XotirAI«Oltin zanglamas»: Qodirning atlas ko‘ylakli qizi va Sodiqlar ko‘chishi
Mavzular
Bog‘da atlas ko‘ylakli qiz
Qisqacha: Qodir bog‘da maysa ustida maykada dars tayyorlab o‘tirardi. Yoniga bir juft musicha uchib tushdi. Shu payt atlas ko‘ylakli qiz kelib, ikkita qiz o‘tmadimi, deb so‘radi. Qodir payqamadim, dedi, qiz kulib, uni masxaralab ketdi. Qodir umrida bunaqa kelishgan qizni ko‘rmagan edi.
- Qodir – institutda o‘qiydigan, ikki yil armiyada bo‘lgan yigit; atlas ko‘ylakli qizni ko‘rib, uni sevib qoladi.
- Atlas ko‘ylakli qiz – kulgisi yoqimli, sadaf tishli, chamandagul do‘ppili qizni qidirib yurgan ochiq qiz.
Qizni qidirish, topolmaslik
Qisqacha: Qodir qizning ovozini yana eshitishni, uni ko‘rishni istadi. Kechasi shunday ahvolga tushdiki, jar bo‘lsa ham hatlab o‘tishga tayyor edi. Ertasi kuni bog‘ga chiqib, tushgacha kutdi, ammo qiz o‘tmadi. U bir hafta bog‘dan izladi va ko‘cha-ko‘yda uchratmadi. Qodir qiz uchun oltin uzukning suvga tushib ketgan zumrad ko‘zi bo‘ldi.
Qabuldan qaytish, Adolat xolaning shubhasi
Qisqacha: Qodir institutga qabul qilinib, ona shahriga qaytdi. Poyezd jilganda kupeda turolmay, o‘zini derazaga urdi, chunki atlas ko‘ylakli qizni ko‘rmoqchi edi. Qodirdagi o‘zgarishni onasi Adolat xola sezdi va katta o‘g‘li Sodiqqa ukasiga bir narsa bo‘lganini aytdi. Sodiq Qodirning qog‘ozini ko‘rganini aytdi.
- Adolat xola – Qodir va Sodiqning onasi, yumshoq, har so‘zida «jon bolam» deydigan ayol.
- Sodiq – Adolat xolaning katta o‘g‘li, Qodirning akasi, Jannatning eri, maktab direktori.
Markazga ko‘chish qarori
Qisqacha: Sodiq ukasi o‘qishga kirgan shaharga ko‘chish, Jannatni katta doktorlarga ko‘rsatish va aspiranturaga kirish niyatini aytdi. Adolat xola Qodir yolg‘iz qolmasin deb ko‘nib, hammamizning bir joyda bo‘lganimiz ma’qul, dedi. Sodiq Qodirni soyga boshlab borib, uning ahvolini sinadi va uning kam gapirishini, yolg‘izlikni xush ko‘rishini fahmladi.
Tirnoqqa zor oila
Qisqacha: Sodiq bilan Jannat sevishib turmush qurgan, tinch-totuv yashagan, ammo farzandli bo‘lmagan. Jannat ichida kuyib, yashirin yig‘lar, Adolat xola esa sabr qilishga undardi. Jannat irim-sirim qildi, folbinga qatnadi, otinga o‘qitdi, ammo foydasi bo‘lmadi. Sodiq maktab direktori edi; Jannatni bog‘cha murabbiyalari maktabida o‘qitib, bog‘chada ishlatdi.
Sabr so‘ngi — sariq oltin.— Adolat xola, farzandsiz Jannatni tasalli qilib
- Jannat – Sodiqning xotini, farzand ko‘rmagani uchun iztirob chekadigan kelin, bog‘cha murabbiyasi.
Jannatning ko‘ngli g‘ash
Qisqacha: Sodiq ko‘chish rejasini Jannatga aytganda, u avval xursand bo‘ldi, lekin kechasi nimadir ko‘nglini xiralashtirdi. Sodiq «katta doktorlar o‘zingni qaratadi» deganda, Jannat o‘zini kasal hisoblanayotganini sezib xafa bo‘ldi. U ko‘chmaylik, oyog‘im tortmayapti, dedi. Sodiq buni kulib qabul qilib, Leningraddan kelgan doktorga boqtirishni va u yerda ham bog‘chada ishlashini aytdi.
Sodiq maktab bilan xayrlashadi
Qisqacha: Sodiq maorif bo‘limining iltimosiga ko‘ra o‘z o‘rniga yangi direktor tanlab, unga maslahatlar berdi. Keksa o‘qituvchi uni «chirog‘imizni olib ketyapsiz» degandek qarshi oldi. Sodiq hamma bilan xayrlashdi, maktabdan chiqib ketishi uchun og‘ir bo‘ldi. Eshik oldida bir bolani to‘xtatib, o‘pib, xayrlashdi.
Ko‘pchilikka suyaning, ko‘pchilik ko‘taradi.— Sodiq, yosh o‘qituvchiga xayrlashayotganda
Adolat xolaning duosi va yo‘lga chiqish
Qisqacha: Sodiq Qodirjon bilan oldinroq ketib, uy-joy taraddudini ko‘rishga qaror qildi. Adolat xola o‘g‘illarini kuzatayotib yig‘ladi, erini, bolalarini esladi. Yo‘lga chiqarkan, kulchani ikkala o‘g‘liga bir burdadan berdi. Bir haftadan keyin Sodiqdan telegramma keldi; Sodiqning ikki o‘rtog‘i ularni poyezdga kuzatdi. Jannatning oyog‘i hamon tortmas edi.
Rizqimiz bir-birimizdan uzilmasin1— Adolat xola, kulchani bo‘lib berayotib
Yangi joy: Mirsalim
Qisqacha: Sodiq shahar maorifi bo‘limidan yo‘llanma olib, rayon maorifiga keldi. U yerda birinchi uchratgani G‘o‘labirdan kelgan, surma rang do‘ppili, sertakalluf Mirsalim bo‘ldi. Mirsalim uni mudir kabinetiga boshlab bordi va sekretar xotinga «bu kishiga o‘rtoq mudirimiz kerak ekan» deb tushuntirdi.
- Mirsalim – G‘o‘labirdan kelgan, surma rang do‘ppili, sertakalluf o‘qituvchi; Sodiqni mudirning oldiga boshlab boradi.
Bilimingizni sinang
Shuhratning «Oltin zanglamas» romani qaysi yili Toshkentda «SHARQ» nashriyot-matbaa konserni bosh tahririyatida chop etilgan?
- 1993 yilda
- 1991 yilda
- 1995 yilda
- 1998 yilda
To‘g‘ri javob: 1995 yilda. Roman 1995 yilda chop etilgan.
«Oltin zanglamas» romanida atlas ko‘ylakli qiz Qodirni birinchi marta ko‘rganda, Qodir bog‘da nima bilan band bo‘lgan?
- Maysa ustida maykada dars tayyorlab o‘tirgan
- Kitob do‘konida qatorda turgan
- Soy bo‘yida baliq tutayotgan
- Daraxt tagida gitara chalib o‘tirgan
To‘g‘ri javob: Maysa ustida maykada dars tayyorlab o‘tirgan. Qodir bog‘da maykada dars tayyorlab o‘tirgan edi.
Atlas ko‘ylakli qiz Qodirdan qanday qiz o‘tmaganini so‘ragan?
- Chamandagul do‘ppili qiz
- Surma rang do‘ppili qiz
- Oq ko‘ylakli qiz
- Qizil ro‘mol o‘ragan qiz
To‘g‘ri javob: Chamandagul do‘ppili qiz. Qiz ikkita qiz o‘tmadimi, deb so‘rab, bittasi chamandagul do‘ppili ekanini aytgan.
Atlas ko‘ylakli qiz Qodirning «Payqamadim» degan javobiga nima uchun kulib, uni masxaralagan?
- Qodir dars o‘rniga kitob o‘qiyotganini ko‘rib
- Qodirning maykada o‘tirganini ko‘rib
- Oldidan o‘tgan qizni payqamaydigan yigitga hayron bo‘lib
- Qodirning do‘ppisini teskari kiyganini ko‘rib
To‘g‘ri javob: Oldidan o‘tgan qizni payqamaydigan yigitga hayron bo‘lib. Qiz oldidan o‘tgan qizni payqamaydigan yigitni masxara qilgan.
Qodir atlas ko‘ylakli qizni topish umidida shu bog‘dan qancha vaqtgacha izlagan?
- Bir kunga qadar
- Bir haftagacha
- Uch kungacha
- Bir oygacha
To‘g‘ri javob: Bir haftagacha. Qodir ertasiga, indiniga, bir haftagacha uni shu bog‘dan izlagan.
Institutga qabul qilinib qaytayotgan Qodir poyezd jilganda nima uchun kupeda turolmay, o‘zini derazaga urgan?
- Onasini ko‘rishga shoshilgani uchun
- Poyezdning qizib ketganidan bezovta bo‘lgani uchun
- Akasi Sodiqni kutib olmoqchi bo‘lgani uchun
- Atlas ko‘ylakli qizni ko‘rmoqchi bo‘lgani uchun
To‘g‘ri javob: Atlas ko‘ylakli qizni ko‘rmoqchi bo‘lgani uchun. Qodir poyezd jilganda atlas ko‘ylakli qizni ko‘rmoqchi bo‘lib, o‘zini derazaga urgan.
Adolat xola Qodirning ahvolidan xavotirga tushganda, Sodiq Qodirning institutga kirgani haqida nimani aytib javob bergan?
- Qodirning qog‘ozini o‘z ko‘zi bilan ko‘rganini
- Qodirning o‘zi aytganini eshitganini
- Qodirning do‘stidan xabar topganini
- Institut mudirining xatini olganini
To‘g‘ri javob: Qodirning qog‘ozini o‘z ko‘zi bilan ko‘rganini. Sodiq Qodirning qog‘ozini o‘z ko‘zi bilan ko‘rganini aytgan.
Sodiq ukasi o‘qishga kirgan shaharga ko‘chishdan ko‘zlagan maqsadlaridan biri nima edi?
- Qodirni armiyaga qaytarish
- Yangi maktab qurdirish
- Jannatni katta doktorlarga ko‘rsatish
- Adolat xolani otinga ko‘rsatish
To‘g‘ri javob: Jannatni katta doktorlarga ko‘rsatish. Sodiq Jannatni katta doktorlarga ko‘rsatish va o‘zi aspiranturaga kirish niyatida bo‘lgan.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash