XotirAI«Jimjitlik»: Erali va Qora Lochin hikoyasi
Mavzular
Erali va Tolibjon uchrashuvi
Qisqacha: Erali ixlos bilan qulluq qildi; odamlar uni to‘y-hashamlarda goh Pushkin, goh Navoiy, goh Muqimiy deb chaqirishardi. Tolibjon u haqida hangomalarni ko‘p eshitgan, ammo yuzma-yuz gaplashmagan edi. Erali yiltiragan otini minib keldi, bolalar otni silashdi, Tolibjon unga choy quydi. Erali oyog‘i zirqirab, tovga mumiyo qidirib chiqqanini aytdi.
- Erali – oqsoqol, otboqar chavandoz; urushda yaralangan, oyog‘ida oskolka izi bor.
- Tolibjon – Eralini endi yaqindan ko‘rgan, otga qoyil qolgan tinglovchi.
Bu Qora Lochinning nevarasi.— Erali, otini maqtab
Uzangi va G‘afur G‘ulom
Qisqacha: Erali otiga bobosining nomini berib, katta to‘y qilgan. Toshkentda G‘afur G‘ulom uni Yo‘ldosh chavandozning uyiga olib bordi. Qariyb o‘rnidan turolmaydigan chavandoz Eraliga bir juft kumush uzangini sovg‘a qildi. Erali evaziga pichog‘ini qoldirdi. Uzangini sandiqqa solib, Shahrisabzda egar buyurtma qildi.
- G‘afur G‘ulom – Eralining Toshkentdagi qadrdoni, uni Yo‘ldosh chavandozga olib borgan.
- Yo‘ldosh chavandoz – keksayib qolgan, kumush uzangini sovg‘a qilgan ko‘pkarichi.
Qazoyim yetsa, lahadga o‘zing qo‘y, — dedi.— Yo‘ldosh chavandoz G‘afur G‘ulomga, xayrlashayotib
Urush va yaralanish
Qisqacha: Qirq ikkinchi yil erta ko‘klamida tog‘ qishloqlaridan urushga otlar olindi, Erali Qora Lochinini minib ketdi. Poyezdda Smolenskka borib, jangga tashlandilar. Nemis samolyoti bomba tashlaganda Erali yaralanib otdan quladi, Qora Lochin uni qutqarib, mototsiklli nemislardan qochirib olib ketdi. Erali dala gospitalida ko‘zini ochdi.
Qora Lochin urushda yaralanganimda jangdan olib chiqqan.— Erali, otning xizmatini aytib
Otning qaytishi va davolanishi
Qisqacha: Erali sanitar poyezdida ketayotganda Qora Lochin poyezd ortidan chopib qoldi. Erali ikki oy gospitalda davolanib, invalid sifatida uyga qaytdi. Bir kuni tog‘ yo‘lida oqsoqlanib, egarida miltiq va kaska osilgan holda yarador Qora Lochin o‘zi uyga qaytib keldi. Erali to‘nini yirtib tuyoqlariga o‘radi, mumiyo bilan davoladi.
- Qora Lochin – Eralining vafodor urush oti, «Tohir va Zuhra» kinosidagi Tohir oti bolasi.
Ko‘pkari va Qora Lochinning o‘limi
Qisqacha: Erali Qora Lochinni besh yil ko‘pkariga soldi, besh marta bosh sovrin olishdi. Keyin ko‘pkariga qo‘ymay, bayram paradlariga olib chiqdi. Otni biyaga qo‘ydi, qora qulunli bo‘ldilar. Iyulning o‘n yettinchi kuni Qora Lochin Aldrin dori sepilgan o‘tdan zaharlanib o‘ldi; odamlar Mirvaliga bu dorini septirmaslikni aytgan edi. Uni izzat bilan ko‘mdilar.
Qora Jayronning yo‘qolishi
Qisqacha: Qora Lochindan qolgan zurriyodga Erali Qora Jayron deb nom qo‘ydi. Xaridorlar ko‘p keldi, u sotmadi. Panjikentda yilqichi do‘sti Sanginning baytallariga otni qo‘yib, bo‘g‘oz bo‘lguncha yonida qoldi. Qishlog‘iga qaytgach, bir tunda Qora Jayron o‘g‘irlanib ketdi. Omonqo‘tonlik yigit uni Kaspiy bo‘yida ko‘rgandek bo‘ldi, Erali umidini uzdi.
- Sangin – Panjikent yaylovidagi yilqichi, Eralining qirq yillik uzangidosh do‘sti.
Qora Baxmal va XII bob
Qisqacha: Aprel o‘rtalarida baytal qulunladi; Erali qulunga Qora Baxmal deb nom qo‘ydi. Hikoyasini tugatgan Erali ketdi, Tolibjonning yuragida iliq mehr qoldi. XII bobda Azizbek dovon bozoriga baliq olib chiqdi.
Bilimingizni sinang
To‘y-hashamlarda odamlar «Jimjitlik»dagi Eralini goh Navoiy, goh Muqimiy, goh qaysi buyuk shoir nomi bilan chaqirishardi?
- Fuzuliy
- Hofiz
- Lermontov
- Pushkin
To‘g‘ri javob: Pushkin. Odamlar Eralini to‘y-hashamlarda goh Pushkin, goh Navoiy, goh Muqimiy deb chaqirishgan.
«Jimjitlik»da Tolibjon Erali bilan yuzma-yuz gaplashishdan oldin u haqida nimalarni ko‘p eshitgan edi?
- Jang xotiralarini
- Latifa va hangomalarni
- Qo‘shiq va dostonlarni
- Ko‘pkari natijalarini
To‘g‘ri javob: Latifa va hangomalarni. Tolibjon Erali haqidagi latifa va hangomalarni ko‘p eshitgan, ammo u bilan gaplashmagan edi.
Erali yiltiragan otini minib kelganda Tolibjon uni choyga taklif qildi. U choyni nimadan quyib uzatdi?
- Kosadan
- Samovardan
- Qumg‘ondan
- Choynakdan
To‘g‘ri javob: Qumg‘ondan. Tolibjon Eralini choyga taklif qilib, qumg‘ondan choy quyib uzatdi.
Erali «Jimjitlik»da nima uchun tovga mumiyo qidirib chiqqanini aytadi?
- Qora Baxmalni davolash uchun
- Otining oyog‘i og‘rigani uchun
- Geologlar iltimos qilgani uchun
- Oyog‘i kuzda zirqirab og‘rigani uchun
To‘g‘ri javob: Oyog‘i kuzda zirqirab og‘rigani uchun. Erali oyog‘i kuzda zirqirashi sababli tovga mumiyo qidirib chiqqan edi.
«Bu Qora Lochinning nevarasi.» Erali bu so‘zlarni «Jimjitlik»da nima haqida aytadi?
- Kumush uzangi haqida
- Geologlarning vertolyoti haqida
- O‘zi minib kelgan ot haqida
- Tolibjonning uyi haqida
To‘g‘ri javob: O‘zi minib kelgan ot haqida. Erali o‘zi minib kelgan otni maqtab, uni Qora Lochinning nevarasi ekanini aytadi.
Erali Qora Lochinga ikki yosh to‘lganda katta to‘y qilib, novvos va qo‘chqor so‘ydi. U yurtga nima berdi?
- Baxmal yopqich
- Kumush uzangi
- Ko‘pkari sovrinlari
- Osh
To‘g‘ri javob: Osh. Erali ot ikki yoshga kirganda katta to‘y qilib, yurtga osh bergan.
«Jimjitlik»dagi Erali bilan qadrdon bo‘lgan va uni Yo‘ldosh chavandozning uyiga olib borgan adib kim?
- G‘afur G‘ulom
- Muqimiy
- Navoiy
- Pushkin
To‘g‘ri javob: G‘afur G‘ulom. Erali G‘afur G‘ulom bilan qadrdon edi; adib uni Yo‘ldosh chavandozning uyiga olib bordi.
«Jimjitlik»dagi Yo‘ldosh chavandoz Erali borganida qanday holatda edi?
- Shahrisabzda egar yasovchi usta edi
- Ko‘pkarida bosh sovrin olgan yosh yigit edi
- Keksayib, o‘rnidan turolmay qolgan edi
- Urushda yaralangan va gospitalda yotardi
To‘g‘ri javob: Keksayib, o‘rnidan turolmay qolgan edi. Yo‘ldosh chavandoz keksayib, o‘rnidan turolmaydigan bo‘lib qolgan edi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash