Xalq hokimiyatchiligi · Konstitutsiya va qonunning ustunligi · Tashqi siyosat (1/2)
Birinchi Bo‘Lim. Asosiy Prinsiplar
7-modda.
Xalq davlat hokimiyatining birdan-bir manbaidir.
O‘zbekiston Respublikasida davlat hokimiyati xalq manfaatlarini ko‘zlab va O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi hamda uning asosida qabul qilingan qonunlar vakolat bergan organlar tomonidangina amalga oshiriladi.
Konstitutsiyada nazarda tutilmagan tartibda davlat hokimiyati vakolatlarini o‘zlashtirish, hokimiyat organlari faoliyatini to‘xtatib qo‘yish yoki tugatish, hokimiyatning yangi va muvoziy tarkiblarini tuzish Konstitutsiyaga xilof hisoblanadi va qonunga binoan javobgarlikka tortishga asos bo‘ladi.
8-modda.
O‘zbekiston xalqini millatidan qat’i nazar, O‘zbekiston Respublikasining fuqarolari tashkil etadi.
9-modda.
Jamiyat va davlat hayotining eng muhim masalalari xalq muhokamasiga taqdim etiladi, umumxalq ovoziga — referendumga qo‘yiladi.
O‘zbekiston Respublikasida referendum o‘tkazish tartibi qonun bilan belgilanadi.
10-modda.
O‘zbekiston xalqi nomidan faqat u saylagan O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi va Prezidenti ish olib borishi mumkin.
Jamiyatning biron-bir qismi, siyosiy partiya, jamoat birlashmasi, ijtimoiy harakat yoki alohida shaxs O‘zbekiston xalqi nomidan ish olib borishga haqli emas.
11-modda.
O‘zbekiston Respublikasi davlat hokimiyatining tizimi — hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo‘linishi prinsipiga asoslanadi.
12-modda.
O‘zbekiston Respublikasida ijtimoiy hayot siyosiy institutlar, mafkuralar va fikrlarning xilma-xilligi asosida rivojlanadi.
Hech qaysi mafkura davlat mafkurasi sifatida o‘rnatilishi mumkin emas.
Bilimingizni sinang
Konstitutsiyaning 7-moddasiga ko‘ra, davlat hokimiyatining birdan-bir manbai kim?
- Xalq
- Oliy Majlis
- Prezident
- Konstitutsiyaviy sud
To‘g‘ri javob: Xalq. 7-moddada xalq davlat hokimiyatining birdan-bir manbai ekani belgilangan.
O‘zbekiston Respublikasida davlat hokimiyati kimlar tomonidan amalga oshiriladi?
- Hokimiyat uchun kurashayotgan har qanday siyosiy partiya tomonidan
- Xalq manfaatlarini ko‘zlab, Konstitutsiya va qonunlar vakolat bergan organlar tomonidangina
- Xalq nomidan ish olib borishga harakat qiluvchi har bir jamoat birlashmasi tomonidan
- Faqat Prezidentning farmoyishi bilan tuzilgan organlar tomonidan
To‘g‘ri javob: Xalq manfaatlarini ko‘zlab, Konstitutsiya va qonunlar vakolat bergan organlar tomonidangina. 7-moddaga ko‘ra, hokimiyat Konstitutsiya va qonunlar vakolat bergan organlar tomonidangina amalga oshiriladi.
Konstitutsiyada nazarda tutilmagan tartibda davlat hokimiyati vakolatlarini o‘zlashtirish qanday oqibatga olib keladi?
- Faqat ma’muriy ogohlantirish beriladi va shu bilan masala yopiladi, javobgarlik yuzaga kelmaydi
- Agar xalq qo‘llab-quvvatlasa va Oliy Majlis ma’qullasa, qonuniy hisoblanadi
- Konstitutsiyaga xilof hisoblanadi va qonunga binoan javobgarlikka tortishga asos bo‘ladi
- Faqat sud qaroriga ko‘ra bekor qilinadi, javobgarlik yuzaga kelmaydi va jarimasiz qoladi
To‘g‘ri javob: Konstitutsiyaga xilof hisoblanadi va qonunga binoan javobgarlikka tortishga asos bo‘ladi. 7-moddada bunday harakatlar Konstitutsiyaga xilof va javobgarlikka tortish asosi deb belgilangan.
Konstitutsiyaga ko‘ra, O‘zbekiston xalqini kimlar tashkil etadi?
- Faqat o‘zbek millatiga mansub fuqarolar
- O‘zbekiston hududida istiqomat qiluvchi barcha shaxslar, fuqaroligidan qat’i nazar
- Saylov huquqiga ega bo‘lgan fuqarolar
- Millatidan qat’i nazar, O‘zbekiston Respublikasining fuqarolari
To‘g‘ri javob: Millatidan qat’i nazar, O‘zbekiston Respublikasining fuqarolari. 8-modda xalqni millatidan qat’i nazar fuqarolar tashkil etishini belgilaydi.
Jamiyat va davlat hayotining eng muhim masalalari qanday tartibda hal etilishi mumkin?
- Faqat Oliy Majlis palatalarining qo‘shma majlisida hal qilinadi, xalq ovozisiz
- Xalq muhokamasiga taqdim etiladi va umumxalq ovoziga — referendumga qo‘yiladi
- Faqat Prezident farmoni bilan hal qilinadi, xalq muhokamasiga qo‘yilmasdan
- Faqat hududiy kengashlar qarori bilan hal qilinadi, referendum o‘tkazilmasdan
To‘g‘ri javob: Xalq muhokamasiga taqdim etiladi va umumxalq ovoziga — referendumga qo‘yiladi. 9-moddaga ko‘ra, eng muhim masalalar xalq muhokamasiga taqdim etiladi va referendumga qo‘yiladi.
O‘zbekiston xalqi nomidan kimlar ish olib borishi mumkin?
- Oliy Majlis va hukumat (Vazirlar Mahkamasi)
- Eng ko‘p ovoz olgan siyosiy partiya
- Faqat xalq saylagan Oliy Majlis va Prezident
- Prezident va jamoat birlashmalari birgalikda
To‘g‘ri javob: Faqat xalq saylagan Oliy Majlis va Prezident. 10-moddaga ko‘ra, xalq nomidan faqat u saylagan Oliy Majlis va Prezident ish olib boradi.
Kazus. “Taraqqiyot” partiyasi rahbari Qodirov mitingda: “Biz butun xalq nomidan Oliy Majlisni tarqatamiz va hokimiyatni o‘z qo‘limizga olamiz”, dedi. Qaysi xulosa to‘g‘ri?
- Partiya ko‘p a’zoga ega bo‘lsa, xalq nomidan ish olib borishga haqli va bu holda hokimiyat vakolatlarini o‘zlashtirish javobgarlikka asos bo‘lmaydi
- Bu faqat siyosiy fikr bo‘lgani uchun hech qanday javobgarlik yuzaga kelmaydi, chunki mitingda aytilgan fikr Konstitutsiya bilan himoyalanadi
- Partiya xalq nomidan ish olib borishga haqli emas, hokimiyat vakolatlarini o‘zlashtirish Konstitutsiyaga xilof va javobgarlikka asos bo‘ladi
- Partiya Oliy Majlisni tarqatishi mumkin, agar ommaviy yig‘in o‘tkazsa va hokimiyat vakolatlarini xalq nomidan o‘zlashtirish qonuniy hisoblansa
To‘g‘ri javob: Partiya xalq nomidan ish olib borishga haqli emas, hokimiyat vakolatlarini o‘zlashtirish Konstitutsiyaga xilof va javobgarlikka asos bo‘ladi. 10-moddaga ko‘ra partiya xalq nomidan ish ololmaydi, 7-moddaga ko‘ra vakolatni o‘zlashtirish javobgarlikka olib keladi.
Davlat hokimiyatining tizimi qaysi prinsipga asoslanadi?
- Hokimiyatning bir markazda to‘planishi va yagona organga bo‘ysunishi prinsipiga
- Hokimiyatning markaziy va hududiy hokimiyatga bo‘linishi prinsipiga asoslanadi
- Hokimiyatning siyosiy va harbiy hokimiyatga bo‘linishi prinsipiga asoslanadi
- Hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo‘linishi
To‘g‘ri javob: Hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga bo‘linishi. 11-modda hokimiyat bo‘linishi prinsipini belgilaydi.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash