XotirAI«Yulduzli tunlar»: Fazliddin najoti va Xo‘ja Abdulla o‘limi
Mavzular
Fazliddin asirga tushadi
Qisqacha: Xonzoda begim ark darvozasiga intildi, ammo navkarlar yo‘l bermadi. Mavlono Fazliddin qilich sug‘urib yordamga otildi, lekin Tanbalning otliqlari uni to‘xtatib, cho‘qmor bilan bilagiga urib qilichini tushirdi. Jahongir mirzo ishorasi bilan begimga yo‘l berildi, mavlononi esa qo‘lini bog‘lab olib ketishdi.
- Jahongir mirzo – Andijon taxtini olgan yosh mirzo; onasi Fotima Sulton begim.
Qorong‘i hibsxonada
Qisqacha: Mavlono Fazliddinni Chaqardagi tosh istehkomdagi hibsxonaga qamab, eshigiga ikki soqchi qo‘ydilar. U ertaga toshbo‘ron qilib o‘ldirilishini, bu bilan Xonzoda begim ham badnom qilinishini angladi. Qo‘rqib eshikni urib qichqirganda soqchilar uni haqorat qildi, shaharda esa talon-toroj davom etardi.
Xo‘ja Abdulla qutqaradi
Qisqacha: Xo‘ja Abdulla Tohir va yana ikki navkar bilan soqchilar oldiga kelib, yosh podshoh farmoni deb soxta muhrli qog‘ozni ko‘rsatdi. Soqchilar savodsiz edi; ular eshikni ochgach Tohirning odamlari soqchilarni bog‘lab, ichkariga qamadi. Tohir Samarqanddan chopar bo‘lib kelgan, Bobur tuzalganini aytdi.
- Tohir – mavlono Fazliddinning jiyani, Samarqanddan kelgan chopar.
Hirotga yo‘l va xayrlashuv
Qisqacha: Devor tepasida Xo‘ja Abdulla Qutlug‘ Nigor xonim yuborgan oltin to‘la hamyonni berdi va Fazliddinga Hirotga ketishni maslahat berdi. Fazliddin Vatanni tark etishni qiyin deb, Xonzoda begim haqidagi gaplar bosilishi uchun rozi bo‘ldi. Tohirdan chizgilarini begimga berishni so‘radi va arqon bilan devordan tushib, Quva yo‘liga chiqdi.
Hozir Alisher Navoiy yashab turgan Xuroson ham— Xo‘ja Abdulla Hirotga ketishni maslahat berib
Xo‘ja Abdullaning shahid bo‘lishi
Qisqacha: Ertasi kuni Tanbalning odamlari Xo‘ja Abdullani muridining hovlisida tutdi. U Boburni yagona podsho deb bildi; Tanbal Bobur o‘lgan deb, xalqni toshbo‘ronga undadi. Xalq fatvosiz toshbo‘ron qilishdan qaytdi, yuzboshi qilichni ko‘tara olmadi. Xo‘ja Abdulla darvozaxonada osib o‘ldirildi va xalq uni shahidlardek ko‘mdi.
- Mirbadalbek – Tanbalning qora o‘rta yashar yuzboshisi, Xo‘ja Abdullani o‘ldirishdan qo‘rqqan.
Bobur Andijonga yo‘lga chiqadi
Qisqacha: Tohir Quvadan loy kechib Samarqandga shoshdi, otlari holdan ketib yiqildi. Bobur esa tuzalgach Samarqandni tashlab Andijonga chiqqan edi. Xolasi Mehr Nigor xonim va qalliq Oyisha begim ikkinchi mahofada Toshkentga ketardi. Bobur tilida duduqlanish bo‘lsa-da, bo‘z otga minib Jizzaxga yetdi, yaxshi sezdi.
- Mehr Nigor xonim – Boburning xolasi; Oyisha begim – Boburning qalliqi.
B-b-bo'z o-o-otimni kel-t-t-tiring— Bobur duduqlanib, miroxo‘rga
Bilimingizni sinang
Xonzoda begimning yo‘lini to‘sgan Tanbal navkarlariga qarshi mavlono Fazliddin nima qildi?
- Tosh otib dushmanni qaytardi
- Jahongir mirzodan panoh so‘radi
- Qilich sug‘urib otildi
- Otidan tushib orqaga chekindi
To‘g‘ri javob: Qilich sug‘urib otildi. Mavlono qilich sug‘urib yordamga otilgan edi.
Tanbalning navkarlaridan biri mavlono Fazliddinning qilichini qanday tushirib yubordi?
- Nayza bilan yelkasiga sanchib
- Cho‘qmor bilan bilagiga urib
- Kamondan o‘q uzib
- Qamchi bilan qo‘liga urib
To‘g‘ri javob: Cho‘qmor bilan bilagiga urib. Navkar og‘ir cho‘qmor bilan mavlononing bilagiga urdi.
Tanbalning odamlari mavlono Fazliddinni qanday olib ketishdi?
- Otdan tushirib, qo‘lini bog‘lab, piyoda haydab
- Otiga mindirib, sharaf bilan kuzatib
- Mahofaga solib, Chaqarga eltib
- Zanjirband qilib, aravada tortib
To‘g‘ri javob: Otdan tushirib, qo‘lini bog‘lab, piyoda haydab. Mavlono Fazliddin qo‘li bog‘lanib asir olindi.
Mavlono Fazliddin Andijonning qayeridagi tosh istehkom ichiga qamaldi?
- Bo‘stonsaroy
- Feruza darvozasi
- Ko‘nchilik guzari
- Chaqar
To‘g‘ri javob: Chaqar. Mavlononi Chaqardagi tosh istehkomga qamashdi.
Mavlono Fazliddin hibsxonada o‘zini nima kutayotganini anglagan?
- Ertaga Jahongir mirzo xizmatiga olinishini
- Ertaga Xonzoda begimga uylantirilishini
- Ertaga Hirotga surgun qilinishini
- Ertaga toshbo‘ron qilib o‘ldirilishini
To‘g‘ri javob: Ertaga toshbo‘ron qilib o‘ldirilishini. U toshbo‘ron qilib o‘ldirilishini va begim badnom bo‘lishini angladi.
Jahongir mirzoning onasi kim edi?
- Mehr Nigor xonim
- Eson Davlat begim
- Qutlug‘ Nigor xonim
- Fotima Sulton begim
To‘g‘ri javob: Fotima Sulton begim. Jahongir mirzoning onasi Fotima Sulton begim edi.
Xo‘ja Abdulla soqchilar oldiga kimning farmoni bilan keldim deb bordi?
- Yosh podshohning
- Ahmad Tanbalning
- Shayxulislomning
- Jahongir mirzoning onasining
To‘g‘ri javob: Yosh podshohning. Xo‘ja Abdulla yosh podshoh farmoni deb soxta qog‘oz ko‘rsatdi.
Xirilloq soqchi farmondagi shohona muhrni nega o‘qiy olmadi?
- Chunki ko‘zi og‘rigan edi
- Chunki chiroq o‘chib qolgan edi
- Chunki muhr arabcha yozilgan edi
- Chunki chalasavod edi
To‘g‘ri javob: Chunki chalasavod edi. Soqchi chalasavod bo‘lgani uchun o‘qiy olmadi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash