XotirAI«Me’mor»: Hotima, keksa me’morning Tangriga murojaati
Mavzular
Ayvondagi o‘ylar
Qisqacha: Keksa Me’mor hovlisiga kirib, tut tagidagi mayda bolalarni ayvondan kuzatib zavqlanardi. U o‘zicha: mo‘g‘ullar va amirzodalar vatandoshlarini o‘ldirgan bilan avlodni yo‘qota olmadi, deb o‘ylardi. Bolaligida qurilgan ayvon ustunidagi mixga do‘ppi va sallasini ilardi; bu mix qoqilganda Amir Temur uch yashar bola edi. Hukmdorlar o‘tdi, Namozgohdagi Najmiddin Buxoriyning ayvoni esa hamon turibdi.
- Me’mor (Najmiddin Buxoriy) – Namozgoh dahasida yashovchi keksa usta, madrasa quruvchisi.
- Abusayid Mirzo – Samarqand taxtida abadiy o‘tirmoqchi bo‘lgan hukmdor (Me’mor uni ham o‘tadi, deydi).
Katta tutning bir tomonini qirqsa, bir tomonidan novda chiqarib o‘saveradi...— Me’mor o‘ziga o‘zi, avlodi o‘lmasligi haqida
Juma kuni Buxoro ko‘chalarida
Qisqacha: Yana juma keldi, chol hassasini do‘qillatib ko‘chaga chiqdi. Buxoro osmonida ulkan oq bulutlar suzar, kuchli shamol chang ko‘tarardi, kuz ertaroq tushgan edi. Me’mor katta masjidga bormay, madrasa atrofida aylanib yurdi, Minorai Kalon tagida to‘xtab kimnidir kutgandek turardi. Talabalar unga e’tibor bermasdi, vaholanki ular o‘qiyotgan madrasani shu chol qurgan edi.
- Hoji Muhammad Porso va Ahmad Chalabiy – Me’morning ko‘ziga ko‘ringandek bo‘ladigan kishilar.
Yomg‘ir ostida Tangriga murojaat
Qisqacha: Kun o‘rtasida chaqmoq chaqib, momaqaldiroq bo‘ldi va yomg‘ir yog‘a boshladi. Me’mor madrasa darvozasi yonidagi ravoq ostiga o‘tib, devorga suyanib osmonga tikildi. U Tangriga murojaat qildi: bolalarini, yor-birodarlarini, shogirdlarini olgan, zamondoshlaridan hech kim qolmagan, u yolg‘iz va qarigan; omonatini olishni so‘radi.
Yolg‘izmen, hech kimga keragim qolmadi.— Me’mor yomg‘ir ostida Tangriga murojaat qilib
Javob va hotima
Qisqacha: Me’mor Tangriga Amir Temur va Iskandaru Doro jonini olgan, nega g‘arib me’morning jonini olmaysan, deb aytdi. Unga bir tovush “Sen g‘arib emassen” deganday eshitildi: u qurgan sardoba, ko‘prik, madrasalar abadiy qoladi. Me’mor devorga yopishib qotib qoldi. Uning qurgan binolari necha yuz yildan buyon o‘zbek zaminida turibdi, u ham ular tagida tirik turibdi.
Sen g‘arib emassen— Me’morga xayolan eshitilgan tovush
Bilimingizni sinang
Najmiddin Buxoriy qaysi dahada yashaydigan keksa me’mor?
- So‘fiyon dahasida
- Deggaron dahasida
- Namozgoh dahasida
- Zargaron dahasida
To‘g‘ri javob: Namozgoh dahasida. Najmiddin Buxoriy Namozgohdagi keksa me’mor.
Keksa Me’mor hovlisidagi ayvonda o‘tirib, nimadan zavqlanadi?
- Tut tagidagi mayda bolalarning chug‘urlashidan
- Ustalarning g‘isht urgan ovozidan
- Qushlarning sayrashidan
- Talabalarning bahsidan
To‘g‘ri javob: Tut tagidagi mayda bolalarning chug‘urlashidan. Me’mor bolalarni kuzatib zavqlanadi.
Me’mor mo‘g‘ullar va amirzodalar vatandoshlarini o‘ldirgani bilan nimani yo‘qota olmaganini o‘ylaydi?
- Uning madrasalarini
- Uning avlodini
- Uning boyligini
- Uning ustozlarini
To‘g‘ri javob: Uning avlodini. Me’mor avlodi yo‘qolmaganini o‘ylaydi.
Me’mor o‘z avlodining o‘lmasligini qaysi daraxtga o‘xshatadi?
- Bir tomoni qirqilsa, boshqa tomonidan novda chiqaradigan katta tutga
- Ildizi qurib qolgan eski chinorga
- Har kuzda barglarini to‘kadigan ozg‘in tolga
- Shamolda sinib tushgan baland teraklarga
To‘g‘ri javob: Bir tomoni qirqilsa, boshqa tomonidan novda chiqaradigan katta tutga. Me’mor avlodini tutga o‘xshatadi.
Me’mor o‘z do‘ppi va sallasini qayerga ilib qo‘yardi?
- Uy ichidagi sandiq qopqog‘iga
- Madrasa darvozasidagi qoziqqa
- Hovlidagi tut shoxiga
- Ayvonning o‘ymakor ustunidagi mixga
To‘g‘ri javob: Ayvonning o‘ymakor ustunidagi mixga. Mix bolaligida qurilgan ustunda.
Ayvon ustunidagi mix qoqilganida Amir Temur necha yoshda edi?
- O‘n ikki yoshli o‘smir edi
- Uch yashar bola edi
- Hali dunyoga kelmagan edi
- Yetti yashar bola edi
To‘g‘ri javob: Uch yashar bola edi. Mix qoqilganda Temur uch yashar edi.
Ayvon ustunidagi mix qoqilgan paytda Ikki daryo oralig‘ida kim hukmdorlik qilardi?
- Amir Temur
- Kebakxon
- Abusayid Mirzo
- Shohruh Mirzo
To‘g‘ri javob: Kebakxon. O‘sha paytda Kebakxon hukmdor edi.
Me’mor eslagan hukmdorlarni zamon ketma-ketligida joylashtiring: 1) Amir Temur (uch yashar bola); 2) Kebakxon; 3) Shohruh Mirzo; 4) Abusayid Mirzo.
- 2-1-3-4
- 1-2-3-4
- 2-1-4-3
- 2-3-1-4
To‘g‘ri javob: 2-1-3-4. Mix qoqilganda Kebakxon hukmdor, Temur esa bola edi; undan keyin Shohruh va Abusayid.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash