XotirAI«Yulduzli tunlar»: Quva ko‘prigi va sulh
Mavzular
Darvesh gov jazosi, sulh rad etiladi
Qisqacha: Ertasi kuni jazo maydonida Darvesh govning boshi kesiladi. Yoqubbek Ahmad Tanbalni yapasqi navkari bilan kechasi Axsiga yashirincha jo‘natgan, sir sirligicha qoladi. Dushman Marg‘ilonni olib Andijonga tahdid soladi. Xo‘ja Abdulla boshliq elchilar Samarqand podshosiga sulh taklif qiladi, ammo Samarqand beklari o‘lja uchun qarshi chiqadi va elchilar rad javobi bilan qaytadi.
- Muhammad tarxon – sulhga qarshi chiqqan Samarqand beklaridan biri.
Quvada mulla Fazliddin rad etiladi
Qisqacha: Mulla Fazliddin Boburdan himoya so‘rab Andijon arkiga boradi: u chorbog‘da ko‘shk qurgan paytlarda Boburga Alisher Navoiy suratini hadya qilgan edi. Ark darvozasida dorug‘a Uzun Hasan uni to‘sadi; ruxsatni eshik og‘a Yoqubbek beradi. Yoqubbek me'morning arzini rad etadi. Fazliddin qal'ada qolishdan xavotirlanib Quvadagi opasining uyiga qaytadi.
- Mulla Fazliddin – me'mor, Quvada chorbog‘da ko‘shk qurgan; Boburga Navoiy suratini hadya qilgan.
- Yoqubbek – sohib ixtiyor eshik og‘a, enli oltin kamar taqadi.
Sandiq yashirilishi va Tohirning rejasi
Qisqacha: Quvasoydan narida Karkidon adiridagi yov gulxanlari ko‘rinadi. Pochchasi Fazliddinning po‘lat sandig‘ini yashirishni maslahat beradi; Fazliddin uni bedaxonadagi o‘raga tushirib, taxta va beda bilan bekitadi. Yarim tunda juvozkash Tohir, duradgor Mahmud va Umrzoq bolta va arra bilan Quvasoy ko‘prigi tomon chiqadi.
- Tohir – pakana juvozkash yigit, zig‘ir yog‘i hidi keladi; Fazliddinning jiyani.
- Mahmud – duradgor yigit, Tohirning o‘rtog‘i.
Ko‘prikni yoqish va arralash
Qisqacha: Yigitlar ont ichib, ko‘prikka chiqadi. Zig‘ir yog‘i sepilgan payrahalar yomg‘ir va shamoldan yonmaydi. Shunda ular ko‘prikni arralaydi, mixlarini sug‘uradi, ammo ko‘prik qulamaydi. Umrzoq yog‘iy kelayotganini aytgach, ular asboblarni olib tarqaladi; besh yigit ruhi tushib uylariga qaytadi.
- Yonmaydigan sirqindi moy ekan!— Mahmud, juvozkash yigitga ta'na qilib
Ko‘prik qulashi, yov talafoti
Qisqacha: Tongda yov qo‘shini ko‘prikka chiqadi. Chig‘dovullar o‘tadi, keyingi qalin saflar kelganda arralangan joyda ot oyog‘i yoriqqa tushadi, tiqilinch bo‘ladi, ko‘prik sinib otlar va odamlar toshgan soyga qulaydi. Podshoh narigi chetda, qamishzor balchig‘ida ko‘plar cho‘kadi. Sababini hech kim bilmaydi, yov esankirab ruhsizlanadi.
To‘qayga qochish va sulh xabari
Qisqacha: Fazliddin tomdan ko‘rib, Tohirni o‘rtoqlari bilan to‘qayga yashirinishga undaydi. Tohirning otasi ko‘prik tuzatishda arralangan joyni ko‘rib, ustani sukut saqlashga chaqiradi. Ikki kunda ko‘prik tuzatiladi. Uchinchi kuni Tohir xo‘rak uchun uyiga keladi; Fazliddin sulh tuzilganini, Samarqand podshosi o‘zi taklif qilganini aytadi.
Talonchi askarlar, Robiya xavfda
Qisqacha: Tohir uyga kirganda ko‘chada ot dupuri eshitiladi, u o‘tinxonaga yashirinadi. Hovliga Samarqand ponsodi boshchiligidagi besh askar kirib talon-toroj qiladi, Fazliddinning otini oladi. Ponsod urush g‘alabasiz tugagani sababli norozi. Askarlar qo‘shni Robiyalarning hovlisiga ham bostirib kiradi; Robiya sigir sog‘ayotgan edi.
- Robiya – Tohirning qo‘shni hovlidagi qalliq qizi; Tohir u bilan yashirincha uchrashadi.
- Ponsod – Samarqandcha gapiradigan, talonchi askarlar boshlig‘i.
Bilimingizni sinang
Yoqubbek Ahmad Tanbalni yapasqi navkari bilan kechasi qayerga yashirincha jo‘natadi?
- Samarqandga
- Axsiga
- Quvaga
- Marg‘ilonga
To‘g‘ri javob: Axsiga. Yoqubbek ularni o‘sha kuni kechasi Axsiga yashirincha jo‘natadi.
Andijonga tahdid solayotgan dushman qaysi shaharni egallab olgan edi?
- O‘shni
- Marg‘ilonni
- Axsini
- Quvani
To‘g‘ri javob: Marg‘ilonni. Dushman Marg‘ilonni olib, Andijonga tahdid solmoqda edi.
Xo‘ja Abdulla boshliq elchilar Boburning nomidan Samarqand podshosiga nimani taklif qiladi?
- Sulhni
- Andijonni topshirishni
- Taxtni baham ko‘rishni
- Ittifoq va nikoh
To‘g‘ri javob: Sulhni. Elchilar Samarqand podshosiga sulh taklif qiladi.
Samarqand beklari nima uchun podshohga qattiq turishni aytib, sulhga qarshi chiqadi?
- Boburga hurmatlari uchun
- O‘lja olish uchun
- Quvani saqlab qolish uchun
- Xo‘ja Abdulladan qo‘rqqanlari uchun
To‘g‘ri javob: O‘lja olish uchun. Samarqand beklari o‘lja uchun sulhga qarshi chiqadi.
Sulhga qarshi gapirgan Muhammad tarxon kimlar qatoridagi bek?
- Samarqand beklaridan biri
- Quvadagi me’morlardan biri
- Andijon mirobiarining boshlig‘i
- Andijon beklari qatoridagi
To‘g‘ri javob: Samarqand beklaridan biri. Muhammad tarxon Samarqand beklaridan biri bo‘lib, sulhga qarshi gapiradi.
Samarqand beklari qattiq turishni talab qilgandan keyin, Xo‘ja Abdulla boshliq elchilar qanday natija bilan qaytadi?
- Oltin tangalar bilan
- Sulh shartnomasi bilan
- Garovga olingan bek bilan
- Rad javobi bilan
To‘g‘ri javob: Rad javobi bilan. Elchilar Samarqand podshosidan rad javobi olib qaytadi.
Mulla Fazliddin Boburga ilgari qaysi mashhur shoirning suratini hadya qilgan edi?
- Alisher Navoiy
- Mirzo Ulug‘bek
- Husayn Boyqaro
- Abdurahmon Jomiy
To‘g‘ri javob: Alisher Navoiy. Mulla Fazliddin Boburga Alisher Navoiy suratini hadya qilgan edi.
Enli oltin kamar taqadigan Yoqubbek saroyda qanday mavqega ega bo‘lib olgan?
- Samarqand elchisi
- Mirobiar boshlig‘i
- Sohib ixtiyor eshik og‘a
- Dorug‘a
To‘g‘ri javob: Sohib ixtiyor eshik og‘a. Yoqubbek sohib ixtiyor eshik og‘a bo‘lib olgan.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash