XotirAI logotipiXotirAI
📖 6-sinf · Adabiyot · 118–129-b.

Odil Yoqubov hayoti va «Muzqaymoq» hikoyasi

Mavzular

Tug‘ilishi va o‘qishi

Odil Yoqubov
Odil Yoqubov

Bo‘lajak yozuvchi 1926-yil 20-oktabrda hozirgi Janubiy Qozog‘iston viloyatiga qarashli Qarnoq qishlog‘ida tug‘ilgan. O‘sha yerda o‘rta maktabni tugatib, harbiy xizmatga ketgan.

U harbiy xizmatga chaqirilganida Ikkinchi jahon urushi tugash arafasida edi. Shu paytda Yaponiya davlati bilan urush boshlanib, O. Yoqubov ana shu urushda ishtirok etadi. 50-yillarda u harbiy xizmatdan qaytib O‘rta Osiyo davlat universitetining filologiya fakultetida o‘qiydi.

Lavozimlari va unvonlari

Turli yillarda O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasida, «Literaturnaya gazeta»da, «O‘zbekfilm» kinostudiyasida, nashriyotlarda ishlaydi. 1982–1987-yillarda «O‘zbekiston adabiyoti va san’ati» gazetasini, 1987–1991-yillarda respublika Yozuvchilar uyushmasini boshqaradi.

Keyin O‘zbekiston Atamalar qo‘mitasi raisi, so‘ngra Markaziy Osiyo xalqlari madaniyati assambleyasining birinchi vitse-prezidenti lavozimida faoliyat yuritadi.

Yozuvchi 1985-yilda O‘zbekiston xalq yozuvchisi unvoniga ega bo‘lgan bo‘lsa, 1994-yilda «Do‘stlik», 1998-yilda esa «El-yurt hurmati» ordenlari bilan mukofotlangan. Odil Yoqubov 2009-yilda vafot etgan.

Qissa, hikoya va pyesalar

Odil Yoqubovning dastlabki yirik asari 1951-yilda bosilib chiqqan «Tengdoshlar» qissasi edi. So‘ngra uning «Dastlabki qadam» (1953-yil), «Ikki muhabbat» (1955-yil) hikoyalar to‘plami, «Tilla uzuk» (1961-yil) qissa va hikoyalar to‘plamlari chop etiladi.

«Chin muhabbat» (1955-yil), «Aytsam tilim, aytmasam dilim kuyadi», «Yurak yonmog‘i kerak» (1958-yil), «Olma gullaganda» (1961-yil) pyesalari yaratiladi. Birin-ketin «Bir felyeton qissasi», «Muqaddas», «Qanot juft bo‘ladi», «Izlayman», «Billur qandillar» qissalari e’lon qilinadi.

Romanlari

Odil Yoqubov o‘zbek adabiyotida roman janrini rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan adibdir.

Mustaqillik davri asarlari

Mustaqillik yillarida ham yozuvchi barakali ijod qildi. Uning «Adolat manzili» (1998-yil) romani, «Muzaffar Temur» (1996-yil), «Bir koshona sirlari» (2000-yil) singari pyesalari hamda o‘nlab hikoyalarida xalqimiz o‘tmishi va bugungi kunining dolzarb muammolari badiiy tadqiq etildi.

«Muzqaymoq»: tintuv kuni

Qisqacha: Hikoyani o‘n yashar bola Turkiston shahrida, Lager ko‘chasidagi uyda yashagan paytini eslab hikoya qiladi. Oilaga musibat tushgan kuni ikki erkak va bir ayol foytunda kelib, otasi Egamberdi Jaqipovning uyini so‘raydi. Onasi bolani otasining ishxonasiga yuboradi: SAKUda birga o‘qigan do‘stlari kelganini aytsin. Otasi qizargan ko‘zlar bilan chiqib, bolaning boshini silab, unga muzqaymoq olib bermoqchi bo‘ladi, lekin do‘konlar yopiq edi.

«Muzqaymoq»: hibsga olinishi

Qisqacha: Uyga qaytgach, ikki harbiy kirib, tintuv boshlaydi. Onasi va opalari dod solib, otasi qotib qoladi. Mallasoch o‘ris kapitan uyni titkilaydi; bola uning shkaf tortmasini ochishiga yordam beradi va kapitan uni «Pavlik Morozov chiqadi sendan» deb maqtaydi. Ota quduq suvi so‘raydi, bola suv olib kiradi. Otasi olib ketilayotganda yana muzqaymoq olib berolmaganidan afsuslanadi, bola uning tizzalarini quchoqlaydi.

«Muzqaymoq»: avaxta va komsomol kotibi

Qisqacha: Bir necha oy o‘tgach, har shanba bola onasi bilan otasiga ovqat olib avaxtaga boradi, ammo ovqatni qabul qilishmaydi. Avaxta yonidagi bog‘da mitinglar bo‘lar, minbardan «dum»larni fosh qilishardi, ba’zan otasining nomi ham tilga olinardi. Bir kuni bola qo‘shnisi, shahar komsomol qo‘mitasining kotibi bilan to‘qnashadi; kotib uni qashqirdan tug‘ilgan qashqircha deb bilagidan ushlaydi. Jikkak mo‘ysafid Stalin gapini eslatib, bolani qo‘yib yuborishini so‘raydi.

Bilimingizni sinang

Odil Yoqubov qaysi yil va sanada tug‘ilgan?
  1. 1924-yil 25-mayda
  2. 1929-yil 20-oktabrda
  3. 1926-yil 17-sentabrda
  4. 1926-yil 20-oktabrda

To‘g‘ri javob: 1926-yil 20-oktabrda. Yozuvchi 1926-yil 20-oktabrda tug‘ilgan.

Odil Yoqubov qayerda tug‘ilgan?
  1. Toshkent viloyatiga qarashli Chirchiq qishlog‘ida
  2. Farg‘ona vodiysidagi Asht qishlog‘ida
  3. Hozirgi Janubiy Qozog‘iston viloyatiga qarashli Qarnoq qishlog‘ida
  4. Turkiston shahrining Lager ko‘chasida

To‘g‘ri javob: Hozirgi Janubiy Qozog‘iston viloyatiga qarashli Qarnoq qishlog‘ida. Adib Qarnoq qishlog‘ida tug‘ilgan.

Odil Yoqubov Ikkinchi jahon urushi tugash arafasida harbiy xizmatga chaqirilganida qaysi davlat bilan urushda ishtirok etgan?
  1. Germaniya
  2. Yaponiya
  3. Turkiya
  4. Finlyandiya

To‘g‘ri javob: Yaponiya. U Yaponiya bilan bo‘lgan urushda ishtirok etgan.

Odil Yoqubov 50-yillarda harbiy xizmatdan qaytib qaysi oliy o‘quv yurtining qaysi fakultetida o‘qigan?
  1. O‘rta Osiyo davlat universitetining jurnalistika fakultetida
  2. O‘rta Osiyo davlat universitetining filologiya fakultetida
  3. O‘rta Osiyo davlat universitetining tarix fakultetida
  4. Toshkent davlat universitetining huquq fakultetida

To‘g‘ri javob: O‘rta Osiyo davlat universitetining filologiya fakultetida. U universitetning filologiya fakultetida tahsil olgan.

Odil Yoqubov 1982–1987-yillarda qaysi gazetani boshqargan?
  1. «O‘zbekiston adabiyoti va san’ati»
  2. «Literaturnaya gazeta»
  3. «Sovet O‘zbekistoni»
  4. «Toshkent haqiqati»

To‘g‘ri javob: «O‘zbekiston adabiyoti va san’ati». Adib 1982–1987-yillarda «O‘zbekiston adabiyoti va san’ati» gazetasini boshqargan.

Odil Yoqubov 1987–1991-yillarda qaysi tashkilotni boshqargan?
  1. Markaziy Osiyo xalqlari madaniyati assambleyasini
  2. «O‘zbekfilm» kinostudiyasini
  3. O‘zbekiston Atamalar qo‘mitasini
  4. Respublika Yozuvchilar uyushmasini

To‘g‘ri javob: Respublika Yozuvchilar uyushmasini. U 1987–1991-yillarda respublika Yozuvchilar uyushmasi rahbari bo‘lgan.

Odil Yoqubov Markaziy Osiyo xalqlari madaniyati assambleyasida qaysi lavozimda faoliyat yuritgan?
  1. Bosh kotib
  2. Prezident
  3. Ijroiya direktor
  4. Birinchi vitse-prezident

To‘g‘ri javob: Birinchi vitse-prezident. U assambleyaning birinchi vitse-prezidenti bo‘lgan.

Odil Yoqubov qaysi yilda O‘zbekiston xalq yozuvchisi unvoniga ega bo‘lgan?
  1. 1982-yilda
  2. 1985-yilda
  3. 1998-yilda
  4. 1994-yilda

To‘g‘ri javob: 1985-yilda. Unvon 1985-yilda berilgan.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiPirimqul Qodirov «Yulduzli tunlar» romani tahliliKeyingi →Tog‘ay Murod hayoti va ijodi, «Yulduzlar mangu yonadi»