XotirAI«Jimjitlik»: Nurmat tog‘a Hojimuroddan qasos oladi
Mavzular
Rasulbek ziyofati va poliz
Qisqacha: Ikkita «Volga»da kelgan Hoji akani shogirdi Rasulbek yaltoqlanib kutib oladi, dasturxon yozadi, kaklik do‘lma, kabob, bedana tabaka tortadi. Hazmi taom uchun polizdagi bedana terishni taklif qiladi va uni Nurmat tog‘aning chaylasi tomon boshlaydi.
- Rasulbek – sovxozda mehmonlarni kutayotgan, ugra kesishda usta pazanda, Hoji akaning shogirdi.
- Hoji aka (Hojimurod) – oppoq yuzli, salobatli, oltmishga yaqinlashgan mehmon; ichmaydi.
- Nurmat tog‘a – polizdagi chaylada tizzasini quchoqlab o‘tirgan keksa odam.
Chayladan miltiq uchigacha
Qisqacha: Hoji aka chayla yonidan o‘tib, Nurmat tog‘ani «boboy» deb salomlaydi va polizga boradi. Nurmat tog‘a uni ovozidan taniydi: bu Hojimurod. Hoji bedana terib, qo‘yniga soladi va xalta so‘raydi. Tog‘a miltiqni o‘qlab, unga to‘g‘rilaydi. Hojimurod qaltirab qoladi.
— Xalta keltirdingizmi? — dedi Hoji unga qaramay.— Hojimurod Nurmat tog‘aga, hali uni tanimay
Hojimurodning o‘tmishdagi gunohi
Qisqacha: Nurmat tog‘a Hojimurodni xudo jazosiga qoldirgan edi, endi u o‘z oyog‘i bilan kelganini aytadi. Hojimurod kolxoz raisi bo‘lib, hujjatlarni soxtalashtirgan, go‘sht topshirishda aldov qilgan. Kassir bo‘lgan Nurmat tog‘a bu ishlardan xabardor edi. Hojimurod bola-chaqasini ro‘kach qilib, insofga chaqirmoqchi bo‘ladi.
- Hojimurod – sobiq kolxoz raisi, pulga o‘ch, tadbirkor, hujjatlarni o‘zgartirtiradigan odam.
Yechintirish va kiyim yoqish
Qisqacha: Nurmat tog‘a Hojimurodni ko‘ylagi, shimigacha yechishga majbur qiladi va gugurt berib kiyimlarni yoqtiradi. Hojimurod o‘ttiz ming so‘mni ellik ming qilib to‘lashga va'da beradi. Tog‘a pul bilan umr qaytmasligini, xotini sarson-sargardon o‘lganini aytadi. Hojimurod o‘z kiyimlarini o‘zi yoqadi.
— Yech! Shim ni ham yech. Yech deyapman!— Nurmat tog‘a Hojimurodga miltiq o‘qtalib
Telba xotin va jar yoqasi
Qisqacha: Hojimurod besh yil ilgari shaharda uning eshigi oldida qarg‘ab turadigan telba ayolni eslaydi. Nurmat tog‘a miltiq bilan uni pastga, tubsiz jar yoqasiga olib boradi. Hojimurod oyoqlariga yiqilib, bolalari uchun rahm so‘raydi. Tog‘a rahm qilmaydi, uni jarlikka tushishga majbur qiladi va orqaga qaytsa otishini aytadi.
— Xudoyo xudovando, shu odam xonavayron bo‘lsin! Shu— Nurmatning telba xotini Hojimurodni qarg‘ab
Tog‘liklar udumi va Hojimurodning xayollari
Qisqacha: Muallif tog‘liklarning o‘jar, do‘stlikni muqaddas tutuvchi, xiyonatga toqatsiz tabiatini tasvirlaydi. Nurmat tog‘a uzoq yo‘l poylab o‘tirib, keyin qaytadi va yengil tortadi. Hojimurod esa o‘q kutib, o‘tgan umrini eslaydi: yagona xayrli ishi mahalla machitiga yasatgan tobut, nogiron opasi qabri esa tashlandiq.
A m m o xiyonat o ‘rtaga tushsa, jo n -jo n in in g allaqayerida— Muallif tog‘liklar haqida
Tun, sovuq va cho‘pon chol
Qisqacha: Hojimurod qop-qora tunda tog‘da adashadi, yiltiroq qurt uyasini gulxan deb o‘ylaydi. Soati yarim tundan oshganini ko‘rsatadi. Tongga yaqin sovuqdan holdan toyib yiqiladi. Uni cho‘pon chol po‘stinga o‘rab, gulxan yoniga yotqizadi. U qaroqchilar yalang‘och qilib ketdi, deb aytadi.
- Cho‘pon chol – oltmish yoshlardagi sersoqol, echkilar egasi, Hojimurodni qutqargan keksa odam.
Soat evaziga kiyim
Qisqacha: Chol Hojimurodga taom va choy beradi. Hojimurod soatini yechib berib, shu evaziga kiyim-bosh keltirishni so‘raydi. Chol o‘g‘liga mototsikl bilan pastga tushib, kiyim, tuz, qand, gugurt olib kelishni buyuradi. Yigit soatga havas bilan qaraydi, chol esa soat odamdan qimmat emas, deydi.
— Soat odam dan qim bat em as, — dedi chol.— Cho‘pon chol soatni sotishga ikkilangan o‘g‘liga
VI. Tolibjon va tog‘ tongi
Qisqacha: Tolibjon Omonqo‘ton o‘ngirlarida tong manzaralarini tomosha qilgani har kuni baland toshga chiqadi. Chet ellarda yurganda ona yurt manzaralariga tikilib xayol surgan, rassom O‘rol Tansiqboyev asarlari nusxasini saqlagan. U jimjitlikni qidirib kelgan va ona yurtidan topgan.
- Tolibjon – chet ellarda yurib, ona yurti Omonqo‘tonga jimjitlik qidirib qaytgan odam.
Jiyan va ertalabki sut
Qisqacha: Jiyani Tolibjonni katta enasi choyga chaqirayotganini aytadi va u bilan quvlashmachoq o‘ynaydi. Hovlida Zaynab sut pishiradi, kuyov soqol oladi. Zaynab Tolibjonga sut uzatadi, kampir sutni ichishga undaydi. Tolibjon shirin sutni ichib, bolalarni o‘pgisi keladi.
- Zaynab – Tolibjonning oilasidagi ayol (singlisi), o‘choqda sut pishiradi.
- Kampir – ayvonda kulcha o‘rab o‘tirgan, Tolibjonni «bolam» deydigan keksa ayol.
Bilimingizni sinang
«Jimjitlik» asarida Rasulbek ziyofat uyushtirgan shiypon oldiga nechta «Volga» kelib to‘xtaydi?
- Bitta «Volga»
- Ikkita «Volga»
- To‘rtta «Volga»
- Uchta «Volga»
To‘g‘ri javob: Ikkita «Volga». Shiypon oldiga ikkita «Volga» oldinma-ketin kelib to‘xtaydi.
«Jimjitlik» asaridagi Rasulbek yaltoqlanib mehmon Hoji akaga o‘zini kim deb tanishtiradi?
- Hoji akaning haydovchisi
- Hoji akaning akasi
- Hoji akaning kuyovi
- Hoji akaning shogirdi
To‘g‘ri javob: Hoji akaning shogirdi. Rasulbek yaltoqlanib «Shogirdingizman-da, Hoji aka» deydi.
«Jimjitlik» asarida Hoji aka ziyofatda ichmaydi. Uning hamrohlari nima uchun shishalarga qo‘l urmaydi?
- Hoji aka ichmagani uchun, noqulay bo‘lmasin deb
- Shishalar bo‘sh bo‘lgani uchun
- Hojimurod ularni ogohlantirgani uchun
- Rasulbek ichimlik keltirmagani uchun
To‘g‘ri javob: Hoji aka ichmagani uchun, noqulay bo‘lmasin deb. Hoji aka ichmas edi, shu sababli hamrohlari noqulay bo‘lmasin deb ichmaydi.
«Jimjitlik» asarida Rasulbek Hoji akani shiypon orqasiga, kimning chaylasi tomon boshlaydi?
- Mirvalining
- Cho‘pon cholning
- Usmonali do‘xtirning
- Nurmat tog‘aning
To‘g‘ri javob: Nurmat tog‘aning. Rasulbek Hoji akani Nurmat tog‘aning chaylasi tomon boshlaydi.
«Jimjitlik» asarida Nurmat tog‘a chaylada qanday holatda o‘tirgan edi?
- Cho‘kkalab, kiyimlarini yamab
- Ikki tizzasini quchoqlab, uzoqlarga tikilib
- Qo‘lida miltiq ushlab, polizga qarab
- Bedana tuzoqlarini ta’mirlab
To‘g‘ri javob: Ikki tizzasini quchoqlab, uzoqlarga tikilib. Nurmat tog‘a chaylada ikki tizzasini quchoqlab uzoqlarga tikilib o‘tirgan.
«Jimjitlik» asarida Hoji aka polizga ketayotib Nurmat tog‘a bilan omonlashib o‘tganda, tog‘a nimani anglaydi?
- Bu Rasulbek ekanini
- Bu Mirvali ekanini
- Bu Hojimurod ekanini
- Bu cho‘pon yigit ekanini
To‘g‘ri javob: Bu Hojimurod ekanini. Tog‘a ovozdan uni tanib: «o‘shaning o‘zi. Hojimurod bu» deb o‘ylaydi.
«Jimjitlik» asarida Hojimurod polizda bedana tutib, Nurmat tog‘adan nimani so‘raydi?
- Xalta
- Chelak
- Gugurt
- Suv
To‘g‘ri javob: Xalta. Hojimurod «Boboy, bitta xalta keltiring» deb so‘raydi.
Polizda bedana terayotgan Hojimurod hali kimligini tanimay, qaramasdan «— Xalta keltirdingizmi?» deb kimga murojaat qiladi?
- Jiyaniga
- Nurmat tog‘aga
- Cho‘pon cholga
- Rasulbekka
To‘g‘ri javob: Nurmat tog‘aga. Hoji bedana terib turib, Nurmat tog‘adan xalta so‘raydi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash