XotirAI logotipiXotirAI
📖 Asar · Oltin zanglamas · 94–105-b.

«Oltin zanglamas»: Mirsalim Sodiqqa qarshi tuhmat to‘qiydi

Mavzular

Musharrafning injiqliklari

Qisqacha: Musharraf homilador bo‘lgach, go‘zallashadi, Sodiq esa uning butun go‘zalligini tug‘iladigan bolada ko‘radi. G‘o‘ra tusagan kundan Sodiqning tizgini xotiniga o‘tadi: Musharraf bilaguzuk, marvarid, ko‘ylak, palto va poyabzal buyurtiradi, tishiga tilla qoplatadi. Oy-kuni yaqinlashgan sari injiqliklari va xarajatlari ko‘payadi.

Adolat xola va Qodir hissasi

Qisqacha: Sodiq onasi Adolat xolaga Musharrafdan nolidi. Adolat xola kelinining yonini olib, uyning to‘rt burchagi misolini keltirdi va Sodiqning o‘zini ham aybladi. Ota hovli puli tez tugayotganini ko‘rgan xola Qodirning hissasini ajratib olib qo‘ydi, Musharraf buni eshitib qaynanani koyidi.
Bu oilaning tinch qo‘rg‘onidan ilk g‘isht ko‘chishi edi,— muallif: oilaviy kelishmovchilikning boshlanishi haqida

Kech qolgan Sodiq, janjalli kecha

Qisqacha: Musharraf erini qizg‘anib, kech qolishidan nolirdi. Sodiq rayon maorifi bo‘limidagi majlis cho‘zilgani va maorif mudiri uni olib qolgani sabab uyga allamahalda keldi. Musharraf unga achchiq gaplar aytdi, ovqat sovib ketgan edi. Adolat xola kirib qolgach, Musharraf jim bo‘ldi, Sodiq esa divanda yotib qoldi.

Mirsalimning o‘ch olishi boshlanadi

Qisqacha: Pedagoglar kengashidagi gaplar Mirsalimga qamchidek tegdi; Sodiqni kelgindi deb nafratlandi. U Sodiqning izidan tushib, anonim xatlar yozdi va mish-mish tarqatdi. Sodiq bularni oddiy tanqid deb bilib, avvalgidek munosabatda bo‘ldi, Mirsalim esa tashqaridan ahil ko‘rindi.

Tajriba bog‘i va qaldirg‘och uyasi

Qisqacha: Bahorda Sodiq maktab orqasidagi bo‘sh maydonda tajriba bog‘i qilishni taklif qildi; kollektiv shanbalik qilib ko‘chat va gul ekdi. Sodiq Mirsalimga bir tup anjir uzatdi, Mirsalim buni o‘ziga ishora deb gumon qildi. Bolalar eski bostirmadagi qaldirg‘och uyasini buzmaslikka qaror qildi; Mirsalim bu yerdan ham «Makka qushi» deb tuhmat bahonasi qidirdi.
To‘g‘ri, bahorni yomon ko‘rgan qush uyasini buzadi— Sodiq, bolalar bilan qaldirg‘och uyasi haqida gaplashganda

Keksa bog‘bon hikoyasi

Qisqacha: Tushlik paytida Sodiq o‘qituvchilarga bog‘bon haqida hikoya aytdi: mo‘ysafid ko‘chat ekayotganda boyvachcha uni kalaka qilib, mevasini yesangiz xotinim taloq bo‘lsin dedi. Yillar o‘tib boyvachcha mevani totib, cholning nega yemayotganini bildi va uzr so‘radi. Hikoya hammaga yoqdi, Mirsalim esa uni «taloq haqida axloqsiz hikoya» deb yozish uchun fakt qildi.

Mirsalim Musharrafni raykomga yo‘llaydi

Qisqacha: Musharraf o‘g‘il tug‘di, Sodiq xursand bo‘ldi. Mirsalim yoz bo‘yi Sodiqning soyasi bo‘lib, uning gaplarini yig‘di, ammo qanoat qilmay, tuhmatga jazm etdi. U Musharrafga Sodiq uni tashlab ketishi mumkinligini aytib qo‘rqitdi va raykomga borib arz qilishni maslahat berdi. Musharraf ertasigayoq borishga rozi bo‘ldi.

Sekretarga arz, Sodiqqa zarba

Qisqacha: Musharraf rayon partiya komiteti sekretariga yig‘lab, Sodiq Qo‘chqorov, 113-maktab direktori, meni urib-so‘kadi, deb arz qildi. Bir haftadan keyin Sodiq yuqori sinf bolalari bilan paxta terayotgan kolxozda edi; sekretar kelib, uni chetga olib o‘tdi va Musharrafning arzini aytdi. Sodiq tuhmatdan gangib qoldi, shaharga darhol tushmay, jahl bosilguncha kutishga qaror qildi va uchinchi kuni uyiga tushdi.
Tarbiya o‘chog‘ining boshidasiz-at1 Kommunist— rayon partiya komiteti sekretari, Sodiqqa paxta dalasida

Bilimingizni sinang

Musharraf homilador bo‘lgach, Sodiq xotinining go‘zalligi va latofatini nimada ko‘rib, zavqdan mast bo‘lib yurardi?
  1. Maktabdagi o‘z yutuqlarida
  2. Xotinining yangi libosu taqinchoqlarida
  3. Onasi Adolat xolaning duolarida
  4. Tug‘iladigan bolada

To‘g‘ri javob: Tug‘iladigan bolada. Musharraf homilador bo‘lgach go‘zallashdi, Sodiq esa uning go‘zalligini tug‘iladigan bolada ko‘rardi.

«Oltin zanglamas»da Musharrafning ko‘ngli g‘o‘ra tusagan kundan boshlab Sodiq bilan oradagi munosabatda nima o‘zgardi?
  1. Sodiq xotinini maktabda ishga joylashtirdi
  2. Sodiqning tizgini xotini Musharrafga o‘tib qoldi
  3. Musharraf uydan chiqib, onasinikiga ketdi
  4. Sodiq xotinidan ajralishga qaror qildi

To‘g‘ri javob: Sodiqning tizgini xotini Musharrafga o‘tib qoldi. G‘o‘ra tusagan kundan Sodiq Musharrafning injiqliklariga bo‘ysunadigan bo‘lib qoldi.

Musharraf injiqlik qilib xarajatini oshirgach, paltolari sonini nechtaga yetkazishga borib yetdi?
  1. Beshtaga
  2. Uchtaga
  3. To‘rttaga
  4. Ikkitaga

To‘g‘ri javob: Uchtaga. Musharraf paltosining sonini uchtaga yetkazdi.

Qodirning hissasi ajratib olingach, Musharraf Adolat xolani qanday deb koyib, dod soldi?
  1. Ichi qora ona deb
  2. Ig‘vogar mehmon deb
  3. Mirsalimdan battar tuhmatchi deb
  4. Kundoshdan battar qaynana deb

To‘g‘ri javob: Kundoshdan battar qaynana deb. Musharraf Adolat xolani «kundoshdan battar qaynana» deb koyidi.

Adolat xola Sodiqqa uyning to‘rt burchagi misolini keltirib, nimani uqtirmoqchi bo‘ldi?
  1. Yaxshilikka ham, yomonlikka ham chidash kerakligini
  2. Uyni to‘rt farzandga teng bo‘lib berish lozimligini
  3. Yangi uy qurish vaqti yetganini
  4. Xotinni to‘rt kunda tarbiyalab bo‘lmasligini

To‘g‘ri javob: Yaxshilikka ham, yomonlikka ham chidash kerakligini. Xola uy to‘rt burchakli ekanini aytib, yaxshilikka ham, yomonlikka ham chidashga chaqirdi.

«Bu oilaning tinch qo‘rg‘onidan ilk g‘isht ko‘chishi edi» jumlasi «Oltin zanglamas»da qaysi voqeaga nisbatan aytiladi?
  1. Musharrafning tilla tish qoplatishiga
  2. Qodirning hissasi ajratib olib qo‘yilishiga
  3. Sodiqning hibsga olinishiga
  4. Sodiqning maktabdan bo‘shatilishiga

To‘g‘ri javob: Qodirning hissasi ajratib olib qo‘yilishiga. Qodirning hissasi olib qo‘yilishi Sodiq oilasi tinchligining buzilishidagi ilk g‘isht ko‘chishi bo‘ldi.

Sodiq kech qolgan majlis qayerda o‘tgan edi?
  1. 113-maktab o‘qituvchilar xonasida
  2. Rayon partiya komitetida
  3. Kolxoz idorasida
  4. Rayon maorifi bo‘limida

To‘g‘ri javob: Rayon maorifi bo‘limida. Majlis rayon maorifi bo‘limida yillik imtihonlarga tayyorgarlik masalasida bo‘lgan.

Sodiq majlisdan keyin uyiga allamahalda kelishining sababi nima edi?
  1. Maorif mudiri ishi borligini aytib uni olib qoldi
  2. Adolat xola uni kechgacha kutdirdi
  3. U yo‘lda poyezddan kech qoldi
  4. Mirsalim uni maktabda ushlab qoldi

To‘g‘ri javob: Maorif mudiri ishi borligini aytib uni olib qoldi. Majlis tugagach maorif mudiri Sodiqni ishi borligini aytib olib qoldi.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← Oldingi«Oltin zanglamas»: Sodiq va Mirsalim to‘qnashuviKeyingi →«Oltin zanglamas»: NKVDga xat va Sodiqning ko‘ngilsizliklari