XotirAI«O‘tkan kunlar»: Kumushning o‘limi va xotima
Mavzular
Tush va tong
Qisqacha: Otabek tushida chamanda gul, yov va sariq sochli albastini ko‘rib cho‘chib uyg‘onadi. U yonida Zaynabni ko‘radi, Zaynab ko‘zini ochib yana yumadi. Tong otganda Otabek Kumushning qiynalishi haqida o‘ylab, tahorat olish uchun turadi.
- Otabek – asar qahramoni, tushidan cho‘chib uyg‘ongan yigit, Kumushning eri.
- Zaynab – Otabekning yonida uxlab yotgan ayol.
Kumushni ko‘rish
Qisqacha: Otabek nonushtani Zaynabning uyida qiladi, so‘ng Kumush yotgan uyga kiradi. O‘zbek oyim chaqaloqni ko‘tarib o‘tirgan, Otabek Kumushni tabriklaydi. O‘zbek oyim fotiha o‘qiydi, Otabek onasiga bir tilla so‘yinchi beradi.
- O‘zbek oyim – Otabekning onasi, chaqaloqni ko‘tarib o‘tiradi.
- Kumush – Otabekning xotini, yangi farzand tuqqan ayol.
Kumush qusa boshlaydi
Qisqacha: Tushlikdan keyin Oybodoq Otabekni ichkariga chaqiradi. Kumush to‘xtovsiz qusadi. Otabek Hasanalini tabibga yuboradi, Kumushga qatiq ichirishga urinadi. Kumushning harorati kuchli, yuragi tez urardi.
- Hasanali – Otabekning xizmatidagi odam, ot asboblarini tikar edi.
- Oybodoq – ichkaridan chiqib Otabekni chaqirgan ayol.
Tabib: zahar!
Qisqacha: Tabib qolgan atalani yalab ko‘rib, «Zahar ichibti!» deydi. Otabek Zaynabdan shubhalanib, uni chaqiradi va atalani ichishga majburlaydi. Zaynab qochadi, Otabek kosani unga otadi va «taloq» deydi. Hoji ham Zaynabni haydaydi.
— Zahar ichibti!— tabib, atalani yalab ko‘rgach
— Ket jalab, ket! Taloqsan, taloq!— Otabek Zaynabga
- Yusufbek hoji – Otabekning otasi.
Dafn va motam
Qisqacha: Kumush hojiga qarab ingranadi. Ertasi kuni dafn marosimi bo‘lib, Toshkandning har mahallasidan odamlar qatnashadi. Kumushning ota-onasi uchinchi kuni yetib keladi. Yettinchi kuni xatmi qur’on qilinib, chaqaloqqa «Yodgorbek» deb ism qo‘yiladi. Zaynab jinni bo‘lib qoladi.
- Yodgorbek – Kumush va Otabekning chaqalog‘i.
Qabr bilan vidolashuv
Qisqacha: Yigirmanchi kuni yana xatmi qur’on qilinib, Marg‘ilonga qaytish boshlanadi. Yodgorbekni Oftob oyim olib ketadi. Qutidor, Oftob oyim va Otabek qabrga boradi, tosh lavhada Kumush haqida yozuv bor. Ular yig‘lab vidolashadi. Otabek ertasiga otni haydab ketadi.
- Oftob oyim – Kumushning onasi.
- Qutidor – Kumushning otasi.
Xotima
Qisqacha: Bir yildan so‘ng Otabek usta Alim bilan Toshkandga keladi, bir hafta turadi va qabr yonida tunaydi. Zaynab «Men Kumush!» deydi, Otabek uni haydaydi. Ertasi Marg‘ilonga qaytadi. 1277-yil kuzida Qanoatshodan xat keladi: Otabek va usta Alim Olmaota yonida rus bilan jangda shahid bo‘lgan.
— Men Kumush!..— majnun Zaynab, qabr yonida Otabekka
- Usta Alim – Otabekning hamrohi.
- Qanoatsho – Yusufbek hojiga xat yozgan lashkar boshlig‘i.
Bilimingizni sinang
«O‘tkan kunlar» romanida Otabek Kumush o‘lishidan oldin tush ko‘radi: chamanga kirsa, gulni bosib turgan qaysi hayvonni uchratadi?
- Otni
- Sigirni
- Tuyani
- Bo‘rini
To‘g‘ri javob: Sigirni. Otabek tushida chamanda gulni bosib turgan sigirni ko‘radi.
«O‘tkan kunlar»da Otabekning tushidagi gulni bosgan sigir keyin aslida kim ekani ma’lum bo‘ladi?
- Oq sochli kampir
- Qora ko‘ylakli jodugar
- Sariq sochli albasti
- Ko‘k ko‘zli yov
To‘g‘ri javob: Sariq sochli albasti. Tushda sigir sariq sochli albastiga aylanadi.
«O‘tkan kunlar»da Otabek nonushtani nega Zaynabning uyida qildi?
- Zaynabning o‘zi alohida mehmon qilmoqchi bo‘lgani uchun
- Kumushning yoniga kirish qulay bo‘lsin deb
- O‘zining uyida ovqat pishmagani sababli
- Yusufbek hoji shunday buyurgani uchun
To‘g‘ri javob: Kumushning yoniga kirish qulay bo‘lsin deb. Zaynabning uyi Kumush yotgan uyga yaqin bo‘lgani uchun Otabek shu yerda nonushta qildi.
«O‘tkan kunlar»da Otabek Kumushning oldiga kirib, uni tabriklab qaysi so‘zlarni aytdi?
- «Xudo bergan bo‘lsin!»
- «Muborak bo‘lsin!»
- «Xush kelibsiz!»
- «Qutlug‘ bo‘lsin!»
To‘g‘ri javob: «Muborak bo‘lsin!». Otabek yangi farzand tuqqan Kumushni «muborak bo‘lsin!» deb tabrikladi.
«O‘tkan kunlar»da O‘zbek oyim chaqaloqni ko‘tarib o‘tirib, Otabekka nimani chiqarishni aytadi?
- Chaqaloqning ko‘rmanasini
- Chaqaloqning ismini
- Chaqaloqning beshigini
- Chaqaloqning sunnat to‘yini
To‘g‘ri javob: Chaqaloqning ko‘rmanasini. O‘zbek oyim o‘g‘liga chaqaloqning ko‘rmanasini chiqarishni aytadi.
Tushlikdan keyin Otabekni «Bek, siz uyga kirib chiqar emishsiz» deb ichkariga chaqirgan ayol «O‘tkan kunlar»da kim?
- Oybodoq
- Oftob oyim
- Zaynab
- Hasanali xotini
To‘g‘ri javob: Oybodoq. Otabekni ichkariga chaqirgan ayol Oybodoq.
«— Zahar ichibti!» — «O‘tkan kunlar»da atalani yalab ko‘rgach bu so‘zlarni kim aytadi?
- Hasanali
- Usta Alim
- Tabib
- Yusufbek hoji
To‘g‘ri javob: Tabib. Bu so‘zlarni tabib atalani tatib ko‘rgach aytadi.
«— Ket jalab, ket! Taloqsan, taloq!» — «O‘tkan kunlar»da bu so‘zlarni kim kimga aytadi?
- O‘zbek oyim Zaynabga
- Otabek Oybodoqqa
- Otabek Zaynabga
- Yusufbek hoji Zaynabga
To‘g‘ri javob: Otabek Zaynabga. Otabek Zaynabni taloq qiladi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash