XotirAI«Yulduzli tunlar»: Beklar xiyonati va Andijon qamali
Mavzular
Tohir va Mamat polvon
Qisqacha: Tohir nowoyxonadan Mamatga to‘rtta non olib chiqib berdi. Och Mamat nonni qo‘yniga tiqdi va qishlog‘iga borib g‘alla keltirishini aytdi. Uyi Ko‘nchilik guzarida ekanini bildirdi. Tohir unga qizning oti Robiya ekanini eslatdi va o‘zi Qosimbekning navkari ekanini aytdi.
- Mamat polvon – Ko‘nchilik guzarida yashovchi, bir vaqtlar polvon bo‘lgan och odam.
- Tohir – Qosimbekning navkari, Mamatga non bergan yigit.
Esingizda bo'lsin, qizning oti Robiya.— Tohir Mamat polvonga
Samarqanddagi qiyinchiliklar
Qisqacha: Samarqand olingach, asosiy qiyinchiliklar boshlandi: qahraton qishda uch ming kishilik qo‘shin va ming-ming otni boqish qiyin edi. Boburning ustozi Xo‘ja Abdulla mashvaratlarda beklarni sabr-qanoatga chaqirdi. Bobur Qarshidan don keltirib, dehqonlarga qarz bermoqchi bo‘ldi va har hafta shoirlar mushoirasini o‘tkazdi; Xonqulibek va Ahmad Tanbal bundan g‘ashlandi.
- Xo‘ja Abdulla – Boburning ustozi, beklarni sabrga chaqiruvchi.
- Xonqulibek va Ahmad Tanbal – Boburdan norozi beklar.
Beklarning qochishi va fitna
Qisqacha: Xonqulibek va Ahmad Tanbal Andijonga ketishga kelishdi; Tanbal Axsida Uzun Hasanga uchrashni maslahat berdi. Xonqulibek navkarlari bilan Feruza darvozasidan qochdi, bir hafta o‘tib Tanbalning o‘zi Axsiga ketdi. Qishning oxirida Boburning beklarining yarmi qolmadi. Bobur yuborgan sodiq bekni Tanbal tarafdorlari yo‘lda o‘ldirdi, so‘ng fitnachilar Andijonga hujum qildi.
- Uzun Hasan – Axsidagi bek, Jahongir mirzo xizmatiga olib boruvchi, fitnachi.
- Jahongir mirzo – Andijon taxtiga ishqiboz, fitnachilar ko‘tarmoqchi bo‘lgan mirzo.
Bobur betob bo‘ladi
Qisqacha: Xabar kelganda Bobur Bo‘stonsaroyda isitmalab yotgan edi. Tabib choparni to‘xtatmoqchi bo‘ldi, Bobur kirishga buyurdi. Maktubda Xo‘ja Abdulla va Qutlug‘ Nigor xonim Andijon qurshovda ekanini yozgan edi. Bobur Tanbalning qilichini tasavvur qilib alahsiradi va yiqilib behush bo‘ldi; kechga yaqin hushiga kelib, tildan qoldi.
- Qutlug‘ Nigor xonim – Boburning yaqini, Andijondan xat yozgan xonim.
Ot keltiring! Men Andijonga boramen!— Bobur alahsirab, xat o‘qigach
Andijon tunda: Xonzoda begim
Qisqacha: Qorong‘i tunda Xonzoda begim erkakcha kiyinib, mavlono Fazliddin bilan navkarlari orasida arkdan chiqdi. Mavlono begimga yashirin oshiq edi; begim undan nega uylanmaganini so‘ragan edi. Mirzo darvozasi yonida dushman narvon qo‘yib chiqmoqchi bo‘ldi, begim tosh otdi. Xakan darvozasi tomonda shovqin ko‘tarildi.
- Xonzoda begim – Boburning opasi, shoh qizi, qal’ani himoya qilgan.
- Mavlono Fazliddin – me’mor, Xonzoda begimni yashirin sevgan.
Xiyonat va Tanbal bilan to‘qnashuv
Qisqacha: No‘yon Ko‘kaldosh Xakan darvozasi yovga ochilganini aytdi. Arkka qaytishda Ahmad Tanbal qo‘shini yo‘lni to‘sdi. Ali Do‘stbek Tanbal bilan til biriktirib darvozani ochib bergan edi. Tanbal mavlonoga qilich ko‘tardi, begim to‘sdi; keyin begim xanjar urdi, xanjar zirhga tegib sirg‘aldi. Jahongir mirzo kelib qoldi va Do‘stbek Tanbalni to‘xtatdi.
- Ali Do‘stbek – Bobur Andijonni topshirgan, ammo Tanbal bilan til biriktirgan bek.
- No‘yon Ko‘kaldosh – begimni xiyonat haqida ogohlantirgan kishi.
Bilimingizni sinang
Mamat polvonning uyi qaysi guzarda joylashgan?
- Bo‘stonsaroy guzarida
- Qorovultepa guzarida
- Chaqar guzarida
- Ko‘nchilik guzarida
To‘g‘ri javob: Ko‘nchilik guzarida. Mamat polvon o‘z uyi Ko‘nchilik guzarida ekanini aytdi.
Tohir Mamat polvonga o‘zini kimning navkari deb tanishtirdi?
- Ali Do‘stbekning
- Xonqulibekning
- Qosimbekning
- Ahmad Tanbalning
To‘g‘ri javob: Qosimbekning. Tohir o‘zini Qosimbekning navkari deb tanishtirdi.
«Esingizda bo‘lsin, qizning oti Robiya.» — bu so‘zlarni kim kimga aytgan?
- Mamat polvon Tohirga
- Qosimbek Tohirga
- Tohir Mamat polvonga
- Xo‘ja Abdulla Boburga
To‘g‘ri javob: Tohir Mamat polvonga. Tohir Mamat polvonga qizning oti Robiya ekanini eslatdi.
Tohir Quvada xayol surib, kimning balchiqqa botib o‘lishiga o‘zini sababchi deb o‘ylagan?
- Qosimbekning
- Otasining
- Mamat polvonning
- Ukasining
To‘g‘ri javob: Ukasining. Tohir ukasining balchiqqa botib o‘lganiga o‘zini sababchi deb bilgan.
Boburning ustozi sifatida mashvaratlarda beklarni sabr-qanoatga chaqirgan shaxs kim?
- Xo‘ja Abdulla
- Mavlono Fazliddin
- No‘yon Ko‘kaldosh
- Qosimbek
To‘g‘ri javob: Xo‘ja Abdulla. Xo‘ja Abdulla Boburning ustozi bo‘lib, beklarni sabrga chaqirdi.
Yosh Bobur Samarqandda har haftada shoirlarni to‘plab nima o‘tkazar edi?
- Otlar poygasi
- Mushoira
- Ov marosimi
- Kengash-quriltoy
To‘g‘ri javob: Mushoira. Bobur har haftada shoirlar mushoirasini o‘tkazdi.
Samarqandda Boburdan norozi bo‘lgan beklar kimlar edi?
- Xonqulibek va Ahmad Tanbal
- Ali Do‘stbek va No‘yon Ko‘kaldosh
- Uzun Hasan va Jahongir mirzo
- Qosimbek va Tohir
To‘g‘ri javob: Xonqulibek va Ahmad Tanbal. Xonqulibek va Ahmad Tanbal Boburdan norozi beklar edi.
Ahmad Tanbal Xonqulibekka Axsida kimga uchrashni maslahat berdi?
- Uzun Hasanga
- Qosimbekka
- Ali Do‘stbekka
- Nosirbekka
To‘g‘ri javob: Uzun Hasanga. Tanbal Xonqulibekka Axsida Uzun Hasanga uchrashni maslahat berdi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash