XotirAIAsosiy va mansub ashyolar (2/2)
I Bo‘Lim
90-modda. Asosiy va mansub ashyolar
Foydalanish tufayli vujudga keladigan munosabatlarning mohiyati bilan boshqa ashyo (mansub ashyo)ga bog‘liq mustaqil ashyo asosiy ashyo hisoblanadi.
Asosiy ashyoga xizmat qilishi kerak bo‘lgan va u bilan umumiy xo‘jalik vazifasi orqali bog‘liq ashyo mansub ashyo hisoblanadi.
Mansub ashyo, agar qonun hujjatlari yoki shartnomada boshqacha tartib belgilab qo‘yilgan bo‘lmasa, asosiy ashyoning taqdiriga bog‘liq bo‘ladi.
91-modda. Murakkab ashyolar
Agar turli xil ashyolar birikmaning mohiyati bilan belgilanadigan vazifasi bo‘yicha foydalanish imkonini beradigan yaxlit bir butunni tashkil etsa, ular bitta ashyo (murakkab ashyo) hisoblanadi.
Murakkab ashyo xususida tuzilgan bitim, agar shartnomada boshqacha tartib belgilab qo‘yilgan bo‘lmasa, uning barcha tarkibiy qismlariga taalluqli bo‘ladi.
92-modda. Hosil va daromadlarga bo‘lgan huquq
Ashyodan keladigan hosil va daromadlar, agar qonun yoki shartnomada boshqacha tartib belgilab qo‘yilgan bo‘lmasa, ashyo egasiga tegishlidir.
93-modda. Hayvonlar
Qonunchilikda boshqacha tartib belgilangan bo‘lmasa, mol-mulk to‘g‘risidagi umumiy qoidalar hayvonlarga nisbatan ham qo‘llaniladi.
Huquqlarni amalga oshirish chog‘ida hayvonlar bilan shafqatsiz munosabatda bo‘lishga yo‘l qo‘yilmaydi.
94-modda. Pul (valyuta)
O‘zbekiston Respublikasining pul birligi so‘mdir.
So‘m yozib qo‘yilgan qiymati bo‘yicha qabul qilinishi shart bo‘lgan qonuniy to‘lov vositasidir.
To‘lovlar naqd pul bilan va naqd pulsiz hisob-kitoblar tarzida amalga oshiriladi.
Hisob-kitoblarni chet el valyutasida amalga oshirish hollari, tartibi va shartlari qonunchilik bilan belgilab qo‘yiladi.
95-modda. Valyuta qimmatliklari
Valyuta qimmatliklari deb hisoblanadigan mol-mulk turlari va ular xususida bitimlar tuzish tartibi qonun bilan belgilab qo‘yiladi.
Valyuta qimmatliklariga mulk huquqi umumiy asoslarda himoya qilinadi.
96-modda. Qimmatli qog‘ozlar
Mulkiy huquqlarni belgilangan shaklga va majburiy rekvizitlarga amal qilgan holda tasdiqlovchi hujjatlar qimmatli qog‘ozlar hisoblanib, ularni taqdim etgan taqdirdagina mazkur huquqlarni amalga oshirish yoki boshqa shaxslarga berish mumkin bo‘ladi.
Qimmatli qog‘ozlar boshqa shaxsga berilishi bilan ular tomonidan tasdiqlanadigan hamma huquqlar ham o‘sha shaxsga o‘tadi.
Qimmatli qog‘ozlar jumlasiga quyidagilar kiradi: obligatsiya, veksel, chek, depozit va jamg‘arma sertifikatlari, konosament, aksiya hamda qonunchilik bilan qimmatli qog‘ozlar jumlasiga kiritilgan boshqa hujjatlar kiradi.
Bilimingizni sinang
Fuqarolik kodeksi (I qism) — 90-modda qaysi masalani tartibga soladi?
- Hosil va daromadlarga bo‘lgan huquq
- Ashyolarning tasnifi
- Pul (valyuta)
- Asosiy va mansub ashyolar
To‘g‘ri javob: Asosiy va mansub ashyolar. 90-modda: Asosiy va mansub ashyolar.
Fuqarolik kodeksi (I qism): «Asosiy va mansub ashyolar» qaysi moddada belgilangan?
- 92-modda
- 94-modda
- 90-modda
- 86-modda
To‘g‘ri javob: 90-modda. 90-modda: Asosiy va mansub ashyolar.
Fuqarolik kodeksiga ko‘ra, mansub ashyo deb qanday ashyo hisoblanadi?
- Boshqa ashyoga bog‘liq bo‘lmagan, mustaqil xo‘jalik vazifasiga ega va alohida muomalada bo‘ladigan ashyo
- Asosiy ashyoga xizmat qilishi kerak va u bilan umumiy xo‘jalik vazifasi orqali bog‘liq ashyo
- Bir karra foydalanishda yo‘qoladigan va asosiy ashyoga umumiy xo‘jalik vazifasi orqali bog‘lanmagan ashyo
- Bo‘lish natijasida xossasini saqlaydigan, asosiy ashyodan ajratilgan va mustaqil foydalaniladigan ashyo
To‘g‘ri javob: Asosiy ashyoga xizmat qilishi kerak va u bilan umumiy xo‘jalik vazifasi orqali bog‘liq ashyo. 90-modda ikkinchi qismi mansub ashyo ta’rifini beradi.
Mansub ashyo taqdiri bo‘yicha qanday qoida amal qiladi?
- Asosiy ashyodan butunlay mustaqil bo‘ladi, boshqacha tartib bo‘lmasa ham
- Faqat sud qarori bilan asosiy ashyoga qo‘shiladi, boshqacha tartib bo‘lmasa
- Har doim davlat mulkiga o‘tadi, asosiy ashyoning taqdiridan qat’i nazar
- Boshqacha tartib bo‘lmasa, asosiy ashyoning taqdiriga bog‘liq bo‘ladi
To‘g‘ri javob: Boshqacha tartib bo‘lmasa, asosiy ashyoning taqdiriga bog‘liq bo‘ladi. 90-modda uchinchi qismi.
Dilnoza sotuvchidan traktor sotib oldi. Traktorga qo‘shimcha ravishda uning ishlashi uchun mo‘ljallangan pritsep (alohida mustaqil ashyo) ham bor. Shartnomada pritsep taqdiri haqida hech narsa yozilmagan. Traktor sotildi. Pritsep taqdiri qanday?
- Pritsep har doim sotuvchida qoladi, traktor taqdiriga bog‘liq bo‘lmagan holda
- Pritsep mansub ashyo bo‘lib, asosiy ashyo — traktor taqdiriga bog‘liq bo‘ladi
- Pritsep faqat alohida shartnoma bilan o‘tadi, traktor taqdiriga bog‘liq emas
- Pritsep davlat mulkiga o‘tadi, chunki shartnomada u haqida hech narsa yozilmagan
To‘g‘ri javob: Pritsep mansub ashyo bo‘lib, asosiy ashyo — traktor taqdiriga bog‘liq bo‘ladi. 90-modda: shartnomada boshqacha tartib bo‘lmasa, mansub ashyo asosiy ashyo taqdiriga bog‘liq.
Fuqarolik kodeksi (I qism) — 91-modda qaysi masalani tartibga soladi?
- Asosiy va mansub ashyolar
- Qimmatli qog‘ozlar
- Murakkab ashyolar
- Iste’mol qilinadigan va iste’mol qilinmaydigan ashyolar
To‘g‘ri javob: Murakkab ashyolar. 91-modda: Murakkab ashyolar.
Fuqarolik kodeksi (I qism): «Murakkab ashyolar» qaysi moddada belgilangan?
- 91-modda
- 96-modda
- 89-modda
- 90-modda
To‘g‘ri javob: 91-modda. 91-modda: Murakkab ashyolar.
Murakkab ashyo qachon bitta ashyo hisoblanadi?
- Turli ashyolar birikmaning mohiyati bilan belgilanadigan vazifasi bo‘yicha foydalanish imkonini beradigan yaxlit butunni tashkil etsa
- Turli ashyolar faqat bir joyda saqlansa va bir xil xo‘jalik vazifasi bilan umumiy omborga joylashtirilgan, ammo yaxlit butunni tashkil etmasa
- Ashyolar bir xil egaga tegishli bo‘lsa va birgalikda hisobga olinsa, ularning vazifasidan qat’i nazar bitta ashyo hisoblanadi
- Ashyolar bir karra foydalanishga mo‘ljallangan bo‘lsa va yaxlit butunni tashkil etmasa ham bitta ashyo hisoblanadi
To‘g‘ri javob: Turli ashyolar birikmaning mohiyati bilan belgilanadigan vazifasi bo‘yicha foydalanish imkonini beradigan yaxlit butunni tashkil etsa. 91-modda birinchi qismi.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash