XotirAI«Yulduzli tunlar»: Gulbadan, Mohim begim va Hind yurishi
Mavzular
Hindol va Gulbadanga sovg‘alar
Qisqacha: Bobur Hindolni Mohim begim tarbiyasiga topshirgani sababini aytadi: podshoh oilasida o‘g‘illarni katta xotin tarbiyalaydi. Dildor og‘acha o‘g‘lidan judo bo‘lib yig‘lagan. Bobur Hindolga Kobul kutubxonasidan kitoblar keltirishni buyuradi va oltin dastali Kamorri Shoshiy hamda o‘n ikkita o‘q solingan soqdoq sovg‘a qiladi. So‘ng enaga Robiya besh yashar Gulbadanni yetaklab chiqadi.
- Dildor og‘acha – Boburning xotini, Hindol va Gulbadanning onasi, dutor chalib ashula aytuvchi go‘zal juvon.
- Robiya – Tohirning xotini, Gulbadanning enagasi, avval Qutlug‘ Nigor xonim xizmatida bo‘lgan.
Ana, tirandozliqni mashq qil, ammo kitob o'qishni— Bobur Hindolga sovg‘adan so‘ng tayinlaydi
Gulbadan va Humo tugmasi
Qisqacha: Bobur Gulbadanni tizzasiga olib, Odinapurdagi Bog‘i Vafoda o‘sgan norinjlarni ko‘rsatadi. Qizcha otasining abosidagi yo‘lbars va afsonaviy qush shaklli tugmalarga qiziqadi. Bobur qush tushirilgan tugmani qalamtarosh bilan qirqib olib beradi va uning Humo ekanini aytadi. Gulbadan uni «otajon» deb o‘padi.
Bu qush - Humo. Ilohim senga— Bobur tugmani Gulbadanga berayotib
Gulbadanning zehni va to‘tiqushlar
Qisqacha: Mohim begim aytishicha, Gulbadan «To‘tinoma»ni besh yoshga yetmay o‘zi o‘qigan. U toshbaqa va chayon hikoyatini otasiga yoddan aytib beradi. Mohim uning Bobur nasrnavisligini meros olishini orzu qiladi. Bobur Hindistondan keltirilgan to‘tiqushlarni Gulbadanga hadya qiladi, ular «Assalom, begim!» deydi. Muallif izohida Gulbadan keyin «Humoyunnoma»ni yozganini aytadi.
- Gulbadan – Boburning besh yashar qizi, zehni o‘tkir, savodli, Mohim begim qo‘lida tarbiyalanadi.
Mohim begimning iltimosi
Qisqacha: Bobur Mohimning sadoqatini his qilib, uni o‘pib, «benazir malagimsiz» deydi va istagini bajarishga va’da beradi. Mohim begim Humoyunni Badaxshondan Kobulga qaytarishni so‘raydi. Bobur shimoliy chegarani Humoyundek ishonchli odam qo‘riqlashi kerakligini aytadi. Mohim Badaxshonga Komron mirzoni yuborishni taklif qiladi.
- Mohim begim – Boburning katta xotini, Humoyunning onasi, yoshi o‘ttiz yettiga borgan.
- Gulruh begim – Boburning kalondimog‘ xotini, Komron va Askariyning onasi.
- Mohim, siz mening benazir malagimsiz! - deb— Bobur Mohim begimni o‘pib
Odinapur va Hind yurishi
Qisqacha: Bobur Humoyunni ikki-uch haftadan so‘ng Odinapurda ko‘rishini aytadi; u yerda Hind yurishi uchun qo‘shin to‘planmoqda. Bobur Hindga to‘rt marta borib, Dehliga yetolmagan. Mohim Bajur qo‘rg‘onida uch ming yog‘iy boshidan kalla-minora yasalganini eslatib, yurishdan voz kechishni so‘raydi. Bobur Davlatxon, Dilovarxon, Rano Sinx bilan ittifoq tuzganini, Ibrohim Lodi zulmidan hind rojalari bezganini aytadi.
- Hindubek – Hindistondan qochib kelgan, besh yildan beri Boburning nufuzli amirlari qatorida yuruvchi bek.
Chog‘ir, Kobul va Beruniy
Qisqacha: Bobur g‘azablanib chog‘ir so‘raydi; Mohim o‘zi may quyib, soqiylik qiladi. Bobur siyosatning sovuq qutbi va iliq qutb – Mohim, Humoyun, Gulbadan haqida ochilib gapiradi. G‘aznidagi Mahmud G‘aznaviy bandini tiklamoqchi, ammo xazinasi yetmaydi. Mohim Beruniy va Xisrav Dehlaviyni eslatadi; Bobur «Muxtasar»da Dehlaviy she’rlarini keltirganini aytadi.
bu olamda o'zimni chun yomon-yaxshidan o'tkardim.— Bobur o‘z g‘azalidan, ta’n va maqtovga befarqligini aytib
Kobul Mohim begimga topshiriladi
Qisqacha: Mohim Humoyunni hech bo‘lmasa Kobulda qoldirishni so‘raydi, lekin Bobur rozi bo‘lmaydi va Kobulni Mohimning o‘ziga topshirishini aytadi. Mirzo Komron bilan Askariyga Qandahorni beradi, ular shu hafta ketadi. Qosimbek qavchin Mohim xizmatida bo‘ladi, butun haram unga bo‘ysunadi.
- Qosimbek qavchin – Bobur Mohim begimga yordamchi qilib qoldirgan amaldor.
Bilimingizni sinang
«Yulduzli tunlar»da Bobur o‘g‘li Hindolni kimning tarbiyasiga topshirgan?
- Mohim begim
- Gulruh begim
- Dildor og‘acha
- Qutlug‘ Nigor xonim
To‘g‘ri javob: Mohim begim. Podshoh oilasida o‘g‘illarni katta xotin tarbiyalaydi; Hindol Boburning katta xotini Mohim begimga berilgan.
Dildor og‘acha qaysi fazilati tufayli Boburga yoqib qolib, haramiga olingan?
- She’r bitishdagi mahorati
- Xattotlikdagi go‘zal yozuvi
- Otda chavandozlikdagi epchilligi
- Dutor chalib ashula aytgandagi shirin ovozi
To‘g‘ri javob: Dutor chalib ashula aytgandagi shirin ovozi. Bobur uning shirin ovozini yoqtirib qolgan.
Bobur o‘g‘li Hindolga bolaning bo‘yiga moslab ishlangan qanday sovg‘ani bergan?
- Zarbof to‘n
- Oltin dastali Kamorri Shoshiy yoyi
- Xurosoniy qilich
- Hindiston xanjari
To‘g‘ri javob: Oltin dastali Kamorri Shoshiy yoyi. Bobur Hindolga oltin dastali Kamorri Shoshiy yoyini va soqdoq sovg‘a qilgan.
Robiya «Yulduzli tunlar»da kim bo‘lib tasvirlanadi?
- Tohirning xotini, Gulbadanning enagasi
- Dildor og‘acha xizmatkori
- Gulruh begimning enagasi
- Hindubekning singlisi
To‘g‘ri javob: Tohirning xotini, Gulbadanning enagasi. Robiya Tohirning xotini, avval Qutlug‘ Nigor xonim xizmatida bo‘lgan, endi Gulbadanga enagalik qiladi.
Gulruh begim o‘g‘illari Komron mirzo va Askariyni qanday ruhda tarbiyalagan?
- Taxt vorisi Humoyunga qarshi raqobat tuyg‘usi bilan
- Faqat ilm va san’atga berilgan holda
- Mohim begimga hurmat va itoat ruhida
- Bobur xizmatidan chetlashtirib, uzoqda saqlab
To‘g‘ri javob: Taxt vorisi Humoyunga qarshi raqobat tuyg‘usi bilan. Kalondimog‘ Gulruh begim o‘g‘illarini taxt vorisiga raqib qilib o‘stirgan.
Bobur Gulbadanga ko‘rsatgan norinjlar qaysi joydagi Bog‘i Vafoda o‘sgan edi?
- Bhirada
- Samarqandda
- Odinapurda
- Panipatda
To‘g‘ri javob: Odinapurda. Dasturxondagi noz-ne’matlar, jumladan norinjlar Odinapurdagi Bog‘i Vafoda o‘sgan.
Bobur Gulbadanga Humo qushi tushirilgan tugmani qanday qilib bergan?
- Hindolning qo‘lidan olib bergan
- Qalamtarosh bilan ipidan qirqib olib bergan
- Do‘konchidan sotib olib bergan
- Abosidan yirtib olib, onasiga yuborgan
To‘g‘ri javob: Qalamtarosh bilan ipidan qirqib olib bergan. Bobur tugmani qalamtarosh bilan ipidan qirqib olib, qizchasiga bergan.
«Bu qush - Humo. Ilohim senga...» so‘zlari qaysi voqea chog‘ida aytilgan?
- Bobur Hindolga yoy sovg‘a qilganda
- Hindubek Humoyunga to‘n topshirganda
- Mohim begim Gulbadanning savodini maqtaganda
- Bobur Gulbadanga qush tushirilgan tugmani berayotganda
To‘g‘ri javob: Bobur Gulbadanga qush tushirilgan tugmani berayotganda. Bobur qizchasi Gulbadanga tugmani berib, unga baxt tilagan.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash