XotirAI«Me’mor»: Hirotdagi xushxabar va Ravoch sayli
Mavzular
Ahmad Mirzoning iqrori
Qisqacha: Ahmad Mirzo haqiqatni aytadi: Ashtdan tog‘ yo‘llari orqali Sayhun bo‘yiga, Dashti Qipchoqqa qochmoqchi, Baroq o‘g‘lon va Muhammadxon bilan ahdlashgan edi. Mirzo uni o‘limdan qutqarib, oilasi bilan Hirotga borib avf so‘rashni buyuradi.
- Baroq o‘g‘lon – Urusxonning nabirasi, Muhammadxon bilan kelishmaydigan o‘g‘lon.
Kabutarlar xushxabari Hirotda
Qisqacha: Ancholar maxfiy noma bilan Samarqand sari chopadi, ammo g‘alaba xabari kabutarlar orqali Xo‘jand–Jizzax–Samarqand–Shahrisabz–Balx–Maymana yo‘li bilan Hirotga yetadi. Shohruh Maymana kabutarini kaftida ushlab, kaptarbozlarga tillo va sarupo berishni buyuradi.
- Shohruh – Hirotdagi podshoh, xushxabarni kabutardan oladi.
Ibrohim Sulton va Shohruh
Qisqacha: Katta qo‘shin bilan tayyor turgan Ibrohim Sulton xabardan bo‘shashadi, aslida og‘asi Ulug‘bekning shuhratini yoqtirmaydi. Shohruh unga Ahmad Mirzoni biror shaharga hokim qilib, ko‘z ostida tutishni tayinlaydi. Bir haftadan so‘ng Ibrohim Sulton Sherozga jo‘nab ketadi.
- Ibrohim Sulton – Shohruhning o‘g‘li, Ulug‘bekning ukasi, og‘asiga hasad qiladi.
Ustod Qavom o‘zgardi
Qisqacha: Hirot ahli, jumladan me’mor Najmiddin Buxoriy va usta Hasanbek bilan Husaynbek, jang tez tugaganidan xursand. Ustod Qavom o‘g‘li Xudododbekni jangdan olib qolgan edi; Ahmad Chalabiy Najmiddin haqida ig‘vo qilganda, Qavom uni sovuq qarshi oladi.
Bundoq ig‘vo gaplarga amirzoda burnini qoqadi— ustod Qavom, Ahmad Chalabiyga javoban
- Ustod Qavom – «me’morlar me’mori», Xudododbekning otasi.
Qavom Najmiddin hovlisida
Qisqacha: Navro‘zi olamda ustod Qavom kutilmaganda Najmiddin Buxoriy hovlisiga keladi; Zulfiqor, Zavrak va Ravvos kutib oladi. Qavom samimiy bo‘lib, keksalar bir-biriga suyanib qolganini aytadi. Badia otxonada Zulfiqorga kinoyali gapiradi, Zulfiqor esa Badia Xudododbekka tegishidan qo‘rqadi.
Biz, keksalar bir-birimizga suyanishib qolganmiz...— ustod Qavom, Najmiddin Buxoriy bilan salomlashganda
- Zulfiqor – Najmiddin shogirdi, buxorolik, Badiaga ko‘ngli bor.
Ravoch sayli rejasi va ilm suhbati
Qisqacha: Qavom Najmiddinni bolalari bilan Ko‘hisiyohdagi ravoch sayliga taklif qiladi: payshanba chiqib, juma kechqurun qaytishadi. Suhbatda Xo‘ja Yusuf Andugoniy, ko‘r qilingan munajjim Hakimxon Vodiliy, Abulvafo va Tusiy haqida gapirishadi. Kechga yaqin Qavom Al-Majistiy kitobi bilan ketadi.
- Hakimxon Vodiliy – Ahmad Mirzo ko‘zini ko‘r qildirgan munajjim.
Yo‘lda: Ravoch darasi
Qisqacha: Ko‘hisiyoh etaklaridagi Ravoch darasida har bahor hirotliklar bir-ikki kun dam oladi. Badia o‘g‘il bola kiyimida ota-onasi bilan soyabon aravada boradi, so‘ng Zulfiqordan akasining to‘riq otini olib minadi. Badianing qizligini faqat to‘rt kishi biladi.
- Ma’suma beka – Badianing onasi.
Badia va Zulfiqor suhbati
Qisqacha: Badia Zulfiqordan to‘riqni tortib olganidan xafa emasmi, deb so‘raydi va ot unga o‘rganganini tushuntiradi. Zulfiqor Buxoroda xotini yo‘qligini aytadi. Badia Xudododbekni yoqtirmay, buxorolik yigitga mayl qo‘ya boshlaydi. Ma’suma beka jarlik ko‘prigi oldida Badiani aravaga o‘tkazadi.
Janob, men Hirotda tug‘ilganman...— Badia, Zulfiqorga o‘z kelib chiqishini aytib
Bilimingizni sinang
«Me’mor» asarida Ahmad Mirzo o‘z qochish rejasi haqida Ashtdan so‘ng qaysi yo‘ldan Sayhun bo‘yiga chiqmoqchi bo‘lganini aytdi?
- Cho‘l yo‘llari orqali
- Tog‘ yo‘llari orqali
- Karvon yo‘li orqali
- Daryo kemalarida
To‘g‘ri javob: Tog‘ yo‘llari orqali. Ahmad Mirzo Ashtdan tog‘ yo‘llari orqali Sayhun bo‘yiga chiqmoqchi edi.
«Me’mor» asarida Ahmad Mirzo Dashti Qipchoqqa qochayotganda kimni panoh qilmoqchi bo‘lgan?
- Hakimxon Vodiliyni
- Muhammadxonni
- Baroq o‘rlonni
- Ibrohim Dulday
To‘g‘ri javob: Baroq o‘rlonni. U Baroq o‘rlonni panoh qilib Dashti Qipchoqqa qochayotgan edi.
G‘alaba xabari kabutarlar orqali Hirotga yetgan yo‘lda shaharlarni ketma-ketlikda joylashtiring (Samarqanddan keyin): 1) Balx; 2) Jizzax; 3) Maymana; 4) Shahrisabz. Xabar avval Xo‘janddan Jizzaxga uchirilgan.
- 1-2-3-4
- 2-4-1-3
- 4-1-3-2
- 3-1-4-2
To‘g‘ri javob: 2-4-1-3. Xo‘jand – Jizzax – Samarqand – Shahrisabz – Balx – Maymana – Hirot yo‘li bilan.
«Me’mor» asarida Shohruh Hirotda Maymana kabutarining oyog‘idagi xabarni qanday oldi?
- Kabutarni munajjimga berib
- Kabutarni sarbozlarga topshirib
- Kabutarni qafasga solib
- Kabutarni o‘z kaftida ushlab
To‘g‘ri javob: Kabutarni o‘z kaftida ushlab. Podshoh Maymana kabutarini o‘z kaftida ushlab, xabarni oldi.
«Me’mor» asarida Ibrohim Sultonga og‘asi Ulug‘bekning nimasi yoqmasdi?
- Harbiylarga mehri
- Sha’nu shavkati
- Kabutarbozligi
- Qattiqqo‘lligi
To‘g‘ri javob: Sha’nu shavkati. Og‘asining sha’nu shavkati Ibrohim Sultonga yoqmasdi.
«Me’mor» asarida Shohruh Ibrohim Sultonga Ahmad Mirzo haqida nima tayinladi?
- Uni ko‘z ostida tutishni
- Uni zindonga tashlashni
- Uni qatl etishni
- Uni Dashti Qipchoqqa yuborishni
To‘g‘ri javob: Uni ko‘z ostida tutishni. Shohruh Ahmadni biror shaharga hokim qilib, ko‘z ostida tutishni tayinladi.
«Me’mor» asarida bir haftadan keyin Ibrohim Sulton otasidan ruxsat olib qayerga jo‘nab ketdi?
- Sherozga
- Xo‘jandga
- Samarqandga
- Balxga
To‘g‘ri javob: Sherozga. Ibrohim Sulton bir haftadan keyin Sherozga jo‘nadi.
«Me’mor» asarida Hirotdagi voqealar haqida qaysi hukmlar to‘g‘ri? I. Ibrohim Sulton bir haftadan keyin Sherozga jo‘nadi. II. Shohruh Maymana kabutarini o‘z kaftida ushladi. III. Shohruh Ibrohim Sultonga Ahmad Mirzoni uzoq yurtga surgun qilishni tayinladi.
- II va III
- I va III
- I, II va III
- I va II
To‘g‘ri javob: I va II. Shohruh Ahmadni surgun qilishni emas, ko‘z ostida tutishni tayinladi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash