XotirAI logotipiXotirAI
📖 7-sinf · Adabiyot · 93–104-b.

Chingiz Aytmatov hayoti va «Oq kema»

Mavzular

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

Yozuvchining so‘zlari va vafoti

Hech kim o‘z-o‘zidan yozuvchi bo‘lib qolmaydi: yillar sabog‘i, qilingan mehnat, badiiy adabiyotga bo‘lgan qiziqish va e’tiqod orqali bunga erishish mumkin.

Zamonamizning ulug‘ yozuvchisi Chingiz Aytmatov 2008-yil 10-iyunda og‘ir kasallikdan vafot etdi.

Hech kim o‘z-o‘zidan yozuvchi bo‘lib qolmaydi: yillar sabog‘i, qilingan mehnat, badiiy adabiyotga bo‘lgan qiziqish va e’tiqod orqali bunga erishish mumkin.— Chingiz Aytmatov, «Yozuvchi o‘zi haqida»

«Oq kema»: portfel va toshlar

Qisqacha: Bolaning ikki ertagi bor edi: biri o‘ziniki, ikkinchisini bobosi so‘zlab bergan. U yetti yoshdan sakkizga o‘tganda unga portfel sotib olindi; bobosi uni ko‘chma do‘kondan olgan. Bola ko‘chma do‘konni uzoqdan ko‘rib, suvdan sakrab chiqib uylar tomonga chopdi. U daryo bo‘yidagi toshlarni nomlagan edi: «cho‘kib yotgan tuya», «bo‘ri» va eng sevimlisi – «tank». Bola kinolarni kam ko‘rgan, bobosi uni ba’zan sovxoz fermasiga kino ko‘rgani olib borgan.

Pechakgul, shiroljin, ko‘chma do‘kon

Qisqacha: Bola o‘tlarni ham «sevimli», «botir», «yovuz» deb ajratgan. Pechakgullar eng aqlli va quvnoq gullar: ular ertalab quyoshni yayrab qarshi oladi. Tush paytida bola shiroljinlar tomonga borishni yaxshi ko‘rar, shiroljin sadoqatli do‘st bo‘lib, ko‘ngli g‘ash vaqtda panoh bo‘lgan. Bola ko‘chma do‘kon kelganini ayollarga qichqirib xabar berdi, ayollar mashina oldiga chopishdi, buvisi uni maqtadi.
Ko‘zi o‘tkir-da, bizning bolaning!— bolaning buvisi, «Oq kema»dan

Bo‘key xola, O‘rozqul, Seydahmad

Qisqacha: Bola portfelni avval buvisiga, keyin Bo‘key xolasiga ko‘rsatdi; xola xursand bo‘ldi, lekin farzandsizlikdan g‘amgin yurardi. So‘ng u pichan o‘rayotgan Seydahmad oldiga chopdi. Bobo pichanni bosib g‘aram qilgan, O‘rozqul esa amaldor bo‘lib ishga qo‘l urmasdi va mast holda bobo bilan Seydahmadga do‘q qilardi. Seydahmad yalqov, uyquni yaxshi ko‘rgani uchun o‘rmonchilikka kelgan.

Maktab, durbin va oq kema

Qisqacha: Seydahmad bolaning portfelini ko‘rib kuldi, Jilisoy maktabigacha tog‘ osha besh kilometr borishini aytdi; bobosi bolani otda olib borib kelaman degan. Bola portfeli bilan gaplashib, uni maktabga va Qorovultog‘dan durbinda oq kemani ko‘rishga olib borishini aytdi. Yo‘lda mast O‘rozqul uni koyidi va «o‘ynayver» dedi. Bola Qorovultog‘ cho‘qqisiga chiqib, bobosiga mukofotga berilgan dasht durbinidan atrofni kuzatdi.

Bilimingizni sinang

Chingiz Aytmatov qaysi yil va oyning qaysi kunida tug‘ilgan?
  1. 1938-yil 12-dekabr
  2. 1928-yil 12-dekabr
  3. 1927-yil 12-dekabr
  4. 1928-yil 10-iyun

To‘g‘ri javob: 1928-yil 12-dekabr. Aytmatov 1928-yil 12-dekabrda tug‘ilgan.

Zamonamizning ulug‘ yozuvchisi Chingiz Aytmatov qaysi sanada og‘ir kasallikdan vafot etgan?
  1. 2007-yil 10-iyun
  2. 2018-yil 10-iyun
  3. 2008-yil 10-iyun
  4. 2008-yil 12-dekabr

To‘g‘ri javob: 2008-yil 10-iyun. Aytmatov 2008-yil 10-iyunda og‘ir kasallikdan vafot etgan.

Chingiz Aytmatovning otasi qanday ism egasi bo‘lgan?
  1. Seydahmad
  2. Hamza
  3. To‘lqin
  4. To‘raqul

To‘g‘ri javob: To‘raqul. Aytmatovning otasining ismi To‘raqul.

Chingiz Aytmatovning onasi o‘z davrining ilg‘or ayollaridan bo‘lgan. Uning to‘liq ismi qanday?
  1. Nagima Hamzayevna Aytmatova
  2. Nargiza Hamidovna Aytmatova
  3. Nasiba Hamzayevna Aytmatova
  4. Nagima Hamidovna Aytmatova

To‘g‘ri javob: Nagima Hamzayevna Aytmatova. Onasi Nagima Hamzayevna Aytmatova.

Chingiz Aytmatov uchun ertak, doston va qadimiy qo‘shiqlarning bitmas-tuganmas xazinasi oilasidagi kim bo‘lgan?
  1. Otasi
  2. Buvisi
  3. Onasi
  4. Bobosi

To‘g‘ri javob: Buvisi. Ertak, doston va qo‘shiqlarning bitmas-tuganmas xazinasi Aytmatovning buvisi edi.

Chingiz Aytmatov qaysi yili o‘qishni tashlashga majbur bo‘lgan?
  1. 1946-yilda
  2. 1956-yilda
  3. 1937-yilda
  4. 1942-yilda

To‘g‘ri javob: 1942-yilda. Aytmatov 1942-yilda o‘qishni tashlashga majbur bo‘lgan.

Chingiz Aytmatov 1946-yil 8-sinfni bitirgach, qaysi o‘quv yurtiga o‘qishga kirgan?
  1. Jambul zoovettexnikumiga
  2. Kirov nomidagi o‘rta maktabga
  3. Qirg‘iziston davlat universitetiga
  4. Moskvadagi Oliy adabiyot kursiga

To‘g‘ri javob: Jambul zoovettexnikumiga. 1946-yil 8-sinfni bitirgach, Aytmatov Jambul zoovettexnikumiga o‘qishga kirgan.

Chingiz Aytmatov o‘n to‘rt yoshida qishloq kengashiga qaysi lavozimga tayinlangan?
  1. Kotib lavozimiga
  2. Rais o‘rinbosari lavozimiga
  3. Hisobchi lavozimiga
  4. Omborchi lavozimiga

To‘g‘ri javob: Kotib lavozimiga. Aytmatov 14 yoshida qishloq kengashiga kotib etib tayinlangan.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiO‘lmas Umarbekov hayoti va «Qiyomat qarz»Keyingi →Chingiz Aytmatov «Oq kema»: bola, durbin va Shoxdor ona bug‘u ertagi