XotirAI«Anor»: Murod Ali o‘limi, Hakimjon va Muhayyo
Mavzular
Murod Ali o‘lim to‘shagida
Qisqacha: «Muhabbat» qissasining «Yetim» bobi boshida meditsina fanlari kandidati Murod Ali sakkiz oydan beri o‘lim to‘shagida yotadi. U kechki shafaqdan qizargan deraza pardasiga qarab, singlisi Marg‘ubani ko‘radi va juda zaif ovoz chiqaradi. Marg‘uba yig‘lab yuboradi, Murod Ali esa unga ko‘z yoshi o‘lganidan keyin ham kerak bo‘lishini aytadi. O‘g‘li Anvar divandan irg‘ib turib, ovoz chiqarmay yig‘laydi.
- Murod Ali – meditsina fanlari kandidati, sakkiz oydan beri o‘lim to‘shagida yotgan shifokor.
- Marg‘uba – Murod Alining singlisi, Anvarning ammasi.
- Anvar – Murod Alining o‘g‘li, talaba yigit.
Anvar va ammasi: tortishuv
Qisqacha: Anvar ammasi Marg‘ubaning dadasi oldida yig‘layotganiga g‘azablanib, uni to‘xtatdi. Marg‘uba Anvarning dadasiga undan boshqa yig‘laydigan odam qolmaganini aytdi, Anvar esa uning boshqa odamga «Bayram ichi o‘lib qolsa...» deganini eshitganini aytdi. Anvar hovliga chiqib chinor ostidagi so‘rida o‘tirib yig‘ladi va ammasiga qattiq tekkaniga pushaymon bo‘ldi. Marg‘ubaning eri Javlon tepakal edi; u Anvarni chaqirdi.
- Javlon – Marg‘ubaning eri, tepakal, qip-qizil boshli, vino va chirik tamaki hidi anqib turgan odam.
Vasiyatnoma va o‘lim
Qisqacha: Murod Ali Anvarni ko‘z ishorasi bilan chaqirib, «Ammangga qara» dedi. Ertalab qarindoshlar kelishdi, kechga tomon Murod Alining ahvoli og‘irlashdi va u singlisiga aytadigan gapi borligini bildirdi. Marg‘uba va eri Javlon kengashib, vasiyatnoma yozdirish uchun notariusdan odam chaqirishdi; notarius kelib, Marg‘uba eshikni qulflab oldi. Murod Ali vasiyatnomaga qo‘l qo‘ygach, holdan ketib, saharga yaqin vafot etdi.
- Notarius – vasiyatnoma yozdirish uchun chaqirilgan, eski papka ko‘targan jikkakkina chol.
Dafn va nozik qiz
Qisqacha: Dafn kuni Anvar karaxt holatda yurdi. Qabristonda «Dadang bilan vidolash» degan ovozni eshitib, tobutning ustiga yiqilib tushdi. Uni chetga olib chiqib, davolashdi. O‘rta yoshli bir xotin unga suv berdi, qora, sochi va mo‘ylovi oppoq barvasta kishi «mard bo‘l» dedi, nozik qiz ham dalda berdi. Javlon Anvarni mashinaga olib ketdi.
- Nozik qiz – dafnda Anvarga galstuk va suv uzatib dalda bergan qiz (keyin Muhayyo ekani ma’lum bo‘ladi).
Taksi va Muhayyo
Qisqacha: Dadasining qirqi o‘tgach, Anvar fakultetga borib, kursda qolganini rasmiylashtirdi. Qaytishda u magazindan og‘ir xalta ko‘tarib chiqqan o‘sha qizni ko‘rdi va yukni uning qo‘lidan olib, taksiga yetkazdi. Gapdan gap chiqib, dafnda suv bergan xotin qizning onasi Muborakxon, «mard bo‘l» degan qora kishi esa otasi Hakimjon ekani ma’lum bo‘ldi. Kimdir buni ko‘rib, Marg‘ubaga «Anvar Hakimjonning qizi Muhayyoni taksilarda olib yuribdi» deb yetkazdi; Marg‘uba alamidan ingrab yubordi.
- Muhayyo – Hakimjon va Muborakxonning qizi, Anvar uchratgan nozik qiz.
- Hakimjon – Muhayyoning otasi, qora, sochi va mo‘ylovi oppoq barvasta kishi.
Hakimjon va Marg‘uba o‘tmishi
Qisqacha: Hakimjon vaqtida xushsurat va shirinzabon yigit bo‘lib, o‘n yillik maktabda adabiyotdan dars berardi. O‘n yillikda o‘qiyotgan Marg‘uba unga oshiq bo‘lib, bir necha fandan yiqildi; akasi Murod Ali qayta imtihon topshirtirdi. Bahorga chiqib Hakimjon Marg‘ubaga sovchi qo‘ydi. Keyin turmushning taxiri chiqdi: Marg‘uba tug‘ishni xohlamadi, Hakimjondan yashirincha ikki marta homilasini nobud qildi va uni izzat qilmaydigan bo‘lib qoldi.
- Rohatbegim – Murod Alining xotini (u vaqtda tirik edi).
Urush, nogironlik va qaytish
Qisqacha: Urush boshlangach, Hakimjon harbiy xizmatga chaqirilib, yetti oy lagerda bo‘ldi. Marg‘uba uning o‘ntacha xatiga bitta sovuq javob yozdi. Frontga jo‘nashdan oldin Hakimjon hovlida pista chaqib o‘tirgan Marg‘ubani, sochini qirqtirganini, qorni do‘ppayganini ko‘rdi; Marg‘uba «men taqdirning qo‘lida o‘yinchoqman» dedi. Urushning oxirgi oylarida Hakimjonning chap oyog‘i sonidan kesildi; u Minsk va Kiyevda ishladi, yog‘och oyoq qo‘ydirib bemalol yuradigan bo‘ldi, so‘ng vatanini sog‘inib qaytdi.
Muhayyoning tug‘ilishi va to‘y
Qisqacha: Hakimjonga tuman hokimiyati bir xona uy, keyinroq hovli berdi, maorif bo‘limi esa uni o‘sha maktabga adabiyot o‘qituvchisi qilib tayinladi. Qarindoshlar unga eri urushning boshida halok bo‘lgan Muborakxonni olib berishdi va ular qiz ko‘rib, otini Muhayyoxon qo‘yishdi. Muhayyo go‘zalligi va e’tibori bilan mahallaning bisotiga aylandi. Mart kunlarining birida u talaba Salimjonga unashilgani aytildi va to‘y kelasi shanbaga tayinlandi; to‘yda Salimjonning o‘rtog‘i Naimjon «xotinlar general bo‘lsa, erkaklar itoatli soldat bo‘lsin» degan ma’noda tilak aytdi.
- Salimjon – Muhayyoning kuyovi, talaba yigit, rashkchi.
- Naimjon – Salimjonning o‘rtog‘i, to‘yda so‘z olgan talaba.
Rashk va kasalxona
Qisqacha: To‘yda Salimjon Muhayyoning Naimjonga jilmayganidan rashk qildi; keyin kunlar rashk bilan o‘ta boshladi va Muhayyoni Naimjon o‘qiydigan fakultetda o‘qitmaslikka turib oldi. Teatrdagi kafeda Naimjonni ko‘rib, Salimjon chiqib ketdi, uyda Muhayyoga baqirdi, Muhayyo esa uni tinchlantirdi. Bir kuni Salimjon tush ko‘rib, uyqusirab Muhayyoni bo‘g‘di, Muhayyo qon qusgandek bo‘ldi, ammo bu qizil ro‘mol edi. Tez yordam Muhayyoni kasalxonaga olib ketdi, shifokor Murod Ali bir kecha-yu bir kunduz uning tepasida bo‘ldi. Chiqqach Muhayyo to‘g‘ri o‘z uyiga bordi.
Bilimingizni sinang
«Muhabbat» qissasida Anvar yugurib borganda Marg‘ubaning eri Javlondan qanday hid anqib turardi?
- dori va yod hidi
- pivo va baliq hidi
- vino va chirik tamaki hidi
- atir va sigaret hidi
To‘g‘ri javob: vino va chirik tamaki hidi. Javlondan vino va chirik tamaki hidi anqib turgan.
«Muhabbat» qissasidagi «Ammangga qara» so‘zlarini eshitilar-eshitilmas ovozda kim kimga aytgan?
- Hakimjon Anvarga
- Murod Ali Anvarga
- Javlon Anvarga
- Hakimjon Muhayyoga
To‘g‘ri javob: Murod Ali Anvarga. Murod Ali o‘g‘li Anvarni ko‘z ishorasi bilan chaqirib shunday dedi.
Murod Ali singlisiga aytadigan gapi borligini bildirgach, Marg‘uba bu gapni kimga aytdi?
- o‘g‘li Anvarga
- Rohatbegimga
- notariusga
- eri Javlonga
To‘g‘ri javob: eri Javlonga. Marg‘uba akasining gapini eri Javlonga yetkazdi.
Murod Alining ahvoli og‘irlashgach, Marg‘uba va eri Javlon kengashib nima qilishga kelishdi?
- qarindoshlarni yig‘ishga
- vasiyatnoma yozdirish uchun notariusdan odam chaqirishga
- shifokorni chaqirishga
- Anvarni boshqa shaharga jo‘natishga
To‘g‘ri javob: vasiyatnoma yozdirish uchun notariusdan odam chaqirishga. Ular vasiyatnoma yozdirgani notariusdan odam chaqirishga kelishgan.
«Muhabbat» qissasida dafn kuni Anvar nima uchun tobutning ustiga yiqilib tushdi?
- dadasi bilan vidolashmoqchi bo‘lganida boshi aylangani uchun
- qabristonda oyog‘i toyib ketgani uchun
- Javlon uni itarib yuborgani uchun
- Marg‘uba uni turtib yuborgani uchun
To‘g‘ri javob: dadasi bilan vidolashmoqchi bo‘lganida boshi aylangani uchun. «Dadang bilan vidolash» degan ovozdan so‘ng Anvarning boshi aylandi.
Dafndan ketayotganda mashina derazasidan Anvarga «Mard bo‘ling, Anvarjon!» deb dalda bergan nozik qiz kim ekani keyin ma’lum bo‘ladi?
- Muhayyo
- Marg‘uba
- Rohatbegim
- Muborakxonim
To‘g‘ri javob: Muhayyo. Nozik qiz Hakimjon va Muborakxonimning qizi Muhayyo ekan.
Voqealarni ketma-ketlikda joylashtiring: 1) Murod Ali vasiyatnomaga qo‘l qo‘ydi; 2) Murod Ali saharga yaqin vafot etdi; 3) dafnda Anvar tobut ustiga yiqildi; 4) qirqi o‘tgach Anvar fakultetga bordi.
- 2-1-3-4
- 1-2-3-4
- 1-3-2-4
- 1-2-4-3
To‘g‘ri javob: 1-2-3-4. Avval vasiyatnoma, so‘ng vafot, dafn va qirqdan keyingi fakultetga borish.
Anvar fakultetdan qaytishda magazindan og‘ir xalta ko‘tarib chiqqan qizga qanday yordam berdi?
- qizga pul berib, mashina topdi
- xaltani Javlonga topshirdi
- qizni uyigacha piyoda kuzatdi
- yukini qo‘lidan olib, taksiga yetkazdi
To‘g‘ri javob: yukini qo‘lidan olib, taksiga yetkazdi. Anvar og‘ir yukni qizning qo‘lidan olib taksiga yetkazgan.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash