XotirAI«Nur borki, soya bor»: Sirojiddin, «qora chigirtka» va turnalar
Mavzular
Sirojiddinning hovlisi
Qisqacha: Sirojiddin Domlaning ishni cho‘zishidan ranjib, ko‘chada mashinada aylanib, restoranga kirib kon’yak ichar edi. Mashinasini yuvib bo‘lgach, otasining ulkan hovlisiga razm soladi: Sayfi Soqiyevich o‘zi va Sirojiddin uchun yonma-yon ikki uchastka qurdirgan, har birida oltita xona, sauna bor, otxona esa bo‘sh, chunki qora jiyroni yangi yil kechasi o‘lib qolgan. Dushanba kuni Domla soat o‘n birda kafedraga keladi, Sirojiddin ham borishi shart.
Elmira va o‘g‘ilcha
Qisqacha: Ayvonda Elmira oyoq mashinada ish tikib o‘tirgan, parishon va ozib ketgan. Sirojiddin yosh qizga uylanmaganidan afsuslanib, g‘azab bilan unga shimni dazmollamaganini aytib baqiradi; Elmira shim karavot ustida dazmollanib yotganini sovuq ohangda aytadi. Keyin Sirojiddinning to‘rt yashar o‘g‘li mashinaning rulini aylantirib o‘ynayotganini ko‘radi va uni jahl bilan tushiradi. Sirojiddin institutga yo‘l oladi.
- Elmira – Sirojiddinning xotini, uyni avvalgidek yig‘ishtirmaydigan, loqayd bo‘lib qolgan ayol.
- To‘rt yashar o‘g‘ilcha – Sirojiddinning mashinaga o‘ch o‘g‘li.
Qilich Valiyev va «qora chigirtka»
Qisqacha: Tarix kafedrasi eshigi oldida Sirojiddin Qilich Valiyevning Domla haqidagi gapini eshitib qoladi: Valiyev lavozimni Domlaga topshirishni xohlagan. Valiyev unga Domla kelmaganini aytadi. Sirojiddin undan qo‘rqadi va yomon ko‘radi. Pastda qora atlas ko‘ylakli ozg‘in qiz salom bermay o‘tib ketadi; Sirojiddin uni «qora chigirtka» deb ataydi va u tufayli bir marta qattiq qoqilganini eslaydi.
- Qilich Valiyev – kulrang kostyumli, ozg‘in, o‘tkir ko‘zli, qat’iyatli kafedra mudiri.
- «Qora chigirtka» – Sirojiddin shunday atagan ozg‘in, qora yuzli talaba qiz.
– Hali kelmadilar.— Qilich Valiyev, Domla haqida Sirojiddinga
Qabul imtihonidagi ikki baho
Qisqacha: O‘tgan yili Sirojiddin aspiranturani bitirib, qabul imtihonlariga qatnashtirilgan. Domlaning ikki «kadami»ni suyab yuborish kerak edi, shu uchun Sirojiddin juda qattiqqo‘l bo‘lgan. Qora chigirtka deb atagan qiz yozmadan to‘rt, og‘zakidan besh baho olgan ekan, biletdagi uch savolga yaxshi javob bergan. Sirojiddin unga uch, so‘ng ikki qo‘ygan. Qiz imtihon varaqasini yulqib olib chiqib ketgan.
Bu fanni men jonimdan yaxshi ko‘raman.— qiz, tarixdan baho tortishuvida
Apellyatsiya va tarsaki
Qisqacha: Kechqurun Domla va Sirojiddin apellyatsiya komissiyasiga chaqiriladi; unga Qilich Valiyev rais. Qiz o‘tirmasdan javob beradi: mo‘g‘ul istilosi, Jaloliddin Manguberdi, Mahmud Torobiy qo‘zg‘oloni, partizanlar harakati, Tehron konferentsiyasi va Yaqin Sharq haqida. Domla uni maqtab «a’lo» deydi. Sirojiddin bahoni o‘zgartiradi, Valiyev uni to‘xtatib, nega bunday qilganini so‘raydi. Sirojiddin kinoya qilganda Valiyev uni tarsaki uradi. Keyin Sirojiddin imtihon komissiyasidan chetlatiladi, Domla mudirlikdan tushadi, Valiyev mudir bo‘ladi.
- Domla – kafedra mudiri, Qilich Valiyevni chapani deb yoqtirmaydi va undan hayiqadi.
Teatr oldi va oy tunidagi o‘rik
Qisqacha: Sirojiddin Zuhrani eslab teatr darvozasi oldiga boradi, qorovul chol esa bugun tomosha yo‘qligini aytadi, it Sirojiddinga irillaydi. Kechasi Sherzod yurak xurujidan uyg‘onadi, deraza ortida o‘rik qiyg‘os gullab turganini ko‘rib, xalat kiyib tashqariga chiqadi. O‘rik tagida unga gulbarglar yog‘iladi, osmonda turnalarni eshitadi va bolalikdagi Tiniqsoyni eslab yig‘laydi. O‘sha kundan buyon Shoirani ko‘rganda g‘alati ahvolga tushadi.
- Tiniqsoy – Sherzodning bolalikdagi o‘tloq bo‘yi, u yerda mol boqqan va turnalar ortidan qichqirgan.
Bilimingizni sinang
Domlaning ishni cho‘zishidan ranjigan Sirojiddin unga nisbatan o‘zini qanday tutadi?
- Ochiq janjallashib, mudirlikdan chetlatmoqchi bo‘ladi
- Kafedrani tashlab ketadi
- Ichida yomon ko‘radi, oldida iljayib ta’zim qiladi
- Qilich Valiyevga shikoyat qiladi
To‘g‘ri javob: Ichida yomon ko‘radi, oldida iljayib ta’zim qiladi. Sirojiddin Domlani yomon ko‘rib ketadi, ammo ta’zim qiladi.
Sayfi Soqiyevich o‘zi va Sirojiddin uchun qanday hovli qurdirgan?
- Shaharning ikki chetida ikki uchastka
- Daryo bo‘yida ikkita dala hovli
- Yonma-yon ikki uchastka
- Bitta umumiy katta uchastka
To‘g‘ri javob: Yonma-yon ikki uchastka. Ikki uchastka yonma-yon qurdirilgan.
Sayfi Soqiyevich qurdirgan uchastkalarning har birida nechta katta-kichik xona bor?
- Oltita
- To‘rtta
- Beshta
- Sakkizta
To‘g‘ri javob: Oltita. Har birida oltita xona, zallar va sauna bor.
Sayfi Soqiyevichning otga ishqiboz bo‘lishiga qaramay, otxonasi hozir nima uchun bo‘sh?
- Otlarni Sirojiddin sotib yuborgan
- Otxona buzib tashlangan
- Qora jiyroni yangi yil kechasi o‘zidan-o‘zi o‘lib qolgan
- Ot Domlaga sovg‘a qilingan
To‘g‘ri javob: Qora jiyroni yangi yil kechasi o‘zidan-o‘zi o‘lib qolgan. Yulduzdek chaqnagan qora jiyron yangi yil kechasi o‘lib qolgan.
Domla har hafta qaysi kuni soat nechada albatta kafedraga keladi?
- Dushanba, soat o‘n birda
- Juma, soat o‘n birda
- Seshanba, soat o‘nda
- Dushanba, soat o‘n ikkida
To‘g‘ri javob: Dushanba, soat o‘n birda. Har dushanba soat o‘n birda Domla kafedraga keladi.
Elmira Sirojiddin uyga kelganda ayvonda nima bilan band edi?
- Bolalarni uxlatayotgan
- Hovlida kir yuvayotgan
- Oyoq mashinada ish tikayotgan
- Oshxonada non yopayotgan
To‘g‘ri javob: Oyoq mashinada ish tikayotgan. Elmira ayvonda oyoq mashinada ish tikib o‘tirgan.
Sirojiddinning dazmol haqidagi da’vosiga Elmira qanday javob beradi?
- Shim va jaketi dazmollanib karavot ustida yotganini aytadi
- Dazmol buzilganini aytadi
- Shimni o‘zi dazmollashini aytadi
- Indamay ketib qoladi
To‘g‘ri javob: Shim va jaketi dazmollanib karavot ustida yotganini aytadi. Elmira sovuq ohangda shim karavot ustida yotganini aytadi.
Sirojiddinning to‘rt yashar o‘g‘ilchasi nimaga o‘ch?
- Samolyotga
- Otga
- Mashinaga
- Mototsiklga
To‘g‘ri javob: Mashinaga. O‘g‘ilcha mashinaga o‘ch bo‘lib, Volganing rulini aylantirib o‘ynaydi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash