XotirAI«Kecha va kunduz»: Zebi, Salti va Razzoq so‘fi
Mavzular
Bahor va Zebi
Qisqacha: Romanning boshida bahor kelib, tabiat jonlanadi. Zebi (Zebinisa) qish bo‘yi siqilib yurgan, endi dala-qirlarga chiqishni orzu qila boshlagan. Qish ichi kelgan sovchilar bir-ikki haftadan beri kelmay qo‘ygan. Zebi hali o‘n beshga endi kirgan yosh qiz.
- Zebi (Zebinisa) – o‘n besh yoshli yosh qiz, Razzoq so‘fi va Qurbonbibining yolg‘iz qizi.
Salti kelishi
Qisqacha: Otasi bomdoddan qaytmagan, onasi sigir sog‘ayotgan paytda Zebi hovlini supuradi. Eshikdan o‘rtog‘i Salti (Saltanat) shoshib kirib, Zebini quchoqlaydi. Salti sovchilardan bezgan, Yoyilma soydagi o‘rtog‘i Enaxonnikiga borishni va Zebini ham olib ketishni aytadi.
- Salti (Saltanat) – Zebining tengdosh yaqin o‘rtog‘i, quvnoq, andishadan yiroq qiz.
- Enaxon – Saltining Yoyilma soydagi o‘rtog‘i, Zebi uni ko‘rmagan.
Onaning «lekin»i
Qisqacha: Zebining onasi Qurbonbibi darhol rozilik beradi, lekin «lekin» deydi. Hamma jim qoladi, chunki otasi Razzoq so‘fining mijozini bilishadi. Qurbonbibi otasi bomdoddan kirgach, o‘zi yotig‘i bilan so‘rab ko‘rishini aytadi, Zebiga esa dasturxon solishni buyuradi.
- Qurbonbibi – Zebining onasi, yumshoq ko‘ngilli, so‘zga epchil ayol, Razzoq so‘fining xotini.
Ola-to‘polon
Qisqacha: Zebi o‘rtog‘idan uzr so‘raydi, ikki qiz supurgi talashib butun hovlini boshlariga ko‘tarib quvlashadi. Shu paytda Razzoq so‘fi kirib keladi va «Bu nima qiyomat!!!» deb shovqin soladi. Qizlar qotib qoladi. So‘fi kamgap, ziqna va jiddiy odam sifatida tasvirlanadi, uni tug‘dirgan Hamro enaning kulishga chaqirgani ham aytiladi.
Bu nima qiyomat!!! -— Razzoq so‘fi, qizlarning o‘yinini ko‘rib
- Razzoq so‘fi – Zebining otasi, kamgap, kulmaydigan, ziqna odam.
- Hamro ena – so‘fini tug‘dirgan va yo‘rgaklagan hazilkash kampir.
Fitna va eshon bobo
Qisqacha: So‘fi xotinini Qurbonbibi emas, doim «Fitna» deb chaqiradi. Qurbonbibi uni gapirtirish uchun eshon bobo dilgir ekanini aytadi. So‘fi eshon bobo bilan to‘ylarga boradi, bir marta to‘y haftaga cho‘zilganda oltinchi kuni eshondan so‘ramay qochib kelgan. Qurbonbibi buni ta’na qiladi, so‘fi hajga ketaman deb do‘q qiladi.
Eshon bobom sizdan dilgir emishlar, -— Qurbonbibi, so‘fini gapirtirmoqchi bo‘lib
- Eshon bobo – Razzoq so‘fining piri, u bilan to‘ylarga boradigan kishi.
O‘gay aka taklifi
Qisqacha: So‘fining kasbi yo‘q, ammo uyida non-qozon kam bo‘lmaydi; xotini chevar, qizi do‘ppi tikadi. O‘gay akasi qishloqdan kelib, ikki yil ketma-ket uni qishloqqa chaqiradi: shaharni tashlab, hovlini sotib, qishloqda yer olib birga ishlashni taklif qiladi. So‘fi javob bermay namozga ketadi.
- So‘fining o‘gay akasi – qishloqdan kelgan mo‘min chol, so‘fini qishloqqa chaqiradi.
Eshon javobi, tashvish
Qisqacha: Aka masalani eshon bobo oldiga olib boradi; so‘fi tishi og‘rigan deb aytiladi, eshon kulib, sartaroshga bor deydi. Aka noumid qishlog‘iga ketadi. Zebi otasi nega uzatgani chiqmadi deb so‘raydi, Qurbonbibi «Otangning fe’li qursin» deydi. Qurbonbibi qizining sepi uchun tashvish tortadi, so‘fi esa «Bo‘ldi, deyman, itvachcha!» deb baqiradi.
Bo'ldi, deyman, itvachcha!— Razzoq so‘fi, Qurbonbibi xarxasha qilganda
Bilimingizni sinang
«Kecha va kunduz» romanining boshida Zebi (Zebinisa) necha yoshga endigina qadam qo‘ygan yosh qiz sifatida tasvirlanadi?
- O‘n to‘rtga
- O‘n uchga
- O‘n beshga
- O‘n yettiga
To‘g‘ri javob: O‘n beshga. Zebi endigina o‘n beshga qadam qo‘ygan.
«Kecha va kunduz»da Zebi bahor kelishi bilan nega dala-qirlarga chiqishni orzu qila boshladi?
- Sovchilar uni qishloqqa chaqirgani uchun
- Otasi uni hajga olib borishni va’da qilgani uchun
- Qish ichi uyda siqilib, zanglab yurgani uchun
- Onasi unga yangi ko‘ylak tikib bergani uchun
To‘g‘ri javob: Qish ichi uyda siqilib, zanglab yurgani uchun. Zebi qish bo‘yi uyda siqilib, zanglab yurgan.
«Kecha va kunduz»da Salti hovliga shoshib kirganda Zebining onasi Qurbonbibi nima bilan band edi?
- Non yopish bilan
- Sigir sog‘ish bilan
- Hovli supurish bilan
- Do‘ppi tikish bilan
To‘g‘ri javob: Sigir sog‘ish bilan. Onasi sigir sog‘ish bilan band edi.
«Kecha va kunduz»da Salti (Saltanat) erta saharda nega Zebilarnikiga shoshib kirib keldi?
- Zebining otasi bilan gaplashish uchun
- Qurbonbibidan sigir sut so‘rash uchun
- Sovchilar kelganini xabar qilish uchun
- Zebini Enaxonnikiga olib ketish uchun
To‘g‘ri javob: Zebini Enaxonnikiga olib ketish uchun. Salti Zebini Enaxonnikiga olib ketgali kelgan.
«Kecha va kunduz»da Salti Zebini Yoyilma soydagi qaysi o‘rtog‘inikiga olib ketmoqchi?
- Oyxon
- Gulnor
- Mehrixon
- Enaxon
To‘g‘ri javob: Enaxon. Salti Yoyilma soydagi o‘rtog‘i Enaxonni eslatadi.
Qurbonbibi rozilik berib «lekin» deganda Zebi bilan Salti nega jim qolishdi («Kecha va kunduz»)?
- Sigir sog‘ish hali tugamagani uchun
- Qurbonbibi ularni kaltaklamoqchi bo‘lgani uchun
- Enaxon yaqinda kelishi kerak bo‘lgani uchun
- Ikkala qiz ham Razzoq so‘fining mijozini yaxshi bilgani uchun
To‘g‘ri javob: Ikkala qiz ham Razzoq so‘fining mijozini yaxshi bilgani uchun. Qizlar so‘fining qiyin mijozini yaxshi bilar edi.
«Kecha va kunduz»da qizlarning borishiga Razzoq so‘fidan ruxsat olishni Qurbonbibi qanday o‘z zimmasiga oldi?
- Zebini otasi oldiga yuborishni aytdi
- Bomdoddan kirgach, o‘zi yotig‘i bilan aytib ko‘rishni aytdi
- Salti orqali xat yuborishni aytdi
- Eshon boboni uyga chaqirishni aytdi
To‘g‘ri javob: Bomdoddan kirgach, o‘zi yotig‘i bilan aytib ko‘rishni aytdi. Qurbonbibi so‘fidan o‘zi yotig‘i bilan so‘rab ko‘rishni aytdi.
«Kecha va kunduz»da Zebi Saltiga uzr aytib, otasi nima qilayotgan bo‘lsa kerak deydi?
- Hajga ketgan
- Eshon boboning to‘yida yurgan
- Avrodda o‘tirib qolgan
- Bozorda savdo qilayotgan
To‘g‘ri javob: Avrodda o‘tirib qolgan. Zebi otasi avrodda o‘tirib qolgan bo‘lsa kerak, deydi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash