XotirAI«Oltin zanglamas»: Sodiq lagerda, Dilovarxo‘ja bilan uchrashuv
Mavzular
Jannat xola uyiga ko‘chadi
Qisqacha: Jannat Adolat xolaning taklifini o‘ylab, Sodiqqa bo‘lgan mehri va xola oldidagi burchini his qiladi. Dastlab iymanib, «chiqib ketgan joyim» deydi, xola esa uni ko‘ndiradi. Uch kundan so‘ng Jannat kvartirasini sherigiga qoldirib, Adolat xola va Maratning yoniga ko‘chib keladi. Marat esa ertasidan ayasi bilan bog‘chaga qatnaydi.
- Jannat – Sodiqning sevgisi va Maratning onasi, qora kunda Sodiq oilasi yonida bo‘lishni burch hisoblaydi.
- Adolat xola – Sodiqning onasi, Jannatni o‘z uyiga taklif qilgan mehribon kampir.
Sodiq lagerga keladi
Qisqacha: Sodiq o‘n yil muddatga lagerga bahorda jo‘natiladi. Yo‘lda, ikki haftadan keyin, uni qirq gradus sovuqli, bir metr qorli joyga tushirishadi. Bir oy karantinda tutgach, unga quloqchin, telogreyka va piyma berib lagerga chiqarishadi. Soqchi uni barakka olib kirib, navbatchi mahbusga topshiradi, navbatchi esa brigadasi turadigan joyni ko‘rsatadi.
— Mehmonni qabul qil, — dedi.— Soqchi navbatchi mahbusga Sodiqni topshirayotib
Shikoyat va Dilovarxo‘ja
Qisqacha: Sodiq barak ichida umid bilan SSSR prokurorining o‘ziga uzun shikoyatnoma yozadi, unda grajdanlar urushidagi nomli qilichini eslatadi. Navbatchi mahbus xatning uzunligidan kulib qo‘yadi. Keyin barakka ishdan odamlar qaytadi va Sodiq tanish tovushni eshitadi: bu Dilovarxo‘ja edi. Sodiq uni otilgan deb o‘ylagan edi, Dilovarxo‘ja esa o‘n besh yil avvalgi ishi eskirgani uchun otilmaganini aytadi.
- Dilovarxo‘ja – baroq qosh, so‘yloq tish, cho‘tir yuzli, Sodiqning eski dushmani, lagerda ham hayoti yomon kechmaydigan kishi.
— Tuhmat. Tuhmatning zarbi yomon bo‘larkan.— Sodiq Dilovarxo‘jaga, nega qamalganini aytib
Dilovarxo‘ja va halol mehnat
Qisqacha: Dilovarxo‘ja Sodiqni choy va dasturxon bilan kutadi, garchi ilgari bir-biriga o‘q otishgan edilar. U lagerda to‘da to‘plagan, haromdan hazar qilmaydi. Sodiq esa ularning to‘dasiga qo‘shilmay, qurilishda eng halol mehnatkashlardan biri bo‘ladi: g‘isht tushirish, armatura sudrash, yer kovlash kabi ishlarni qiladi. Vagondan g‘isht tushirganda sherigi g‘ishtni irg‘itib sindirayotganini aytgani uchun tahdid eshitadi.
— Joning achiyaptimiyo Tushib tur, men irg‘itaman,— Vagondagi sherigi Sodiqqa, g‘isht sinayotganini aytganda
Umid, tuhmat va kasallik
Qisqacha: Sodiq lagerdagi hayotni vaqtinchalik deb biladi, sinfiy kurash ekan, adolat tantana qilishiga umid qiladi. Eng qo‘rqinchlisi uning uchun tuhmat bilan badnom bo‘lib o‘lishdir. Iqlim va mehnat uni charchatadi, Dilovarxo‘ja uni doktorga olib boradi. Sodiqning isitmasi yo‘q, ammo Dilovarxo‘janing isitmasi 38,5 chiqadi va u ishdan ozod bo‘ladi; sirni keyin aytadi: qo‘mir shlagini qo‘ltig‘iga qisgan.
Mis fabrikasi va devorga xat
Qisqacha: Dilovarxo‘ja lagerda jon saqlash kerakligini aytadi, Sodiq esa ish el-yurtniki deb javob beradi; Dilovarxo‘janing umidi Yevropadagi urushdan ekanini taxmin qiladi. Sodiq suvoqchilik va g‘isht teruvchilikni o‘rganadi. Bir kuni sherigi Bogun va turkman Jurmenek bilan mis tozalash fabrikasi devori ostiga o‘z taqdirlari haqida xat yashirishga kelishadi. Xatni chertyojxonada to‘g‘rilab, imzolatib, temir bankaga solib, devor kavagiga joylashadi va ustidan g‘isht teradi.
- Bogun – Sodiqning qo‘shnisi, avval o‘qituvchi, keyin MTS siyosiy bo‘limiga safarbar qilingan, besh bolali, ukrainalik.
- Jurmenek – turkman yigit, Sodiq va Bogunning o‘rtog‘i.
— Qalbi pok kishigina samarali mehnat qila oladi,— Bogun, Sodiq bilan mehnat haqida suhbatni yakunlab
Bilimingizni sinang
Adolat xolaning uyiga ko‘chib kelayotgan Jannat o‘z kvartirasini kimga qoldiradi?
- Qo‘shnisiga
- Singlisiga
- Sherigiga
- Qodirga
To‘g‘ri javob: Sherigiga. Jannat uch kundan keyin kvartirasini sherigiga qoldirib, xolaning yoniga ko‘chib keladi.
Jannat «chiqib ketgan joyim» deb iymanganda, Adolat xola uni qanday gap bilan ko‘ndiradi?
- Siz Maratning onasisiz, uyingiz shu yerda
- Siz bu uydan chiqib ketmagansiz
- Sodiq xat yozib, sizni chaqirgan
- Qodir sizni kutmoqda, kelaverasiz
To‘g‘ri javob: Siz bu uydan chiqib ketmagansiz. Xola Jannatga siz bu uydan chiqib ketmagansiz, deydi.
Poyezddan tushirilgan joyda Sodiq qanday sovuqni his qiladi?
- Qirq gradus atrofidagi sovuq
- Hatto yetmish gradusli sovuq
- O‘n gradusli sovuq
- Yigirma gradusli sovuq
To‘g‘ri javob: Qirq gradus atrofidagi sovuq. Sovuq qirq gradus atrofida edi.
Lagerga chiqarilishidan oldin Sodiq qancha vaqt karantinda tutiladi?
- Ikki oy
- Ikki hafta
- Bir oy
- Bir hafta
To‘g‘ri javob: Bir oy. Sodiqni bir oy karantinda tutishadi.
Sodiqqa berilgan kiyim-kechaklar ichida unga eng erish ko‘ringani qaysi?
- Quloqchin
- Piyma
- Qo‘lqop
- Telogreyka
To‘g‘ri javob: Piyma. Sodiqqa eng erish ko‘ringani piyma edi.
«— Mehmonni qabul qil», — dedi. Bu gapni kim kimga aytadi?
- Doktor hamshiraga
- Bogun Jurmenekka
- Soqchi navbatchi mahbusga, Sodiqni topshirayotib
- Dilovarxo‘ja Sodiqqa
To‘g‘ri javob: Soqchi navbatchi mahbusga, Sodiqni topshirayotib. Soqchi Sodiqni barakka olib kirib, navbatchi mahbusga shunday deb topshiradi.
Lagerga kelgan kuni Sodiq kimning o‘ziga shikoyatnoma yozadi?
- SSSR prokurorining
- Viloyat ijroiya qo‘mitasining
- Moskvadagi Oliy sudning
- Lager boshlig‘ining
To‘g‘ri javob: SSSR prokurorining. Sodiq SSSR prokurorining o‘ziga uzun shikoyatnoma yozadi.
Dilovarxo‘ja lagerda Sodiqni qanday kutib oladi, garchi ilgari ular bir-biriga o‘q otgan bo‘lsalar-da?
- Boshliqqa xabar berib, jazolatib
- Dushmanlarcha, o‘sal bilan
- Juda mehribon, dasturxon yozib, choy damlab
- Jim qarab, eshikdan haydab
To‘g‘ri javob: Juda mehribon, dasturxon yozib, choy damlab. Dilovarxo‘ja Sodiqni juda mehribonlik bilan kutadi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash