XotirAI«Me’mor»: Abdug‘afur vafoti va Xo‘qand jangi
Mavzular
Badia va Zavrak kinoyasi
Qisqacha: Badia Zavrak Nishopuriyning hazil-kinoyasiga javob qaytaradi. Zavrak uning fikrini Shoshiy (Zulfiqor)ga bog‘laganda Badia Zulfiqorga qarab, birdan qizarib ketadi va tezda ketadi.
- Badia – Me’morning qizi, shaddod, otasidan ham hayiqmaydi.
- Zavrak Nishopuriy – Badiaga kinoyali hazil qiladigan shogird.
Riyokor Ahmad Chalabiy
Qisqacha: Ahmad Chalabiy qurilishga qaytib, Me’mor atrofidagi kishilarni kuzatadi va pul berish o‘z qo‘lida ekanini ta’kidlaydi. Ilgari uning hovlisida ishlagan kamgap usta Abdug‘afur uning riyokorligini bilib, undan yuz o‘giradi; Chalabiy esa usta haqida yomon gap tarqatadi.
- Ahmad Chalabiy – riyokor, ikki yuzlamachi korfarmo.
- Usta Abdug‘afur – ilgari Chalabiy hovlisida ishlagan kamgap, mo‘min usta.
Usta Abdug‘afurning vafoti
Qisqacha: Juma kuni usta Abdug‘afur darvoza peshtoqi ustida ish boshlaydi va shogird orqali Me’morni tomga chaqirtiradi. Me’mor kelishi bilan usta uning bag‘rida jon beradi. Hasanbek bu «chiroyli o‘lim», bugun juma, deydi, usta namozi jumaga chiqariladi.
Chiroyli o‘lim, — dedi usta Hasanbek— usta Hasanbek, Abdug‘afur vafotidan keyin
Chalabiyning ikki yuzlamachiligi
Qisqacha: Usta o‘limidan so‘ng Ahmad Chalabiy tusini o‘zgartirib, o‘zini ustaning qadrdon do‘sti qilib ko‘rsatadi. Ikki jumadan keyin madrasaga Boysunqur Mirzo keladi, Me’mor usta bolalariga yordam so‘raydi, Chalabiy esa riyokorlik bilan gapiradi; ustalar jim qoladi.
- Boysunqur Mirzo – madrasaga kelib qurilishni ko‘rgan amirzoda.
Jang oldidan tayyorgarlik
Qisqacha: Samarqandlik ikki navkar «qochmoqchi bo‘ldi» deb o‘ldirilib, qo‘shin ruhi tushadi. Mirzo sarbozlarga bittadan tillo tanga ulashishni buyuradi, shayxulislom Isomiddin fotiha qiladi. Muhammad Arg‘un dushman Rafqondan o‘tib Konibodom sari kelayotganini xabar beradi.
- Muhammad Arg‘un – Mirzoga dushman haqida xabar beruvchi sarkarda.
- Shayxulislom Isomiddin – jangdan oldin fotiha qilgan ruhoniy.
Jang rejasi va Yo‘lbars oti
Qisqacha: Mirzo (Ulug‘bek) sarkardalarga Ahmad yomonliklarini sanab, jang rejasini tushuntiradi. Shoh Malik tarxon o‘zi birinchi borishni, Mirzo so‘l qanotda bo‘lishini taklif qiladi va joy almashishadi. Mirzoga Yo‘lbars oti tutiladi.
Kelishdik, joyimizni almashtiramiz.— Mirzo, Shoh Malik tarxon taklifini qabul qilib
- Shoh Malik tarxon – sadoqatli sarkarda, Mirzoning o‘rniga birinchi zarbaga boradi.
Yakkatut jangi
Qisqacha: Yakkatut dashtida chang ko‘tarilganda Mirzo hazil qilib uni qoramol podasi deydi, so‘ng hujum buyuradi. Ibrohim Dulday sarbozlari birinchi hujum qiladi, keyin Amir Dovud barlos va Mirzo ham kiradi. Ahmad Mirzo Asht tomon qochadi, Ibrohim Dulday uni tutib keladi.
- Ahmad Mirzo – Farg‘ona hokimi, mag‘lub bo‘lib Asht tomon qochgan.
Nizomiddin jang maydonida
Qisqacha: O‘ng qanotdagi Nizomiddin jangda yaralanadi, oshnalari Shodmonbek va Abualilarni qidiradi. Yo‘lda Shodmonbekning o‘lik tanasini topadi. Yarador buxorolik sarboz Qudratullo unga duo o‘qishni so‘raydi.
- Nizomiddin – Me’morning o‘g‘li, jangda yarador bo‘lgan sarboz.
Xo‘qand va Ahmad Mirzo so‘rog‘i
Qisqacha: Kechasi aravalar yaradorlarni terib oladi, Mirzo Xo‘qandga kiradi, uni shodiyona kutib olishadi. G‘alaba haqida ancholar Samarqand va Hirotga jo‘natiladi. Mirzo shahar talanmasligini buyuradi; qo‘llari bog‘langan Ahmad Mirzo so‘roq qilinadi.
- Aqobegim – Mirzoning xotini.
Bilimingizni sinang
«Me’mor» asarida Badia Zavrak Nishopuriyning kinoyasiga qanday javob qaytardi?
- Zavrakni onasiga shikoyat qildi
- Otasidan hayiqib, jim qoldi
- Yig‘lab, uyga yugurib ketdi
- Otasidan ham hayiqmay, kulib, Zavrakka chaqnab tikildi
To‘g‘ri javob: Otasidan ham hayiqmay, kulib, Zavrakka chaqnab tikildi. Shaddod Badia otasidan ham hayiqmay, kulib javob qaytardi.
«Me’mor» asarida Zavrak Nishopuriy Badianing fikrini kimning fikri ekanini aytib kinoya qildi?
- Janob Shoshiy (Zulfiqor)ning
- Hasanbekning
- Nizomiddinning
- Iosifning
To‘g‘ri javob: Janob Shoshiy (Zulfiqor)ning. Zavrak bu Badianing emas, janob Shoshiyning fikri ekanini aytdi.
«Me’mor» asarida Zulfiqorga qaragan Badia nima bo‘lib qoldi?
- Qah-qah otib kuldi
- Rangi bo‘zarib ketdi
- Yig‘lab yubordi
- Birdan qizarib ketdi
To‘g‘ri javob: Birdan qizarib ketdi. Badia Zulfiqorga bokib, birdan qizarib ketdi.
«Me’mor» asarida qurilishga qaytib kelgan, riyokor sifatida tasvirlangan korfarmo kim?
- Usta Abdug‘afur
- Ahmad Chalabiy
- Boysunqur Mirzo
- Usta Hasanbek
To‘g‘ri javob: Ahmad Chalabiy. Riyokor Ahmad Chalabiy qurilishga qaytib keldi.
«Me’mor» asarida Ahmad Chalabiy pul berish va taqdirlash kimning qo‘lida ekanini ta’kidladi?
- Boysunqur qo‘lida
- O‘z qo‘lida
- Gavharshodbegim qo‘lida
- Me’mor qo‘lida
To‘g‘ri javob: O‘z qo‘lida. Chalabiy pul berish va taqdirlash Me’mor emas, o‘z qo‘lida ekanini aytdi.
«Me’mor» asarida usta Abdug‘afur Ahmad Chalabiydan nima sababdan yuz o‘girdi?
- Chalabiy unga haq to‘lamagani uchun
- Chalabiy Me’morni haydab yuborgani uchun
- Chalabiyning riyokor, ikki yuzlamachi ekanini bilgani uchun
- Chalabiy urushga ketgani uchun
To‘g‘ri javob: Chalabiyning riyokor, ikki yuzlamachi ekanini bilgani uchun. Abdug‘afur Chalabiyning riyokor, ikki yuzlamachi kimsa ekanini bilib, undan yuz o‘girdi.
«Me’mor» asarida Ahmad Chalabiy usta Abdug‘afur haqida qanday gap tarqatdi?
- U Mirzoga josuslik qiladi, degan
- U Chalabiyning qarzdori, degan
- U ishni bilmaydi, degan
- Uning qo‘lidan taom yeb bo‘lmaydi, degan
To‘g‘ri javob: Uning qo‘lidan taom yeb bo‘lmaydi, degan. Chalabiy Abdug‘afurning qo‘lidan taom yeb bo‘lmaydi, deb gap tarqatgan.
«Me’mor» asarida usta Abdug‘afur haftaning qaysi kuni erta bilan darvoza peshtoqi ustida ish boshladi?
- Yakshanba
- Juma
- Payshanba
- Shanba
To‘g‘ri javob: Juma. Abdug‘afur juma kuni erta bilan darvoza peshtoqi ustida ish boshladi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash