XotirAI«Jimjitlik»: Bodomgul janozasi va Tolibjonning qishloqqa ko‘chishi
Mavzular
Bodomgul yuvilib kafanlandi
Qisqacha: Soat uchlardan oshganda Bodomgulning mayitini olib kelishdi; sovxoz profilaktoriyasining vrachi Sedona va bir hamshiradan boshqa kishi kelmadi. Kampir jasad hovliga va uyga olib kirilganda ham o‘rnidan turmadi, pichirlab o‘tiraverdi. G‘assol xotin yuvib, kafanlagandan keyin kampir Bodomgulning yuzini ochishni buyurdi va yuvilgan kelinining peshonasidan siladi, ko‘zlaridan yosh kafanga tushdi.
- Kampir – Mirvalining onasi, Bodomgulning qaynonasi; kelini yo‘ldan urgan kundan beri undan hazar qilgan edi.
- Bodomgul – vafot etgan kelin, butun qishloqning erka kelinchagi.
Kampirning kelinga vidosi
Qisqacha: Kampir Bodomgulning kelin bo‘lib tushgan ertalabki kelinsalomni esladi: Bodomgul avvalo qaynonasiga salom qilgan edi. Endi kampir kafan kiygan kelinga gunohlaringni gardanimga oldim, kafanimni senga berdim, deb pichirladi. U Ravshanbekning jasadi topilsa, Bodomgul yoniga yotqizishga va'da berdi. Keyin qaltirab yonboshiga og‘ib ketdi, xotinlar uni olib chiqishdi.
— Kapalak kiygan keladi, kafan kiygan ketadi, — deb pichirladi.— Kampir, Bodomgulning yuzini ochib vidolashayotganda
Janoza va dafn
Qisqacha: Oftob og‘ayotganda tobutni yelkaga olishdi; Azizbek oldinda belini bog‘lab borardi. Xonadonlarda tobut o‘tishi bilan Bodomgulning chirmanda jo‘rligida aytgan mungli qo‘shiqlari magnitofondan qo‘yildi. Kun botganda Bodomgulni tuproqqa qo‘yishdi, Yetim qishloq yana bir marta yetim bo‘lib qoldi.
- Azizbek – Bodomgulning o‘g‘li, tobut oldida belini bog‘lab borgan bola.
Mirvali qabr boshida
Qisqacha: Mirvali Toshkentdan uch kundan keyin qaytib, voqeani eshitib esankirab qoldi. Kunduzi kela olmay, qosh qorayganda mashinani pastlikda qoldirib, piyoda qabristonga keldi. Go‘rkov uni Bodomgulning yangi qabriga olib bordi; Mirvali qabrning oyoq tomonida uzoq cho‘kkalab, bir og‘iz so‘z aytmay o‘tirdi. Ketar oldida go‘rkovga bir dasta pul tutqazdi.
- Mirvali – Bodomgulni yaxshi ko‘rgan yoki ko‘rmaganligi noaniq, Toshkentga ketgan, qaytib qabrga kelgan kishi.
- Go‘rkov – qabriston hujrasida turuvchi, Mirvalini qabrga boshlagan va keyin Qur’on tilovat qilgan kishi.
Tolibjon qishloqda qoladi
Qisqacha: Ikkinchi qismning XIV bobida Tolibjon umrining qolganini bolaligi o‘tgan tog‘li qishloqda o‘tkazishga qaror qildi. Kuyovi tashlab qo‘ygan uyni bitkazmoqchi bo‘lib, jiyanlarini olib guvala dumalatdi, qo‘shnilar hasharga chiqishdi. U yigirma mingga yaqin kitobini qishloqqa sovg‘a qilib, kutubxona ochmoqchi edi. Mirvali esa unga ishchi kerak, olim emas, degan fikrda ekanini aytgan edi.
- Tolibjon – dunyoni kezgan, endi ona qishlog‘iga qaytib, kitoblarini bolalarga sovg‘a qilmoqchi bo‘lgan kishi.
Ilmi boMsa, tili chiqadi.— Mirvali, bolalarning o‘qishi haqida Tolibjonga
Kampir hasharchilar davrasida
Qisqacha: Tolibjon onasini o‘rik tagidagi chorpoyaga o‘tqazib qo‘ydi. Kampir ustalarni ovozidan taniy, Egamberdi, G‘upromiddin va Dolimboy bilan hol-ahvol so‘rashdi, choy ichishdi. Dolimboy oltmish ikkiga kirgani, kichik qudasi militsioner emas, sartarosh qizi ekani aytildi.
- G‘upromiddin – oltmish yoshlardagi jikkak chol, kampirning hasharchi qadrdoni.
- Dolimboy (usta Dolim) – hasharchi usta, yoshligida komsomol bo‘lgan.
Razzoq buqachi haqida
Qisqacha: Razzoq buqachi o‘z ovozi o‘zgarib ketgani uchun kampir uni dastlab tanimadi, ichkilikbozligi gap bo‘ldi. Kampir uning yantoq shakari qaynatganini, Tolibning sunnat to‘yiga shakar chiqargani va ko‘p marta uylangani, xotinlari qochib yoki o‘lib ketgani haqida hasharchilarga aytib berdi.
- Razzoq buqachi – ichishga berilgan, ko‘p uylangan, yantoqdan shakar qaynatgan chol.
Kitoblar bilan ko‘chib kelish
Qisqacha: Kechga yaqin Zaynablar eshigi oldida ikki yuk mashinasi to‘xtadi: biri kitob, ikkinchisi ro‘zg‘or buyumlari bilan to‘la. Qishloq bolalari Tolib tog‘am ko‘chib keldilar, deb chug‘urlashdi. Tolibjon jiyanlariga va onasiga sovg‘alar, velosiped va samokatlar tarqatdi; mung‘ayib o‘tirgan Azizbekni ko‘rib ko‘ngli og‘ridi. Razzoq buqachinikidan osh chiqdi, osh ustida kitob haqida gap ketdi.
- Shomovlon – Shojalil utilchining o‘g‘li, olti oy o‘qib kelgan, qishloq militsioneri.
Tolibjon va Jayrona
Qisqacha: Tolibjon Ribnikov oldidan chiqib kelayotganda qabulxonada Jayronani uchratdi. Jayrona uni pastda kutib turishni iltimos qildi. U yigirma daqiqa o‘tmay Ribnikovdan asabiy holda qaytdi, ikkovi Gagarin haykali o‘rnatilgan xiyobon bo‘ylab so‘zsiz yurishdi.
- Jayrona – Ribnikov qabulxonasida uchrashgan, Tolibjonga aytadigan gapi bor ayol.
Bilimingizni sinang
Bodomgulning mayiti uyga qachon olib kelindi?
- Kun botganda
- Peshin vaqtida
- Tong otganda
- Soat uchlardan oshganda
To‘g‘ri javob: Soat uchlardan oshganda. Soat uchlardan oshganda Bodomgulning mayitini olib kelishdi.
Bodomgulning mayiti olib kelinganda sovxoz profilaktoriyasidan kimlar kelgan edi?
- Mirvali va uning yordamchisi
- Go‘rkov va g‘assol
- Buxgalter va haydovchi
- Vrach Sedona va bir hamshira
To‘g‘ri javob: Vrach Sedona va bir hamshira. Sovxoz profilaktoriyasining vrachi Sedona va bir hamshiradan boshqa kishi kelmadi.
Kampir qaysi kundan boshlab Bodomguldan hazar qilib kelgan edi?
- Mirvali uni yo‘ldan urgan kundan
- Bodomgul qo‘shiq aytishni boshlagan kundan
- Ravshanbek yo‘qolgan kundan
- Azizbek tug‘ilgan kundan
To‘g‘ri javob: Mirvali uni yo‘ldan urgan kundan. Kampir Mirvali yo‘ldan urgan kundan boshlab Bodomguldan hazar qilgan.
G‘assol xotin Bodomgulni yuvib kafanlagach, kampir yuzini ochib, uning peshonasini siladi. Shunda nima bo‘ldi?
- Ko‘zlaridan yosh kafanga tomdi
- Kampir qo‘shiq aytib yubordi
- Azizbek uning yoniga yugurib keldi
- Mirvali eshikdan kirib keldi
To‘g‘ri javob: Ko‘zlaridan yosh kafanga tomdi. Kampirning ko‘zlaridan ikki-uch yosh tomchisi kafanga tushdi.
Kelin bo‘lib tushgan ertalabki kelinsalomda Bodomgul avvalo kimga salom qilgan edi?
- Azizbekka
- Mirvaliga
- Yetim qishloq oqsoqoliga
- Qaynonasiga
To‘g‘ri javob: Qaynonasiga. Kelinsalomda Bodomgul avvalo qaynonasiga salom qilgan.
«Kapalak kiygan keladi, kafan kiygan ketadi» — «Jimjitlik»da bu so‘zlarni kim va qachon pichirlaydi?
- Azizbek, tobut ortida
- Go‘rkov, hujrasida
- Kampir, kafanlangan Bodomgulning yuzini ochib
- Mirvali, qabr boshida
To‘g‘ri javob: Kampir, kafanlangan Bodomgulning yuzini ochib. Bu so‘zlarni kampir kafanlangan Bodomgulni ko‘rib pichirlaydi.
Kampir kafan kiygan kelinga o‘zining qaysi buyumini berganini aytadi?
- Chorpoyasini
- Dastro‘molini
- Kafanini
- Marvarid shodasini
To‘g‘ri javob: Kafanini. Kampir kelinga kafanini berganini aytadi.
Kampir Ravshanbekning jasadi topilsa, nima qilishga va’da beradi?
- Uning ma’rakasini Mirvalining uyida o‘tkazishga
- Uning nomini bolaga qo‘yishga
- Uni Toshkentga olib ketishga
- Uni Bodomgulning yoniga yotqizishga
To‘g‘ri javob: Uni Bodomgulning yoniga yotqizishga. Kampir Ravshanbekning jasadi topilsa, Bodomgul yoniga yotqizishga va’da beradi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash