XotirAIMulk huquqi tushunchasi (1/3)
Ii Bo‘Lim
164-modda. Mulk huquqi tushunchasi
Mulk huquqi shaxsning o‘ziga qarashli mol-mulkka o‘z xohishi bilan va o‘z manfaatlarini ko‘zlab egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish, shuningdek o‘zining mulk huquqini, kim tomonidan bo‘lmasin, har qanday buzishni bartaraf etishni talab qilish huquqidan iboratdir. Mulk huquqi muddatsizdir.
165-modda. Mulkdor bo‘lmagan shaxslarning ashyoviy huquqlarining mazmuni
Mulk huquqi bilan bir qatorda xususan quyidagilar ashyoviy huquqlar hisoblanadi:
operativ boshqarish huquqi;
meros qilib qoldiriladigan yer uchastkasiga umrbod egalik qilish huquqi;
yer uchastkasiga doimiy egalik qilish va undan foydalanish huquqi;
servitutlar.
Mol-mulkka egalik qilish huquqining boshqa shaxsga o‘tishi, agar qonunchilikda o‘zga tartib nazarda tutilgan bo‘lmasa, bu mol-mulkka nisbatan o‘zga ashyoviy huquqlarning bekor bo‘lishi uchun asos bo‘lmaydi.
Mulkdor bo‘lmagan shaxsning ashyoviy huquqlarining buzilishi ushbu Kodeksning 232-moddasida nazarda tutilgan tartibda himoya qilinadi.
166-modda. Mulkning daxlsizligi
Mulk daxlsizdir va qonun bilan qo‘riqlanadi.
Mulkning daxlsizligi mulkdorga qarshi turgan barcha subyektlarning mulk huquqini buzishdan o‘zlarini saqlashlaridan iboratdir.
Mulkdorning mol-mulkini olib qo‘yishga, shuningdek uning huquqlarini cheklashga faqat qonunda nazarda tutilgan hollardagina yo‘l qo‘yiladi.
167-modda. Mulk shakllari
O‘zbekiston Respublikasida mulk xususiy mulk va ommaviy mulk shakllarida bo‘ladi.
168-modda. Mulk huquqining subyektlari
Fuqarolar, yuridik shaxslar va davlat mulk huquqining subyektlaridir.
Mol-mulk mulk huquqi asosida bir shaxsga yoki ikki va undan ortiq shaxslarga qarashli bo‘lishi mumkin.
Mol-mulk fuqaro, yuridik shaxs yoki davlatning mulki bo‘lishiga qarab mulk huquqini, mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish hamda uni tasarruf etish huquqini vujudga keltirish va bekor qilish xususiyatlari qonunchilik bilan belgilab qo‘yiladi.
169-modda. Mulk huquqining obyektlari
Yer, yer osti boyliklari, suvlar, havo bo‘shlig‘i, o‘simlik va hayvonot dunyosi hamda boshqa tabiiy resurslar, korxonalar, ashyolar, shu jumladan binolar, kvartiralar, inshootlar, asbob-uskunalar, xom ashyo va mahsulot, pul, qimmatli qog‘ozlar va boshqa mol-mulk, shuningdek intellektual mulk obyektlari mulk bo‘lishi mumkin.
170-modda. Yerga va boshqa tabiiy resurslarga bo‘lgan mulk huquqi va o‘zga ashyoviy huquqlar
Yerga va boshqa tabiiy resurslarga bo‘lgan mulk huquqi va o‘zga ashyoviy huquqlar ushbu Kodeks hamda boshqa qonunlar bilan tartibga solinadi.
171-modda. Uy-joyga bo‘lgan mulk huquqi va boshqa ashyoviy huquqlarni amalga oshirish xususiyatlari
Uy-joyga bo‘lgan mulk huquqini amalga oshirish xususiyatlari va boshqa ashyoviy huquqlar qonunchilik bilan tartibga solinadi.
Bilimingizni sinang
Fuqarolik kodeksi (I qism) — 164-modda qaysi masalani tartibga soladi?
- Maxsus da’vo muddatining to‘xtatilishi, uzilishi va tiklanishi
- Mulk huquqi tushunchasi
- Da’vo muddati joriy qilinmaydigan talablar
- Qo‘shimcha talablarga nisbatan da’vo muddatini qo‘llash
To‘g‘ri javob: Mulk huquqi tushunchasi. 164-modda: Mulk huquqi tushunchasi.
Fuqarolik kodeksi (I qism): «Mulk huquqi tushunchasi» qaysi moddada belgilangan?
- 163-modda
- 160-modda
- 162-modda
- 164-modda
To‘g‘ri javob: 164-modda. 164-modda: Mulk huquqi tushunchasi.
Fuqarolik kodeksiga ko‘ra mulk huquqi qanday vakolatlardan iborat?
- Mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish hamda har qanday buzishni bartaraf etishni talab qilish huquqidan
- Mol-mulkka egalik qilish va undan foydalanish hamda uni tasarruf etishni davlat organi ruxsati bilan amalga oshirish huquqidan
- Mol-mulkka egalik qilish, uni tasarruf etish hamda undan foydalanishni boshqa shaxslarga to‘liq taqiqlash huquqidan, buzishni bartaraf etish huquqisiz
- Mol-mulkka egalik qilish va undan foydalanish, tasarruf etish esa faqat sud qarori bilan amalga oshirilishi mumkin bo‘lgan huquqdan
To‘g‘ri javob: Mol-mulkka egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish hamda har qanday buzishni bartaraf etishni talab qilish huquqidan. 164-moddaga ko‘ra mulk huquqi egalik, foydalanish, tasarruf etish va buzishni bartaraf etishni talab qilish huquqidir.
Mulk huquqining muddati bo‘yicha Fuqarolik kodeksi qanday qoida belgilaydi?
- Mulk huquqi ko‘pi bilan uch yil amal qiladi
- Mulk huquqi mulkdor vafotigacha amal qiladi
- Mulk huquqi har o‘n yilda qayta tasdiqlanadi
- Mulk huquqi muddatsizdir
To‘g‘ri javob: Mulk huquqi muddatsizdir. 164-moddaning oxirida mulk huquqi muddatsiz ekani aytilgan.
Fuqaro Aliyevning avtomobilini kimdir yo‘l chetida to‘sib qo‘yib, uning egalik qilishiga halaqit bermoqda. Aliyev nimani talab qilishga haqli?
- Faqat davlat organlari tomonidan qilingan buzilishni bartaraf etishni talab qilishga
- Mulk huquqining har qanday buzilishini bartaraf etishni, kim tomonidan bo‘lmasin
- Buzilishni bartaraf etishni faqat buzgan shaxs mulkdor bo‘lmasa talab qila oladi
- Mulk huquqining buzilishini bartaraf etishni, faqat buzilish qasddan qilingan bo‘lsa
To‘g‘ri javob: Mulk huquqining har qanday buzilishini bartaraf etishni, kim tomonidan bo‘lmasin. 164-moddaga ko‘ra mulkdor kim tomonidan bo‘lmasin har qanday buzishni bartaraf etishni talab qilishga haqli.
Fuqarolik kodeksi (I qism) — 165-modda qaysi masalani tartibga soladi?
- Mulkdor bo‘lmagan shaxslarning ashyoviy huquqlarining mazmuni
- Mulk huquqining obyektlari
- Uy-joyga bo‘lgan mulk huquqi va boshqa ashyoviy huquqlarni amalga oshirish xususiyatlari
- Mulkning daxlsizligi
To‘g‘ri javob: Mulkdor bo‘lmagan shaxslarning ashyoviy huquqlarining mazmuni. 165-modda: Mulkdor bo‘lmagan shaxslarning ashyoviy huquqlarining mazmuni.
Fuqarolik kodeksi (I qism): «Mulkdor bo‘lmagan shaxslarning ashyoviy huquqlarining mazmuni» qaysi moddada belgilangan?
- 166-modda
- 165-modda
- 171-modda
- 169-modda
To‘g‘ri javob: 165-modda. 165-modda: Mulkdor bo‘lmagan shaxslarning ashyoviy huquqlarining mazmuni.
Quyidagilardan qaysi biri mulkdor bo‘lmagan shaxslarning ashyoviy huquqlariga kiradi?
- Avtomobilni ijaraga olish shartnomasi bo‘yicha foydalanish huquqi
- Yer uchastkasini sotib olish uchun e’lon qilingan tanlovda ishtirok etish huquqi
- Meros qilib qoldiriladigan yer uchastkasiga umrbod egalik qilish huquqi
- Qarz bo‘yicha majburiyat asosida kreditorning qarzdordan to‘lov talab qilish huquqi
To‘g‘ri javob: Meros qilib qoldiriladigan yer uchastkasiga umrbod egalik qilish huquqi. 165-moddada operativ boshqarish, umrbod egalik, doimiy egalik va servitutlar ashyoviy huquqlar sifatida sanalgan.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash