XotirAI«O‘tkan kunlar»: Kumush Toshkandda, Hasanalining hiylasi
Mavzular
Kumushning qayin ona bilan ko‘rishuvi
Qisqacha: Mehmonlar kelganda Kumush qizarib yo‘lakda ko‘rindi va paranjisini tashlab, o‘zini O‘zbek oyimning quchog‘iga oldi. O‘zbek oyim uni o‘pib yig‘ladi. So‘ng Kumush xotinlar bilan ko‘rishdi, eng oxirida Zaynab chiqdi va Kumush uni «Zaynab opam» deb ikki kundash ko‘rishdi. Yusufbek hoji Kumushni suyib duo qildi va ikkala kelin egachi-singildek bo‘lishini tiladi.
- O‘zbek oyim – Otabekning onasi, Kumushning qayin onasi, quvnoq va dali-g‘uli xotin.
- Yusufbek hoji – Otabekning otasi, Kumushning qayin otasi.
- Hasanali – mehmonlarni kutib olgan, Kumush bilan Otabekni uchrashtirishga yordam bergan kishi.
Dasturxon va fotiha
Qisqacha: O‘zbek oyim mehmonlarni to‘rga taklif qildi, Kumush uyalib to‘xtadi. Oftob oyim Marg‘ilondan Toshkandgacha o‘n ikki kunda kelganini aytdi. O‘zbek oyim Otabekni uch yildan beri Marg‘ilonga qatnatganini va endi kelmasalar yubormasligini aytdi. Qo‘y so‘yish uchun Oftob oyim fotiha berdi.
- Oftob oyim – Kumushning onasi, Marg‘ilondan kelgan quda.
- Mohira oyim – Zaynabning onasi (qudacha).
- Oybodoq – O‘zbek oyimning xizmatkori, choy va barkashlarni kirgizadi.
Otabek yo‘qligi va qimiz
Qisqacha: Dasturxon atrofida O‘zbek oyim Kumushning ishtihosi bo‘g‘ilganini eri sog‘inganidan deb kuldi. Uch oydan beri ko‘rishmaganlari aytildi. Otabek yo‘qligi so‘ralganda Zaynab erta bilan Otabek ust to‘nini so‘ragani aytdi. Hasanali bir mesh qimiz ko‘tarib kelib, Otabek kechikkani uchun uzr so‘rayotganini aytdi, Oftob oyim va Kumush kechirdilar.
- Xushro‘y – Zaynabning yangasi.
- Karima otin – dasturxondagi hazilkash otin.
Hoji etak silkkan
Qisqacha: To‘rda qutidor, imom Yunus Muhammad oxund, Pirnazar jallod, Sotiboldi, Otabek va Yusufbek hoji o‘tirishdi. So‘z qipchoq qirg‘ini ustida ketdi. Hoji xalqdan umidini uzganini, manfaatparastlar aldaganini aytdi, oxund hadis keltirdi. Hoji dunyo mojarosidan etak silkib oxirat tadorigini ko‘rishini aytdi. Pirnazar yomonlarning boshini olishni aytdi, hoji buning shartlari borligini tushuntirdi.
- Yunus Muhammad oxund – mahalla imomi.
- Pirnazar jallod – yurt og‘asi, ilgari jallodlik qilgan.
Yigit emasmisiz, ey barakalla.— Hasanali, Otabekka
Hasanalining hiylasi
Qisqacha: Majlisdan so‘ng Hasanali Otabekni to‘xtatdi va uni ichkariga kirishga undadi. U Otabekka onasi va Zaynab sirdan xabarsiz ekanini, uch oydan beri ko‘rishmaganlardek bo‘lishini o‘rgatdi. Otabek namoz o‘qib turganida Hasanali uni o‘rta yo‘lak orqali o‘z uyiga kirgizdi va eshikni yopdi.
Yigitlik bilan yurakni to‘xtatish...— Otabek, Hasanalining ko‘rsatmasiga
Otabek va Kumush uchrashuvi
Qisqacha: Taxmondagi kirpo‘sh ostidan Kumush chiqdi va ular so‘zsiz quchoqlashdi. Kumush Otabekni qochqoq dedi, ikkisi hazillashdi. Kumush bu uchrashuvni Zaynab bilmasligini aytdi. Keyin Otabek mehmonlar oldiga chiqdi, Oftob oyim uni quchib yig‘ladi. Otabek hazil qilib Zaynab semiz, Kumush ozg‘inligini so‘radi; Karima otin qizil gul va oq gul deb javob topdi.
Nega Zaynab semizu Kumush ozg‘in?!— Otabek, mehmonlar oldida hazil qilib
Biravning g‘amida kuyib qaridim— Kumush, Otabekka
Mehmonlar tarqaldi, O‘zbek oyim noligani
Qisqacha: Shomga yaqin mehmonlar tarqaldi, mehmonxonada hoji, qutidor, Hasanali va Otabek qoldi. Ichkarida O‘zbek oyim Kumush va onasiga o‘pkalab, uch yil kelmaganlaridan xafa bo‘lganini, obro‘sini aytdi, Xudoyorxon ham ularnikiga mehmon bo‘lganini eslatdi.
Men sizlardan juda xafa bo‘lg‘an edim.— O‘zbek oyim, Kumush va Oftob oyimga
Bilimingizni sinang
«O‘tkan kunlar»da Kumush Toshkandda qayin onasi O‘zbek oyim bilan ko‘rishayotganda qo‘lidagi nimani yerga tashlab, uning quchog‘iga o‘zini oldi?
- qo‘l savatini
- paranjisini
- sovg‘a bo‘lagini
- ro‘molini
To‘g‘ri javob: paranjisini. Kumush salom berib, qo‘lidagi paranjisini yerga tashladi va O‘zbek oyimning quchog‘iga o‘zini oldi.
Hasanali Kumushga: «Mana bu kishi qayin onangiz — bek oyim» deganda, «O‘tkan kunlar»dagi qaysi ayolni tanishtirgan?
- O‘zbek oyimni
- Karima otinni
- Mohira oyimni
- Oftob oyimni
To‘g‘ri javob: O‘zbek oyimni. Kumushning qayin onasi Otabekning onasi O‘zbek oyimdir.
Toshkandda Kumush xotinlar bilan ko‘rishayotganda eng keyin orqadan kim ko‘rindi va u bilan Kumush ikki kundash sifatida ko‘rishdi?
- Zaynab
- Xushro‘y
- Oybodoq
- Mohira oyim
To‘g‘ri javob: Zaynab. Eng oxirida Zaynab chiqdi; Kumush uni ko‘rishib kundoshlik yuzasidan salom berdi.
«O‘tkan kunlar»da Kumush kundoshi Zaynab bilan ko‘rishayotganda unga qanday murojaat qildi?
- «Zaynab bibi»
- «Zaynab xola»
- «Zaynab singlim»
- «Zaynab opam»
To‘g‘ri javob: «Zaynab opam». Kumush Zaynabni «Zaynab opam» deb atadi, Zaynab ham kulimsiradi.
Yusufbek hoji kelin Kumushni ko‘rganda nima qildi?
- yelkasiga qoqib suydi va unga duo qildi
- Zaynabni chaqirtirib, ikkalasini ham koyidi
- peshonasidan o‘pib, unga sovg‘a berdi
- yig‘lab, uni uyga kirishdan to‘xtatdi
To‘g‘ri javob: yelkasiga qoqib suydi va unga duo qildi. Hoji Kumushning yelkasiga qoqib suydi va duo qildi.
Yusufbek hoji ikki kelin — Kumush bilan Zaynabning ko‘rishib turganini ko‘rib, ularga nimani tiladi?
- bir-birlaridan uzoqroq turishlarini
- Otabekka birdek xizmat qilishlarini
- alohida hovlilarda yashashlarini
- egachi-singildek bo‘lishlarini
To‘g‘ri javob: egachi-singildek bo‘lishlarini. Hoji ikki kundash bir-biriga egachi-singildek bo‘lishini tiladi.
O‘zbek oyim o‘g‘li Otabekni necha yildan beri oy sayin Marg‘ilonga qatnatib kelayotganini aytdi?
- ikki yildan beri
- uch yildan beri
- bir yildan beri
- besh yildan beri
To‘g‘ri javob: uch yildan beri. O‘zbek oyim Otabek uch yildan beri oy sayin Marg‘ilonga qatnayotganini aytdi.
Qo‘y Oftob oyimga atalgani uchun, qo‘yni so‘yishdan oldin fotihani kim berdi?
- Karima otin
- Oftob oyim
- O‘zbek oyim
- Mohira oyim
To‘g‘ri javob: Oftob oyim. Mohira oyim qo‘y Oftob oyimga atalganini aytdi va Oftob oyim uyalinqirab fotiha berdi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash