XotirAI«Kecha va kunduz»: Zebining fotiha to'yi va kuyov oldidan tutqaloq tadbiri
Mavzular
Zebi onasidan sirni so'raydi
Qisqacha: Razzoq so'fi Qurbonbibini yig'latgan, ona esa Zebiga haqiqatni aytmay, otasi "bir yerga ketaman" deb g'azablantiryapti, deydi. Zebi onasi yolg'on aytayotganini sezadi, lekin otasining fe'li ayniganiga yo'yib tinchlanadi.
- Zebi – yosh, sodda qiz, hovuz bo'yida kashta tikadi, qo'shiq aytadi.
- Qurbonbibi – Zebining onasi, eri uni «Fitna» deb chaqiradi.
- Razzoq so'fi – Zebining otasi, dag'al va amirona ovozli, tayoq ko'tarib yuradigan so'fi.
Qo'ylar, un-guruch va xushomad
Qisqacha: Bir kuni ikkita qo'y va bir arava un-guruch keldi, Zebi tunov kungi ko'z yoshlarning ma'nosini tushundi. Razzoq so'fi qo'ylarni so'ydirdi, tashqarida xushomadchilar to'y bilan tabrikladilar. Ona va qiz birga yig'ladilar.
- Zebining o'rtoqlari – Saltanatxon va Qumrixon, Zebini yupatishga urinadilar.
Fotiha to'yidan keyingi hol
Qisqacha: Fotiha to'yidan keyin Zebi yig'lab tinmadi, o'rtoqlari kelib yupatishga urindilar. Har hafta qo'y va un-guruch kelardi, so'fi palov yeb hajga ketishni orzu qilardi. Keyin Zebining yoshlari quridi va u jonsiz suratday bo'lib qoldi.
- Saltanatxon va Qumrixon – Zebining o'rtoqlari.
Qurbonbibi va so'fining bahsi
Qisqacha: Eshon Razzoq so'fini chaqirtirgan, so'fi qizni mingboshiga berib kelgan. Qurbonbibi eridan sababni so'rab, avval mingboshini rad etganini yuziga soladi. So'fi eshonbuvasining qistovi bilan rozi bo'lganini aytadi va u xursand bo'lib kulib turadi.
- Mingboshi – Zebi unashtirilgan kuyov, matnda «benamoz, bo'zaxo'r» deyiladi.
- Eshonbuva – so'fining piri, mingboshiga berishni qistagan kishi.
So'fi o'ntalik beradi
Qisqacha: So'fi eshon xizmatini ming yillik ibodatga tenglaydi. So'fi yumshab, Zebining o'rtoqlarini chaqirtirishni aytadi, o'zi xonaqoga ketadi va xotiniga yangi o'n so'mlik beradi. Kampir jonsiz qizini eslab yig'laydi.
- Qurbonbibi – yig'lagan, lekin taqdirga tan bergan ona.
Kichkina mitti qudalarni aldaydi
Qisqacha: Zebini tushirib kelgan qudalar boshida Poshshaxon turardi. Poshshaxonning odamlari Zebini «isittirdim» deb o'ylardi, lekin Umrinisabibining Kichkina mittisi bir necha og'iz gap bilan ularning mehnatini yuvib tashladi. Zebi qishloqqa kelgach o'zgarib, yana jonsiz suratga aylandi, ittifoqchilar sababini topolmadi.
- Poshshaxon – eslik va ayyor juvon, mingboshi tomonidagi ittifoqchi.
- Xadichaxon – Poshshaxonning ittifoqchisi, mingboshining onasi rolida.
- Umrinisabibi – Sultonxonni qo'llaydi; Poshshaxon uni aravadan tushirib yuborgan edi.
- Kichkina mitti – Umrinisabibining «mittisi», Zebiga gap aytib uni o'zgartirgan.
Deraza tagidagi ikki xotin
Qisqacha: Zebi chimildiq ketida onasi bilan o'tirganda, deraza tagidagi ikki noma'lum xotin mingboshi haqida suhbat qurdi: biri «Buvatavakkal adirida ilonlar bo'lar emish» dedi. Zebi qichqirib onasining quchog'iga yiqildi, xotinlar to'planib qoldi. Poshshaxon Umrinisabibining eshigiga qulf soldirdi va Xadichaxon bilan kuyovni bu kecha kirgizmaslikni kelishdi.
- Miryoqub – mingboshining yaqin maslahatchisi, kuyovni ko'ndiradigan kishi.
Sultonxon va Umrinisabibi
Qisqacha: Sultonxon to'yga bir necha kun qolganda ruxsatsiz onasinikiga ketgan edi. Yangi kelin kelgan kunning ertasiga Umrinisabibi uning oldiga boradi va Kichkina mittining ishlarini aytadi. Sultonxon Enaxon bilan gaplashishni maslahat beradi.
- Sultonxon – mingboshining avvalgi xotini, endi unutilgan.
Enaxon bilan suhbat
Qisqacha: Umrinisabibi belbog'ini un-guruch bilan to'ldirib Enaxonlarnikiga boradi, Zebi haqida so'raydi. Enaxon kuyovga qo'shmas edim, deydi. Umrinisabibi uni Zebiga kuyovdan vaqti-vaqti bilan o'zidan ketib turishni pichirlashga undaydi.
- Enaxon – Zebining chinakam do'sti, sodda qiz.
Bilimingizni sinang
Qurbonbibi Zebiga haqiqatni aytmay, erining yig‘lashiga sabab qilib nimani ro‘kach qildi?
- Qizni qaytarib olaman, degan gapini
- Uyni sotaman, degan gapini
- Hajga ketaman, degan gapini
- Boshimni olib bir yerga ketaman, degan gapini
To‘g‘ri javob: Boshimni olib bir yerga ketaman, degan gapini. Ona eri «boshimni olib, bir yerga ketaman» demoqda, deb qizini aldadi.
Qo‘ylar so‘yilgach, tashqarida xushomadchilar Razzoq so‘figa qaratib qanday tabrik so‘zini aytdilar?
- Hajingiz qabul bo‘lsin, so‘fi!
- To‘y qulluq bo‘lsin, so‘fi!
- Xudo yor bo‘lsin, so‘fi!
- Baraka bersin, so‘fi!
To‘g‘ri javob: To‘y qulluq bo‘lsin, so‘fi!. Xushomadchilar «To‘y qulluq bo‘lsin, so‘fi!» deb tabrikladi.
Razzoq so‘fi uyiga qaytib, Qurbonbibiga qanday xabarni aytdi?
- Qizingni eshonga berib keldim
- Qizingni o‘qishga yuborib keldim
- Qizingni shaharga jo‘natib keldim
- Qizingni mingboshiga berib keldim
To‘g‘ri javob: Qizingni mingboshiga berib keldim. So‘fi qizini mingboshiga berib kelganini va to‘yga tayyorlanishni aytdi.
Fotiha to‘yidan keyin Zebi yig‘lab tinmagan paytda Saltanatxon necha marta kelib ketdi?
- To‘rt marta
- Ikki marta
- Bir marta
- Uch marta
To‘g‘ri javob: Ikki marta. Bu orada Saltanatxon ikki marta kelib ketgan.
Har hafta qo‘y va un-guruch tashishdan Razzoq so‘fining nimasi qabardi?
- Qo‘llari
- Oyoqlari
- Yelkalari
- Belbog‘i
To‘g‘ri javob: Qo‘llari. Har hafta keladigan qo‘y va un-guruchni tashishdan so‘fining qo‘llari qabargan.
Fotiha to‘yidan keyin palov yeb yurgan Razzoq so‘fi nimaga umid qilib orzu qilardi?
- Kelasi yil hajga ketishga
- Yangi uy qurishga
- Qizini shaharga yuborishga
- Xonaqoga mudir bo‘lishga
To‘g‘ri javob: Kelasi yil hajga ketishga. So‘fi kelasi yil hajga ketish nasib bo‘lishiga umid qilardi.
Fotiha to‘yidan keyin vaqt o‘tishi bilan Zebi qanday holga tushdi?
- Kasal bo‘lib yotib qoldi
- Qochib ketmoqchi bo‘ldi
- Ko‘z yoshlari quridi va jonsiz suratday bo‘lib qoldi
- Qo‘shiq aytib yurdi
To‘g‘ri javob: Ko‘z yoshlari quridi va jonsiz suratday bo‘lib qoldi. Bora-bora Zebining ko‘z yoshlari ham quridi va u jonsiz suratday bo‘ldi.
Razzoq so‘fi xotini Qurbonbibini qanday laqab bilan chaqiradi?
- Kampir bibi
- Shaytoncha
- Zulfiya
- Fitna
To‘g‘ri javob: Fitna. So‘fi xotiniga «nima demoqchisan, Fitna?» deb murojaat qiladi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash