Qadimgi dunyo tarixi sanalarda

Mil. avv. 1 million yil – 100-mingyillik – O‘rta Osiyoda ilk paleolit davri. Mil. avv. 100–40-mingyilliklar – o‘rta paleolit davri. Mil. avv. 40–12-mingyilliklar – so‘nggi paleolit davri. Mil. avv. 12–7-mingyilliklar – mezolit davri. Mil. avv. 6–4-mingyilliklar – neolit davri. Mil. avv. 4–3-mingyillikning o‘rtalari – eneolit davri. Mil. avv. 4-mingyillik – Mesopotamiyada shumer va akkadlar manzilgohlari va shaharlarining vujudga kelishi. Mil. avv. 4-mingyillik – Nil qirg‘oqlarida manzilgohlarning vujudga kelishi. Mil. avv. 3000-yil – fir’avn Menes Misrni yagona davlatga birlashtirdi. Mil. avv. 2600-yil – Misrda Xeops (Xufu) piramidasining qurilishi. Mil. avv. 3-mingyillik – Elam davlatining paydo bo‘lishi. Mil. avv. 3-mingyillik – Mohenjodaro va Xarappa shaharlarining vujudga kelishi. Mil. avv. 3-mingyillikning o‘rtalari – 2-mingyillik – bronza davri. Mil. avv. 3-mingyillikning oxirlari – 2-mingyillik – Xitoyda ilk sivilizatsiyaning vujudga kelishi. Mil. avv. 2-mingyillik – Old Osiyo hududida Ossuriya davlatining vujudga kelishi. Mil. avv. 2-mingyillik – Bobil podsholigining tashkil topishi.

Mil. avv. 3-mingyillikning oxirlari – 2-mingyillik – Sopollitepa va Jarqo‘ton kabi dehqonchilik manzilgohlarining tashkil topishi va rivojlanishi. Mil. avv. 2-mingyillik – Miken va Krit davlatlarining tashkil topishi. Mil. avv. 2-mingyillik – Attikada Akropol qal’asining barpo etilishi. Mil. avv. XVIII asr oxiri – Misrning ko‘chmanchi giksos qabilalari tomonidan zabt etilishi. Mil. avv. XVIII asr – Bobil hukmdori Xammurapi (mil. avv. 1792–1750-yillar) Mesopotamiyani yagona davlatga birlashtirdi. Mil. avv. XVIII asr – Mohenjodaro va Xarappa shaharlarining inqirozi. Mil. avv. XII asr – doriylar Lakonikani zabt etdilar va Sparta shahriga asos soldilar. Mil. avv. XI asr – Isroil davlatining tashkil topishi. Mil. avv. X asr – Finikiyada alifboning yaratilishi. Mil. avv. IX–VIII asr boshlari – Urartu davlatining gullagan davri. Mil. avv. VIII–VI asrlar – Yunon koloniyalarining tashkil topishi. Mil. avv. VIII asr – Italiyada 12 shahar ittifoqining vujudga kelishi. Mil. avv. 1-mingyillik – zardushtiylikning O‘rta Osiyo hududida tarqalishi. Mil. avv. VII asr – Misrning yana yagona davlatga birlashishi.

Mil. avv. 776-yil – Olimpiya o‘yinlarining birinchi bor o‘tkazilishi. Mil. avv. 753-yil – Rimning tashkil topishi. Mil. avv. VII asr – Yangi Bobil podsholigining tashkil topishi. Mil. avv. VII asr – Qadimgi Baqtriya podsholigining tashkil topishi. Mil. avv. VII–VI asrlar – Ko‘ktepa, Qiziltepa, Afrosiyob, Uzunqir, Yerqo‘rg‘on, Ko‘zaliqir shaharlarining rivojlanishi. Mil. avv. VII–V asrlar – Xitoyda “ko‘p podsholik” davri. Mil. avv. 621-yil – Drakont qonunlarining qabul qilinishi. Mil. avv. 605-yil – Ossuriya podsholigining qulashi. Mil. avv. 594-yil – Afinada Solon islohotlarining o‘tkazilishi. Mil. avv. 558-yil – Kir II Fors podsholigining hukmdori. Mil. avv. 539-yil – Bobilning forslar tomonidan bosib olinishi. Mil. avv. 530-yil – Kir II ning O‘rta Osiyoda halok bo‘lishi. Mil. avv. 525-yil – Misrning qadimgi fors shohi Kambiz II tomonidan zabt etilishi. Mil. avv. 522-yil – Doro I Ahamoniylar davlatining hukmdori. Mil. avv. 522-yil – Doro I ga qarshi Frada qo‘zg‘oloni. Mil. avv. 509-yil – Rimda Respublika e’lon qilinishi. Mil. avv. 490–449-yillar – yunon-fors urushlari. Mil. avv. 490-yil – Marafon tekisligidagi jang. Mil. avv. 480-yil – Fermopil jangi (uch yuz spartalik jasorati). Mil. avv. 480-yil – Salamin jangi. Mil. avv. 479-yil – Plateya shahri yaqinidagi jang; yunonlar g‘alabasi. Mil. avv. 443–429-yillar – Afinada strateg Perikl hukmronligi.

Mil. avv. V–IV asrlar – O‘rta Osiyo hududida ilk tangalarning tarqalishi. Mil. avv. IV asr – xorazmiylar, saklar va massagetlarning Ahamoniylar zulmidan ozod bo‘lishi. Mil. avv. 338-yil – Xeroniya yaqinidagi jang, makedoniyaliklar tomonidan yunonlarning tor-mor qilinishi. Mil. avv. 329-yil – Makedoniyalik Aleksandr boshchiligidagi yunon-makedonlar tomonidan Maroqandaning bosib olinishi. Mil. avv. 329-yil – Zarafshon daryosi qirg‘oqlaridagi jangda yunon-makedon qo‘shinlarining tor-mor qilinishi. Mil. avv. 328-yil – Makedoniyalik Aleksandr armiyasi bilan bo‘lgan jangda Spitamanning mag‘lubiyati. Mil. avv. 323-yil – Makedoniyalik Aleksandrning vafoti. Mil. avv. 312-yil – Salavk hukmronligining boshlanishi; Salavk – Salavkiylar davlatining asoschisi. Mil. avv. III asr – Qang‘ davlatining tashkil topishi. Mil. avv. III asr – Davan davlatining tashkil topishi. Mil. avv. 250-yil – Yunon-Baqtriya davlatining tashkil topishi. Mil. avv. 246-yil – Sin Shixuandi – Sin davlatining hukmdori. Mil. avv. III asr – Xorazmda Qo‘yqirilganqal’a ibodatxonasining bunyod etilishi. Mil. avv. II asr – Buyuk ipak yo‘lining vujudga kelishi. Mil. avv. 140 – 130-yillar – Yunon-Baqtriya davlatining yuechjilar tomonidan bosib olinishi. Mil. avv. I asr – Xitoyda qog‘ozning kashf qilinishi. Mil. avv. 74-yil – Spartak qo‘zg‘oloni. Mil. avv. 49-yil – Yuliy Sezar – Rim imperatori.

Mil. avv. 29-yil – Oktavianga Senat tomonidan imperator unvoni va Avgust faxriy nomining berilishi. Milodiy 98-yil – Rim imperiyasida Trayan hukmronligining boshlanishi. Milodiy I asr – Xorazmda taqvimning yaratilishi. Milodiy I asr – xristianlik dinining vujudga kelishi. Milodiy I asr – Baqtriyada buddaviylik dinining yoyilishi. Milodiy I asr – Kushon podsholigining gullagan davri. Milodiy III asr – Kushon davlatining inqirozga yuz tutishi. Milodiy 330-yil – Rim imperiyasining poytaxti – Vizantiy (Konstantinopol). Milodiy 394-yil – Olimpiya o‘yinlari o‘tkazilishining to‘xtatilishi. Milodiy 395-yil – Rim imperiyasining bo‘linishi: G‘arbiy va Sharqiy. Milodiy 410-yil – Alarix boshchiligidagi gotlar tomonidan Rimning yakson qilinishi. Milodiy 452-yil – Attila boshchiligida hun qabilalarining Italiyaga bostirib kirishi. Milodiy 455-yil – Rimga vandallarning hujum qilishi. Milodiy 476-yil – G‘arbiy Rim imperiyasining qulashi.

Muhim sanalar

• 140 – 130-yillar — III asr – Davan davlatining tashkil topishi. Mil. avv. 250-yil – Yunon-Baqtriya davlatining tashkil topishi. Mil. avv. 246-yil – Sin Shixuandi – Sin davlatining hukmdori. Mil. avv. III asr – Xorazmda Qo‘yqirilganqal’a…
• 246-yil — III asr – Davan davlatining tashkil topishi. Mil. avv. 250-yil – Yunon-Baqtriya davlatining tashkil topishi. Mil. avv. 246-yil – Sin Shixuandi – Sin davlatining hukmdori. Mil. avv. III asr – Xorazmda Qo‘yqirilganqal’a…
• 250-yil — III asr – Davan davlatining tashkil topishi. Mil. avv. 250-yil – Yunon-Baqtriya davlatining tashkil topishi. Mil. avv. 246-yil – Sin Shixuandi – Sin davlatining hukmdori. Mil. avv. III asr – Xorazmda Qo‘yqirilganqal’a…
• 312-yil — 329-yil – Zarafshon daryosi qirg‘oqlaridagi jangda yunon-makedon qo‘shinlarining tor-mor qilinishi. Mil. avv. 328-yil – Makedoniyalik Aleksandr armiyasi bilan bo‘lgan jangda Spitamanning mag‘lubiyati. Mil. avv. 323-yil…
• 323-yil — 329-yil – Zarafshon daryosi qirg‘oqlaridagi jangda yunon-makedon qo‘shinlarining tor-mor qilinishi. Mil. avv. 328-yil – Makedoniyalik Aleksandr armiyasi bilan bo‘lgan jangda Spitamanning mag‘lubiyati. Mil. avv. 323-yil…
• 328-yil — 329-yil – Zarafshon daryosi qirg‘oqlaridagi jangda yunon-makedon qo‘shinlarining tor-mor qilinishi. Mil. avv. 328-yil – Makedoniyalik Aleksandr armiyasi bilan bo‘lgan jangda Spitamanning mag‘lubiyati. Mil. avv. 323-yil…
• 329-yil — Mil. avv. V–IV asrlar – O‘rta Osiyo hududida ilk tangalarning tarqalishi. Mil. avv. IV asr – xorazmiylar, saklar va massagetlarning Ahamoniylar zulmidan ozod bo‘lishi. Mil. avv. 338-yil – Xeroniya yaqinidagi jang,…
• 329-yil — 329-yil – Zarafshon daryosi qirg‘oqlaridagi jangda yunon-makedon qo‘shinlarining tor-mor qilinishi. Mil. avv. 328-yil – Makedoniyalik Aleksandr armiyasi bilan bo‘lgan jangda Spitamanning mag‘lubiyati. Mil. avv. 323-yil…
• 330-yil — Mil. avv. 29-yil – Oktavianga Senat tomonidan imperator unvoni va Avgust faxriy nomining berilishi. Milodiy 98-yil – Rim imperiyasida Trayan hukmronligining boshlanishi. Milodiy I asr – Xorazmda taqvimning yaratilishi.…
• 338-yil — Mil. avv. V–IV asrlar – O‘rta Osiyo hududida ilk tangalarning tarqalishi. Mil. avv. IV asr – xorazmiylar, saklar va massagetlarning Ahamoniylar zulmidan ozod bo‘lishi. Mil. avv. 338-yil – Xeroniya yaqinidagi jang,…

Bilimingizni sinang