XotirAI«Kecha va kunduz»: Mingboshining javob maktubi va so‘fi
Mavzular
Miryoqub chora topadi
Qisqacha: Mingboshi jim bo‘lib, Shamsiddin, To‘raqul va Abdusamatlar qo‘sh kamay bilan jar solishayotganidan g‘azablandi va Makkaga ketishni aytdi. Miryoqub uni tinchlantirib, gazetni shaharda ko‘rganini va chora izlaganini aytdi. U jadidlar gazetasiga o‘z gazetalarida javob yozishni taklif qildi. Mingboshi rozi bo‘ldi va pul ayamasligini aytdi.
- Miryoqub – mingboshining ishonchli maslahatchisi, ‘epaqa’ laqabli ayyor odam.
Pul kerak bo'lsa, ayama lekin!— mingboshi Miryoqubga
Mulla Rivojiddin maktubi
Qisqacha: Ikki haftadan keyin Miryoqub sart tilidagi hukumat gazetasining nusxasini keltirib mingboshiga tashladi. Unda Akbarali mingboshi o‘n to‘rt yildan beri oq podshoga sadoqat bilan xizmat qilgani, maktabdor esa beodob va shariatga xilof ta’lim bergani yozilgan edi. Maktubni Mulla Rivojiddin Mulkobodiy imzolagan. Mingboshi juda xursand bo‘ldi.
- Mulla Rivojiddin Mulkobodiy – mingboshini maqtovchi maktub imzosi.
Qumariq suv masalasi
Qisqacha: Miryoqub yana bir arz borligini aytdi: Qumariq paynovidan suv ichadiganlar hokimga ariza bergan. Ariza egalari Yodgor echki va Umarali puchuq edi. Miryoqub ularga adab berish uchun chorakor bolalarga pastdagi yerlarga ham suv berib turishni tayinlaganini aytdi. U tadbirni dehqonlarning o‘zlari ariza egalaridan hisob so‘rashi bilan bog‘ladi.
Ulaming adabini dehqonlarning o'zlari berishadi!— Miryoqub mingboshiga
Miryoqubning nayrangi
Qisqacha: Miryoqub kambag‘al uch yigitni Sadaqayrag‘ochga olib borib, mingboshining soyada qolgan yeri va boylarning suvga to‘yingan ekinlarini ko‘rsatdi. Boylar hokimga ariza berganini aytib, yigitlarni ularga qarshi qo‘zg‘atdi. Yigitlar suvni pastga o‘tkazishni so‘radi va Miryoqub chorikorlarga buyruq berdi. Mingboshi bu ertakni zavq bilan tingladi.
Manti va qiz haqida gap
Qisqacha: Dasturxonga manti keldi; mingboshi tovoqqa hujum qilib, deyarli hammasini yedi. Keyin qizdan gapirishni so‘radi va sevib qolganini, olsa uch xotinidan kechishini aytdi. Miryoqub so‘fi ‘umrida peshonasi sajda ko‘rmagan odamga qiz bermayman’ degani va buzuq ekanini aytganini bildirdi. Mingboshi kulib, qizni baribir olishini aytdi.
unatamiz, qiz sizniki bo'ladi.— Miryoqub, mingboshiga va’da
So‘fi uyda va eshon chaqiruvi
Qisqacha: VIII bobda so‘fining uyida mingboshi gapi unutildi. Zebi hovuz bo‘yida kashta tikar, O‘lmasjon devorga osilib xipchin sindirar, Zebi endi qochmay ro‘moli ortidan mo‘ralar edi. Issiqda so‘fi uyda zikr bilan o‘tirdi. Bir kun Xudoynazar kelib, Eshon bobo chaqirayotganini aytdi, so‘fi tahorat yangilab ketdi.
- Xudoynazar – eshon bobo yuborgan elchi.
Qurbonbibi hasrati va kech
Qisqacha: So‘fi ketgach, Qurbonbibi ko‘rpa qavigan puli uchun xursand bo‘ldi va eri xonaqoning tekin ovqatiga o‘rganib, mehnat qilmasligidan, har yil haj uchun un-yog‘ sarflashidan nolidi. Zebi Saltanatxonni chaqirmoqchi bo‘ldi, ona pul berdi. Kech bo‘lganda so‘fi qaytmadi, ona-bola uni eshon bilan ketgan deb hukm qildi; ertasiga eshik ochiq turardi.
Bilimingizni sinang
Mingboshi Shamsiddin, To‘raqul va Abdusamatlarning qanday qilishayotganidan g‘azablandi?
- Maktab ochishayotganidan
- Qo‘sh kamay bilan jar solishayotganidan
- Suvni to‘sib qo‘yishayotganidan
- Hokimga xat yozishayotganidan
To‘g‘ri javob: Qo‘sh kamay bilan jar solishayotganidan. Mingboshi ularning qo‘sh kamay bilan jar solishayotganini eshitib g‘azablandi.
G‘azablangan mingboshi Miryoqubdan «Menga pasport olib ber, Makkatulloga jo'nayin!» deb nimani so‘radi va qayerga ketmoqchi bo‘ldi?
- Moskvaga borish uchun pul; hokimning oldiga
- Shaharga borish uchun ruxsat; Toshkentga
- Hajga borish uchun ot; Buxoroga
- Makkaga jo‘nash uchun pasport; Makkaga
To‘g‘ri javob: Makkaga jo‘nash uchun pasport; Makkaga. U Makkaga jo‘nash uchun pasport so‘radi.
Miryoqub jadidlar gazetini qayerda ko‘rganini va shundan beri tadbir izlayotganini aytdi?
- Qishloq choyxonasida
- Eshon bobo xonaqosida
- Hokimning uyida
- Shaharda
To‘g‘ri javob: Shaharda. Miryoqub gazetni shaharda ko‘rib, shundan beri chora izlagan.
Miryoqub jadidlar gazetasidagi maktubga qarshi qanday chora taklif qildi?
- Gazeta tahririyatiga o‘t qo‘ydirish
- O‘zlarining gazetasida javob yozish
- Maktabni qayta ochishga rozi bo‘lish
- Jadid muallimini hokimga topshirish
To‘g‘ri javob: O‘zlarining gazetasida javob yozish. Miryoqub o‘z gazetalariga kelishtirib bitta javob yozishni taklif qildi.
«Pul kerak bo'lsa, ayama lekin!» — bu gapni kim kimga aytgan?
- Eshon Razzoq so‘figa
- Mingboshi Miryoqubga
- Mingboshi Hakimjonga
- Miryoqub mingboshiga
To‘g‘ri javob: Mingboshi Miryoqubga. Mingboshi javob maktubi uchun Miryoqubga pul ayamasligini aytgan.
Maktubda maktabdorning shariatga xilof ta’limi sifatida nima aytilgan?
- Yer tarvuz kabi yumaloq, deb o‘rgatgani
- Yer tekis va ustunsiz turadi, deb o‘rgatgani
- Quyosh yer atrofida aylanadi, deb o‘rgatgani
- Bolalarni namozdan ozod qilgani
To‘g‘ri javob: Yer tarvuz kabi yumaloq, deb o‘rgatgani. Maktubda maktabdor bolalarga yer tarvuz kabi yumaloq deb o‘rgatgan, deyilgan.
Hukumat gazetasidagi mingboshini maqtovchi maktubni «xolis fuqaro» sifatida kim imzolagan?
- Mulla Rivojiddin Mulkobodiy
- Yodgor Mulkobodiy
- Mirzabobo Mulkobodiy
- Xudoynazar Mulkobodiy
To‘g‘ri javob: Mulla Rivojiddin Mulkobodiy. Maktub ostida Mulla Rivojiddin Mulkobodiy imzosi bor.
Maktubni o‘qitib eshitgan Akbarali mingboshi qanday holatga tushdi?
- Qo‘rquvdan tund bo‘lib qoldi
- Yig‘lab yubordi
- Juda xursand bo‘ldi
- G‘azabi yanada oshdi
To‘g‘ri javob: Juda xursand bo‘ldi. Maktubni eshitgan mingboshi juda xursand bo‘ldi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash