XotirAIMoliya, pul va bank tizimi · Mudofaa va xavfsizlik
Beshinchi Bo‘Lim. Davlat Hokimiyatining Tashkil Etilishi
147-modda.
O‘zbekiston Respublikasi o‘zining yagona moliya, pul va bank tizimiga ega.
148-modda.
O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti respublika budjetidan, Qoraqalpog‘iston Respublikasi budjetidan va mahalliy budjetlardan iboratdir.
O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjetini shakllantirish hamda ijro etish tartib-taomillari ochiqlik va shaffoflik prinsiplari asosida amalga oshiriladi.
Fuqarolar va fuqarolik jamiyati institutlari O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjetining shakllantirilishi hamda ijro etilishi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi.
Fuqarolarning hamda fuqarolik jamiyati institutlarining budjet jarayonida ishtirok etishi tartibi va shakllari qonun bilan belgilanadi.
149-modda.
O‘zbekiston Respublikasi hududida yagona soliq tizimi amal qiladi. Soliqlarni joriy qilish huquqi O‘zbekiston Respublikasining Oliy Majlisiga tegishlidir.
150-modda.
O‘zbekiston Respublikasining pul birligi so‘mdir.
So‘m O‘zbekiston Respublikasining butun hududida yagona cheklanmagan qonuniy to‘lov vositasidir.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki O‘zbekiston Respublikasining hududida qonuniy to‘lov vositalari sifatida pul belgilarini muomalaga kiritishda va ularni muomaladan chiqarishda mutlaq huquqqa egadir.
151-modda.
O‘zbekiston Respublikasining bank tizimi O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankidan va banklardan iboratdir.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki pul-kredit va valyuta siyosatini ishlab chiqadi hamda amalga oshiradi.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki mamlakatda banklar faoliyatini tartibga solishni amalga oshiradi, bank va to‘lov tizimlarining barqaror faoliyat ko‘rsatishini ta’minlaydi, bundan O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy Qonuni bilan maxsus huquqiy rejim o‘rnatilgan hudud mustasno.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki o‘z vazifalarini bajarishda mustaqildir.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining faoliyatini tashkil etish tartibi qonun bilan belgilanadi.
152-modda.
O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari O‘zbekiston Respublikasining davlat suverenitetini va hududiy yaxlitligini, aholining tinch hayoti va xavfsizligini himoya qilish uchun tuziladi.
Qurolli Kuchlarning tuzilishi va ularni tashkil etish qonun bilan belgilanadi.
153-modda.
O‘zbekiston Respublikasi o‘z xavfsizligini ta’minlash uchun yetarli darajada Qurolli Kuchlariga ega.
Bilimingizni sinang
Konstitutsiyaga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasi qanday tizimlarga ega?
- Yagona moliya, pul va bank tizimiga
- Har bir hudud uchun alohida moliya va bank tizimiga
- Faqat yagona bank tizimiga, pul tizimi hududiy
- Yagona soliq va yagona sud tizimiga
To‘g‘ri javob: Yagona moliya, pul va bank tizimiga. 147-moddada yagona moliya, pul va bank tizimi belgilangan.
Davlat budjeti nimalardan iborat?
- Faqat respublika budjeti va Markaziy bank budjetidan, mahalliy budjetlar kirmaydi
- Respublika budjeti, Qoraqalpog‘iston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlardan
- Respublika budjeti, Markaziy bank budjeti va davlat maqsadli jamg‘armalari budjetlaridan
- Mahalliy budjetlar, davlat maqsadli jamg‘armalari va byudjetdan tashqari jamg‘armalardan
To‘g‘ri javob: Respublika budjeti, Qoraqalpog‘iston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlardan. 148-moddaga ko‘ra Davlat budjeti uch qismdan iborat.
Davlat budjetini shakllantirish va ijro etish qaysi prinsiplar asosida amalga oshiriladi?
- Yopiqlik va markazlashuv
- Yakkaboshchilik va tezkorlik
- Ochiqlik va shaffoflik
- Kollegiallik va oshkorasizlik
To‘g‘ri javob: Ochiqlik va shaffoflik. 148-moddaning ikkinchi qismida ochiqlik va shaffoflik prinsiplari belgilangan.
Davlat budjetining shakllantirilishi va ijro etilishi ustidan jamoatchilik nazoratini kim amalga oshiradi?
- Faqat Hisob palatasi va Moliya vazirligi
- Faqat Markaziy bank va tijorat banklari
- Faqat hokimliklar va ularning moliya bo‘limlari
- Fuqarolar va fuqarolik jamiyati institutlari
To‘g‘ri javob: Fuqarolar va fuqarolik jamiyati institutlari. 148-moddaning uchinchi qismi jamoatchilik nazoratini fuqarolar va fuqarolik jamiyati institutlariga yuklaydi.
Viloyat hokimligi hududdagi budjetni to‘ldirish uchun yangi soliq joriy qilishga qaror qildi. Konstitutsiyaga ko‘ra qaysi xulosa to‘g‘ri?
- Bu noqonuniy, soliqlarni joriy qilish huquqi Oliy Majlisga tegishli
- Bu qonuniy, hokimlik o‘z hududida soliq joriy qilish huquqiga ega
- Bu qonuniy, agar hududiy Kengash tasdiqlab, yangi soliqni ma’qullasa
- Bu qonuniy, agar soliq summasi kichik bo‘lib, aholiga og‘irlik qilmasa
To‘g‘ri javob: Bu noqonuniy, soliqlarni joriy qilish huquqi Oliy Majlisga tegishli. 149-moddaga ko‘ra yagona soliq tizimi amal qiladi va soliq joriy qilish huquqi Oliy Majlisga tegishli.
Markaziy bank pul belgilariga nisbatan qanday huquqqa ega?
- Pul belgilarini muomalaga kiritish va muomaladan chiqarishda mutlaq huquqqa
- Pul belgilarini faqat Vazirlar Mahkamasi bilan birgalikda chiqarish huquqiga
- Pul belgilarini chiqarishda ustuvor, lekin mutlaq bo‘lmagan huquqqa
- Faqat pul belgilarini saqlash huquqiga
To‘g‘ri javob: Pul belgilarini muomalaga kiritish va muomaladan chiqarishda mutlaq huquqqa. 150-moddaga ko‘ra Markaziy bank mutlaq huquqqa ega.
Do‘kon egasi Yusupov mijozdan to‘lovni faqat xorijiy valyutada qabul qilishini, so‘mni esa qabul qilmasligini aytdi. Konstitutsiyaga ko‘ra qaysi xulosa to‘g‘ri?
- So‘mni rad etish mumkin, agar do‘kon xususiy mulk bo‘lib, xorijiy valyuta bilan ishlash huquqiga ega bo‘lsa
- So‘m butun hududda yagona cheklanmagan qonuniy to‘lov vositasi, shuning uchun uni rad etish noto‘g‘ri
- So‘m faqat bank orqali to‘lovda qonuniy to‘lov vositasi, naqd to‘lovda esa rad etish mumkin
- So‘mni rad etish mumkin, agar summa katta bo‘lsa va xaridor xorijiy valyutada to‘lash imkoniga ega bo‘lsa
To‘g‘ri javob: So‘m butun hududda yagona cheklanmagan qonuniy to‘lov vositasi, shuning uchun uni rad etish noto‘g‘ri. 150-moddada so‘m butun hududda yagona cheklanmagan qonuniy to‘lov vositasi deyilgan.
Konstitutsiyaga ko‘ra bank tizimi qanday tarkibdan iborat?
- Markaziy bank va Moliya vazirligidan
- Markaziy bank va banklardan
- Faqat tijorat banklaridan
- Markaziy bank va soliq organlaridan
To‘g‘ri javob: Markaziy bank va banklardan. 151-moddaga ko‘ra bank tizimi Markaziy bank va banklardan iborat.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash