XotirAI«Jimjitlik»: Jayrona, Hojimurod Xolmatov va Mirvali
Mavzular
Jayrona Livanga borishni istamaydi
Qisqacha: Jayrona Tolibjonga darbadarlik yana boshlariga tushayotganini aytdi: uni Livanga yuborishmoqchi, kommunistsan, bo‘yin tovlashga haqqing yo‘q, deyishmoqda, u esa erga tegaman, deb rad etgan. Detdomda o‘sgani, bolalar uyidan keksalar uyigacha yolg‘iz qolishdan qo‘rqishini aytdi. Tolibjon Mahkamov kutayotganini aytdi, Jayrona esa uni uyiga chorladi.
- Jayrona – detdomda o‘sgan, kommunist ayol; Livanga yuborilmoqchi, ro‘zg‘or qurishni orzu qiladi.
- Mahkamov – Tolibjonni kutayotgan, obkomning birinchi kotibi.
Jayronaning uyida
Qisqacha: Jayrona Tolibjonga telefon raqamini yozib berdi va u «Yashil gumbaz» kafesi ro‘parasidagi to‘qqiz qavatli uyda turishini bildirdi. Uch xonali uy did bilan bezatilgan edi: servantda xitoy, yapon, fransuz idishlari, devorda eron gilami va Mona Liza, stolda shirinlik va «Kamus» konyagi. Tolibjon guldasta olmaganiga uyalib, hech bir ayolning uyiga kirmaganini aytdi.
- Tolibjon – Jayronaning uyida o‘zining soddaligidan obkingan, ichmay yurgan kishi.
Konyak va hujjatlar konverti
Qisqacha: Jayrona konyakni qadahlarga quydi va Tolibjon ko‘pdan beri ichmagan bo‘lsa ham ichdi. Jayrona ertaga borib otkaz qilishni maslahat berdi. Tolibjon esa konvertni stolga qo‘ydi: unda pensiya, komandirovka xarajatlari, kvartirani qaytarish va davolanish uchun besh yil davomida oyiga besh yuz so‘m ajratish haqidagi hujjatlar bor edi. Jayrona qiyqirib chapak chaldi; Tolibjon agar Jayronani majburan chet elga yuborishsa, imtiyozlardan kechib u bilan ketishini aytdi.
- Tolibjon Usmonov – Ittifoq ahamiyatidagi pensiya tayin qilingan, chet ellarda ishlagan kishi.
Jayronaning operatsiyasi
Qisqacha: Jayrona Tolibjonga tog‘dagi ishratxona suratlari, tosh qal’a plani va yo‘l xaritasini Luqmonovga topshirganini aytdi. Tolibjon Mirvali bilan Luqmonov aka-ukadek qadrdon ekanini, Luqmonov hujjatlarni Mirvaliga ko‘rsatganini bildirdi. Jayrona buni bilib bergan, leytenant Mardon Ro‘ziyev bilan ish boshlagach, Luqmonov va Rixsiyevning qilmishlarini bilib olgan; shundan keyin Mirvali doimiy kuzatuv ostiga olingan.
- Luqmonov – Mirvalining qadrdoni, vertolyotda kelib u bilan kiyik ovlaydigan kishi.
- Leytenant Mardon Ro‘ziyev – Jayrona bilan «ish» boshlagan militsioner.
Qodirov Mirvali eshigida
Qisqacha: XV bobda raykom birinchi sekretari Qodirov o‘n birlarda partkomga kelmoqchi edi, ammo birinchi postdagi navbatchi uni kiritmadi: xo‘jayin hech kimni kiritma, degan. Direktor qabul qilolmaydi, ertaga kelsin, dedi. Qodirov obkom kotibi Mahkamovga aytdi; Mahkamov Mirvali juda shishinib ketganini aytib, byuro chaqirishni buyurdi, keyin esa Toshkent bilan gaplashib, byuroni qoldirishga qaror qildi.
- Qodirov – raykomning birinchi sekretari, Mirvali eshigidan qaytarilgan kishi.
Chayka va Hojimurodning soati
Qisqacha: Obkomning qora «Chayka»si kafe oldida to‘xtadi; kelgan kishi Hojimurod Xolmatov edi. Do‘kon peshtaxtasida kuy chalayotgan yaponcha soatni ko‘rdi. Sotuvchi yigit uni brezent tufli, shim va ko‘ylakka almashtirib olganini aytdi. Hojimurod soat orqasidagi yozuvni ko‘rsatib, soat o‘ziniki ekanini isbotladi, yigitga ellik so‘m tashlab soatni oldi.
- Hojimurod Xolmatov – yoshi oltmishlarni qoralagan, yuqori lavozimlarda ishlagan, yangi ijroqo‘m raisi bo‘lib kelayotgan kishi.
- Sotuvchi yigit – kafe yonidagi magazinda ishlovchi, o‘g‘irlik soatni almashib olgan yosh yigit.
Hojimurod va Mirvali tanishuvi
Qisqacha: Hojimurod soatni topganini yaxshi alomat deb bildi va Mirvali bilan til topishni, uni o‘z tomoniga og‘dirishni o‘yladi. Mirvali esa byuroda uning nomzodini qo‘llab so‘zga chiqmadi. Ziyofatda Hojimurod Mirvalining xo‘jaligini maktab dedi; Mahkamov yangi raisga mehmonxonadan joy so‘radi, Mirvali esa mehmonxonada joy yo‘qligini aytib, Charchinorda Nurmat tog‘a bor, dedi. Mahkamov Shahrisabz mehmonxonasi lyuksini tavsiya etdi.
Shu bilan uy to ‘g‘risidagi gap tugadi.— Muallif, Hojimurodga uy berish haqidagi suhbat tugaganda
Rasulbek xabarlari va Qora Baxmal
Qisqacha: Rasulbek choy olib kirib, pakana revizor yana kelib, buxgalteriyani titkilayotganini aytdi. Nasim polvon Eralini qamab qo‘yib, kalitni olib Samarqandga ketib qolgan, Erali ikki kun ovqatsiz yotib, jinni bo‘lib qolgan. Qora Baxmal qochib kelib, Eralini yalayotgan edi. «Tez yordam» Eralini olib ketayotganda uning orqasidan Qora Baxmal yugurib bordi; Mirvali buni ko‘rib, vafodorlikni otdan o‘rganish kerak, deb o‘yladi.
- Rasulbek – Mirvalining ishonchli yordamchisi, fotoapparat bilan o‘ynab yuradigan, xabar yetkazuvchi.
Odam bolasi vafodorlikni otdan o‘rganishi kerak ekan— Mirvali, Qora Baxmalning vafosini ko‘rib o‘ylaganda
Asqarali, Salima va Mosh mushugi
Qisqacha: XVI bobda Asqarali uyg‘onib xotini Salimani yo‘q deb topdi; Salima ostonada Mosh mushugidan darak yo‘qligi uchun o‘tirgan edi. Ular tog‘da birinchi marta bahorni kutishardi. Mosh ikki yildan beri xonadonning a’zosi, ammo oxirgi o‘n kunda tunlari bezovta bo‘lib, derazaga o‘zini urardi. Yovvoyi mushuk miyovlaganida Mosh bezovtalanar, shunday chiqib ketishlarning birida uyga qaytmadi. Asqarali «Moskvich»ini chodir oldida to‘xtatdi.
- Asqarali – Salimaning eri, tog‘da yashaydigan, «Moskvich» mashinasi bor kishi.
- Salima – Asqaralining xotini, Mosh mushugini ko‘zini ochmagan paytidan boqib olgan.
Bilimingizni sinang
Jayrona Tolibjonga qaysi mamlakatga yuborishmoqchi ekanini aytdi va bunga rozi emasligini bildirdi?
- Livanga
- Misrga
- Iroqqa
- Suriyaga
To‘g‘ri javob: Livanga. Jayrona Livanga yuborilmoqchi, ammo «bormayman» deb qat’iy javob qilgan.
Jayronaga Livanga borishdan bosh tortishga haqqing yo‘q, deyishlarining asosiy dalili qanday?
- U Tolibjon Usmonovning kelini bo‘lgani uchun
- U Mahkamovning topshirig‘ini bajargani uchun
- U detdomda tarbiyalangani uchun
- U kommunist bo‘lgani uchun
To‘g‘ri javob: U kommunist bo‘lgani uchun. Unga «kommunistsan, bo‘yin tovlashga haqqing yo‘q» deyishgan.
Detdomda o‘sgan Jayrona kelajagi haqida qanday qo‘rquvini aytadi?
- Qariligi ham keksalar uyida o‘tishidan qo‘rqadi
- Livanda ishsiz qolib ketishidan qo‘rqadi
- Tolibjon uni yolg‘iz tashlab ketishidan qo‘rqadi
- Obkom uni partiyadan chiqarishidan qo‘rqadi
To‘g‘ri javob: Qariligi ham keksalar uyida o‘tishidan qo‘rqadi. Jayrona bolalar uyidan keksalar uyigacha yolg‘iz qolishdan qo‘rqadi.
Tolibjon Jayronaga kechqurun ko‘rishishni taklif qilib, kim uni kutayotganini aytdi?
- Mahkamov
- Hojimurod Xolmatov
- Qodirov
- Luqmonov
To‘g‘ri javob: Mahkamov. Tolibjonni obkomning birinchi kotibi Mahkamov kutayotgan edi.
Jayrona qaysi kafe ro‘parasidagi to‘qqiz qavatli uyda turadi?
- «Navro‘z» kafesi
- «Yashil gumbaz» kafesi
- «Oq saroy» kafesi
- «Chorsu» kafesi
To‘g‘ri javob: «Yashil gumbaz» kafesi. Jayrona «Yashil gumbaz» kafesi ro‘parasidagi to‘qqiz qavatli uyda turadi.
Jayronaning stolida shirinliklar bilan birga qanday nomli fransuz konyagi turardi?
- «Kamus»
- «Hennessy»
- «Remi»
- «Martell»
To‘g‘ri javob: «Kamus». Stolda shirinliklar va «Kamus» deb atalgan fransuz konyagi turardi.
Jayronaning zal devoriga qaysi mashhur rassomning asari ko‘chirmasi ilib qo‘yilgan edi?
- Rafaelning «Sistina Madonnasi»
- Leonardo da Vinchining «Mona Liza»si
- Rembrandtning «Tungi qorovul»i
- Mikelanjeloning «Dovud»i
To‘g‘ri javob: Leonardo da Vinchining «Mona Liza»si. Zal devorida Leonardo da Vinchining Mona Liza surati bor edi.
Tolibjon Jayrona bilan konyak ichgach, Jayrona unga Livanga yuborish masalasida qanday maslahat berdi?
- Mahkamovdan yordam so‘rashni
- Pensiyadan voz kechishni
- Borib otkaz qilishni va borma, deb ochiq aytishni
- Mirvali bilan maslahatlashishni
To‘g‘ri javob: Borib otkaz qilishni va borma, deb ochiq aytishni. Jayrona Tolibjonga ertaga borib otkaz qilishni maslahat berdi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash