XotirAI«Kecha va kunduz»: Zebi bahorlashib ketishi, yo‘lda va Enaxonnikida
Mavzular
So‘fidan ruxsat olinishi
Qisqacha: Zebi va Salti So‘fining g‘azabidan cho‘chib, uyga kirib, eshik panasidan Razzoq so‘fini kuzatadilar. So‘fi xotinini haqorat qiladi, Qurbonbibi esa Zebini Oydinko‘ldagi Xalfa eshonning qizlarinikiga «bahorlashib ketish»ga jo‘natishni taklif qiladi. So‘fi uzoq jim qolib, oxiri «bora qolsin» deydi va ovozini nomahramga eshitdirmaslikni shart qiladi.
- Razzoq so‘fi – qaysar, qattiqqo‘l ota, Zebining otasi; xotinini Fitna deb chaqiradi.
- Qurbonbibi – so‘fining xotini, Zebining onasi; tadbir bilan eriga ma’qul gap aytadi.
- Saltanatxon (Salti) – Zebining o‘rtog‘i, sho‘x qiz; Zebini olib ketgani kelgan.
Qafas ochildi, qizlar sevinchi
Qisqacha: So‘fi xurjun va qop so‘rab bozorga chiqib ketadi. Qurbonbibi erining qo‘liga pul tushganini va iltifot pul kuchi bilan ekanini angladi. Ikki qiz sevinib onaning bo‘yniga osilib, uni erkalab holdan toydirdi, kampir kartga dumaladi. Soat o‘n ikki bo‘lganda qizlar ko‘chaga chiqdilar.
Qafasning darichasi ochildi!— Muallif, qizlar ozod bo‘lgani haqida
Aravada: yor-yor va Zebining ovozi
Qisqacha: Saltilarnikida kechgacha patir va somsa yopib, kun botganda aravaga o‘tirdilar. Aravakash yigit O‘lmasxon qizlardan ashula so‘raydi, qizlar Zebini ko‘rsatadi. Zebi otasini eslab ikkilanadi, Salti uni pichirlab ko‘ndiradi va yor-yor boshlaydi. Keyin Zebi yolg‘iz kuylaydi, aravakash va qizlar mahliyo bo‘ladi.
- O‘lmasxon – aravakash yigit, qizlarni Enaxonnikiga olib boradi.
- Qumri – Saltining yana bir o‘rtog‘i, aravadagi qizlardan biri.
Enaxonnikiga yetib kelish
Qisqacha: Arava kichik eshik oldida to‘xtaydi; aravakash hazillashib mehmon olib kelganini aytadi. Enaxon chiqib Salti bilan quchoqlashadi. Salti onasi bilan katta onasi qizlarga ko‘z-quloq qilib qarindosh Savribibi kampirni qo‘shgan edi; u uxlab yotadi. Uni uyg‘otmoqchi bo‘lganda Zebi bilan aravakash qo‘l ushlashib turib qoladi. Mehmonlar uxlaydi, aravakash esa uxlolmaydi.
- Enaxon – Saltining o‘rtog‘i, qishloqdagi mezbon qiz.
- Savribibi – Saltilarning qarindoshi, qizlarga hamroh qilingan uyquchi kampir.
Enaxonning oilasi
Qisqacha: Enaxon kambag‘al oilaning qizi; otasi erta o‘lgan, akasi Xolmat butun oilani boqadi. Xolmat bolaligida qishloq podasini boqqan, hozir bir shapaloqqina sholipoyada ishlab olti jonli oilani tebratadi. Onasi qari, xotini va singlisi uni hurmat qiladi.
- Xolmat – Enaxonning akasi, mehnatkash yo‘qsul yigit, oila tayanchi.
Mehmonga atalgan tuguncha
Qisqacha: Saltilar bilan Enaxonlar ota-bobodan do‘st; o‘tgan kuzda Enaxon kelin bilan Saltilarnikida bir hafta turgan, shunda bahorga chaqirgan. Kampir kambag‘allikdan nolib, o‘limligiga atalgan narsalardan ajratdi, Enaxon va kelin ham qo‘shadi. Tuguncha xurjunga solinib, bola otda shaharga bozorga jo‘natildi.
Kambag'allik o'lsin, kambag'allik!— Enaxonning onasi (kampir), mehmonga dasturxon uchun pul topolmay
Bilimingizni sinang
«Kecha va kunduz»da Qurbonbibi Zebini bahorlashib ketishga jo‘natishni so‘raganda, Razzoq so‘fi uzoq jim qolib, oxiri nima dedi?
- «Eshon boboga so‘rab ko‘ray»
- «Bora qolsin»
- «Hech qayerga bormasin»
- «Saltining o‘zi kelsin»
To‘g‘ri javob: «Bora qolsin». So‘fi oxiri «bora qolsin» deb rozi bo‘ldi.
«Kecha va kunduz»da Qurbonbibi Zebini qayerga, kimning qizlarinikiga jo‘natishni taklif qildi?
- Oydinko‘ldagi Eshon bobo qizlarinikiga
- Bozordagi Xalfa eshonning qizlarinikiga
- Oydinko‘ldagi Xalfa eshonning qizlarinikiga
- Qishloqdagi Xolmatning qizlarinikiga
To‘g‘ri javob: Oydinko‘ldagi Xalfa eshonning qizlarinikiga. Taklif Oydinko‘ldagi Xalfa eshonning kichik qizlarinikiga bahorlashib ketish edi.
Rozilik berganidan keyin Razzoq so‘fi xotinidan nimani so‘rab bozorga chiqib ketdi («Kecha va kunduz»)?
- Salla va to‘nni
- Arava va otni
- Pul va nonni
- Xurjun yoki ikkita qopni
To‘g‘ri javob: Xurjun yoki ikkita qopni. So‘fi xurjun yoki ikkita qop so‘radi.
«Kecha va kunduz»da Qurbonbibi so‘fining ma’qul bo‘lganini, iltifoti nima sababdan ekanini angladi?
- Uning qo‘liga pul tushganidan
- Zebi yig‘lab yalingnidan
- Eshon boboning duosidan
- Salti pora berganidan
To‘g‘ri javob: Uning qo‘liga pul tushganidan. So‘fining qo‘liga pul tushgani iltifotning sababi edi.
Muallif Zebi va Saltining uydan chiqishini «Kecha va kunduz»da qaysi ibora bilan tasvirlagan?
- «Ko‘ngil darichasi yorishdi!»
- «Qanotlar ozod bo‘ldi!»
- «Qafasning darichasi ochildi!»
- «Bahor eshiklari ochildi!»
To‘g‘ri javob: «Qafasning darichasi ochildi!». Muallif bu holatni «Qafasning darichasi ochildi!» deb tasvirlagan.
«Kecha va kunduz»da aravada Saltining so‘zini quvvatlagan qizlardan biri, Saltining o‘rtog‘i kim?
- Enaxon
- Qumri
- Qurbonbibi
- Savribibi
To‘g‘ri javob: Qumri. Aravadagi qizlardan biri Qumri edi.
«Kecha va kunduz»da aravada ashula so‘ralganda Zebi nega dastlab jim qoldi?
- Otasi qo‘lida har bir havasni bo‘g‘ishga o‘rganib qolgani uchun
- Salti uni man qilgani uchun
- Ovozi yo‘qligi uchun
- Ashula bilmasligi uchun
To‘g‘ri javob: Otasi qo‘lida har bir havasni bo‘g‘ishga o‘rganib qolgani uchun. Zebi otasi sababli ko‘nglidagi havasni bo‘g‘ishga o‘rgangan.
Salti aravada Zebini ko‘ndirgach, qizlarni qaysi aytimni birgalikda boshlashga chaqirdi («Kecha va kunduz»)?
- Alla
- Katta ashula
- Lapar
- Yor-yor
To‘g‘ri javob: Yor-yor. Salti qizlarni yor-yor boshlashga chaqirdi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash