XotirAI logotipiXotirAI
📖 11-sinf · Adabiyot · 21–35-b.

Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi dostoni: go‘rda tug‘ilish

Mavzular

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

Bibi Hilolning vafoti

Kun xufton bo‘ldi. Bibi Hilol xufton namozini o‘qib, «Meni Shohdorxon o‘ldirar ekan», deb bo‘yniga kalom rabbonini solib, Xudodan o‘ziga o‘lim tilab: «Meni Shohdorxon odamlarining qo‘lida o‘ldirma, har nima qilsang o‘zing qil», – deb Xudoga yolbarib, barcha payg‘ambarlar, o‘tgan azizlarni shafe keltirib, yig‘ladi.

Qisqacha: Azizlarning ruhi va payg‘ambarlarning duolari mustajob bo‘ldi va Bibi Hilol dunyodan o‘tdi. Shohdorxonning amaldorlari uni o‘ldirmoqchi bo‘lib butxonaga borishdi, ammo butlar butxonada yo‘q edi. Butlar Bibi Hilolni o‘rtaga olib turgan, Hilol esa o‘lgan edi. Ular «butlar bo‘g‘ib o‘ldiribdi», deb xursand bo‘lishdi.

Rustambek va Hilolning dafni

Rustambek Bibi Hilolga nasihat qilib edi. Bibi Hilol «taqdirimdan ko‘raman», deb Rustamning aytganiga ko‘ngan emas edi.

Oqizma, chirog‘im, ko‘zdan yoshingni, / Qochirmagin aql bilan hushingni.— Rustambek Bibi Hilolga (Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi)

Rustambek Bibi Hiloloyni go‘riga qo‘yib, Gajdumbekning hovlisiga keldi. Gajdumbekdan qolgan barcha hovli-haram, mol-pullarga ega bo‘lib qoldi. Rustam: «Endi davlatga ega bo‘ldim, xotin olmasam sira ham bo‘lmaydi», – deb Badgir deganning singlisini oldi. Xotinidan bir bola bo‘ldi.

Go‘ro‘g‘lining go‘rda tug‘ilishi

Bibi Hilolning o‘lganiga uch oy, to‘qqiz kun, to‘qqiz soat, to‘qqiz daqiqa o‘tdi. Ravshanbekdan olti oylik gumona qolgan edi. Bibi Hilol o‘lgan bo‘lsa ham, bolasi o‘lmagan ekan. Xudoning rahmati bilan asrovda edi.

Chaqaloq qimirlab ena qornida, / Hiloloyning farzandi shu go‘rga tushdi.— shoirlarning ta’riflab aytgan so‘zi (Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi)
Qisqacha: Bibi Hilolning o‘ligi go‘rda tebrandi va to‘lg‘oq tutdi, Hilol go‘rda o‘g‘il tug‘di. Yig‘ilgan azizlar bolaning otini Go‘ro‘g‘li qo‘ydi. Hazrati Xizr ham farzandim dedi. Hiloloyga jon kirmadi, ammo bolaga sut kelib yotdi.

Rustambek uylandi, xotini homilador bo‘lib, oyi-kuni to‘lib o‘g‘il tug‘di. Otini Qo‘ng‘irboy qo‘ydi.

Ochlik va baytal

Go‘ro‘g‘li tug‘ilgandan beri go‘rda chiroq yonib turar edi. Bir kuni lip etib o‘chib qoldi. Yana uch kun o‘tdi. Hiloloyga sut kelmay, badani ko‘mirday cho‘ykab ketdi. Ana shunda Go‘ro‘g‘li och qoldi, lekin shu vaqtgacha azizlar ham xabar olib yurgan edi.

Qisqacha: Hazrati Xizr go‘rning tuprog‘ini teshdi, go‘rga kun shu’lasi tushdi. Go‘ro‘g‘li kunga qo‘l urib, teshikni kattalashtirib, go‘rdan tashqariga chiqdi. Xizr bolasi o‘lgan baytalni Go‘ro‘g‘lining oldiga olib keldi va baytal Go‘ro‘g‘lini har kuni uch vaqt emizdi.

Yilqichilar va Rustambek sinovi

Qisqacha: Rustambekning o‘ttiz chog‘li yilqichisi baytalni poylab go‘ristonga keldi va bir bolaning baytalni emib turganini ko‘rdi. Ular arvoh ko‘rdik deb qo‘rqib kasal bo‘ldi. Rustambek go‘rni poylab yotganda Xizr bolaga tashlangan sherni bir tarsaki bilan nimta-nimta qildi. Rustambek bolaning o‘g‘il-qizligini bilish uchun egar, uch oshiq, qo‘g‘irchoq va ro‘mol qo‘ydi; Go‘ro‘g‘li ro‘mol va qo‘g‘irchoqlarni yirtib, egarni minib o‘ynadi.

Rustambek tog‘a bo‘ladi

Yig‘lama, chirog‘im, ko‘nglim buzildi, / Rostin aytsam, sening tog‘ang bo‘laman.— Rustambek Go‘ro‘g‘liga
Tog‘angning otini deydi Gajdumbek, / Otangning otini deydi ko‘r Ravshan...— Bibi Hilolning arvohi Go‘ro‘g‘liga

Ana endi, Go‘ro‘g‘libek tiklab qarasa, enasi Hiloloy o‘lib, suyagi shovshib, uch yildan beri yotgan suyakday bo‘lib qolibdi.

Rustambek, o‘g‘limni senga topshirdim, / Ikkovingni bir Xudoga topshirdim,— Bibi Hilolning arvohi Rustambekka

Zargardan Yovmitga jo‘nash

Oradan to‘rt yil o‘tdi. Go‘ro‘g‘li yetti yoshga kirdi. Ana shu kuni Go‘ro‘g‘li Rustambekning oldiga keldi, oqshom uning oldida yotdi...

Tura solib ketgin Yovmit yurtingga, / Farzandim, uyqudan ochgin ko‘zingni.— Xizr Bibi Hilol ovozida Go‘ro‘g‘lining tushida
Qisqacha: Xizr Go‘ro‘g‘lining tushiga kirib, uni otasining yurti Yovmitga ketishga chaqirdi. Go‘ro‘g‘li Rustambekdan fotiha so‘rab, urug‘ini bayon berishni iltimos qildi. Rustambek boshdan o‘tgan sirlarni aytdi va yarim kechada Go‘ro‘g‘lini eldan chiqarib jo‘natdi.

Rayhon arab shahri va Xoljuvon

Qisqacha: Go‘ro‘g‘libek Rayhon arabning shahrini izlab yo‘lga tushdi. U katta shaharga yetdi, darvozaning har chekkasida o‘n yetti qorovulxona bor edi. Ko‘kbuloq yonida bir ayolni uchratib shahar kimniki ekanini so‘radi. Ayol bu Rayhon arabning joyi ekanini aytib, uni ketishga undadi. Go‘ro‘g‘li ayolning Xoljuvonoy ekanini bilib, o‘zini ot ustidan tashladi.
Yovmit eli qadimgiday zamonmi? / O‘lmay ko‘rdim, chiroqqinam, o‘zingni, / Saltanatli Ahmad tog‘ang omonmi?— Xoljuvonoy Go‘ro‘g‘liga

Bilimingizni sinang

“Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi” dostonida Bibi Hilol qanday sabab bilan dunyodan o‘tadi?
  1. Shohdorxonning amaldorlari uni o‘ldirgani uchun
  2. Butlar uni bo‘g‘ib o‘ldirgani uchun
  3. Rustambek unga zahar bergani uchun
  4. Azizlar va payg‘ambarlar duosi mustajob bo‘lgani uchun

To‘g‘ri javob: Azizlar va payg‘ambarlar duosi mustajob bo‘lgani uchun. Azizlarning ruhi va payg‘ambarlarning duolari mustajob bo‘lib, Hilol vafot etadi.

Bibi Hilolning o‘lganini ko‘rgan Shohdorxonning amaldorlari butxonada nima deb xursand bo‘lishadi?
  1. Hilolni Xizr olib ketibdi, deb
  2. Hilolni Rustambek o‘ldiribdi, deb
  3. Hilolni butlar bo‘g‘ib o‘ldiribdi, deb
  4. Hilol o‘z joniga qasd qilibdi, deb

To‘g‘ri javob: Hilolni butlar bo‘g‘ib o‘ldiribdi, deb. Amaldorlar Hilolni butlar bo‘g‘ib o‘ldiribdi deb o‘ylab xursand bo‘lishadi.

Rustambek nasihat qilganda Bibi Hilol qanday so‘z bilan javob berib, uning aytganiga ko‘nmaydi?
  1. «Yovmitga qaytaman»
  2. «Xudoning o‘zi biladi»
  3. «Taqdirimdan ko‘raman»
  4. «Gajdumbekni kutaman»

To‘g‘ri javob: «Taqdirimdan ko‘raman». Hilol «taqdirimdan ko‘raman» deb Rustamning aytganiga ko‘nmagan.

Bibi Hilolni go‘riga qo‘ygach, Gajdumbekning hovli-haram va mol-pullariga kim ega bo‘ladi?
  1. Badgir
  2. Qo‘ng‘irboy
  3. Rustambek
  4. Shohdorxon

To‘g‘ri javob: Rustambek. Rustambek Gajdumbekdan qolgan mol-pullarga ega bo‘lgan.

Rustambek “Endi davlatga ega bo‘ldim, xotin olmasam bo‘lmaydi” deb kimning singlisini xotinlikka oladi?
  1. Shohdorxonning
  2. Rayhon arabning
  3. Gajdumbekning
  4. Badgirning

To‘g‘ri javob: Badgirning. Rustambek Badgir deganning singlisiga uylangan.

Go‘ro‘g‘li Bibi Hilolning o‘lganiga qancha vaqt o‘tgach, go‘rda tug‘iladi?
  1. Bir yil, uch oy, to‘qqiz kun, to‘qqiz soat
  2. To‘qqiz oy, to‘qqiz kun, to‘qqiz daqiqa
  3. Uch oy, to‘qqiz kun, to‘qqiz soat, to‘qqiz daqiqa
  4. Olti oy, yetti kun, yetti soat, yetti daqiqa

To‘g‘ri javob: Uch oy, to‘qqiz kun, to‘qqiz soat, to‘qqiz daqiqa. Hilolning o‘lganiga uch oy, to‘qqiz kun, to‘qqiz soat, to‘qqiz daqiqa o‘tgan edi.

Go‘ro‘g‘li dostonda qayerda dunyoga keladi?
  1. Yovmit shahrida
  2. Onasi Bibi Hilolning go‘rida
  3. Rayhon arab shahrida
  4. Rustambekning hovlisida

To‘g‘ri javob: Onasi Bibi Hilolning go‘rida. Go‘ro‘g‘li onasining go‘rida tug‘iladi.

“Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi” dostonida Go‘ro‘g‘lining otini kim qo‘yadi?
  1. Yig‘ilgan azizlar
  2. Rustambek
  3. Gajdumbek
  4. Bibi Hilolning arvohi

To‘g‘ri javob: Yig‘ilgan azizlar. Bolaning otini go‘rda yig‘ilgan azizlar Go‘ro‘g‘li qo‘ygan.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiFitrat «Abulfayzxon»: xonning o‘limi va RahimbiyKeyingi →Abdurauf Fitrat «Abulfayzxon» fojiasi: yakuniy sahna va tahlil