XotirAI«Oltin zanglamas»: Jannatning xati, Qobiljon va lagerdagi uchrashuv
Mavzular
Jannatdan kelgan xat
Qisqacha: Sodiq devor ustida jon kuydirib ishlaydi, qorishma tashuvchi mahbus esa uni mazax qiladi. Tushlikdan keyin Jurmenek unga devor ko‘tarilganini aytadi. Kechqurun Sodiq soqolini oldirmoqchi bo‘lib kelganda tumbochka ustidagi xatni ko‘radi. Xat Jannatdan edi: u Sodiqni kechirib, sog‘lig‘ini so‘ragan, onasi bag‘riga kelgan edi. Sodiq hayajonlanib ketadi.
- Jurmenek – Sodiqning turkman o‘rtog‘i, devor haqida so‘rab keladi.
Javob va posilka
Qisqacha: Sodiq Jannatga uzr so‘rab javob yozishni o‘ylab, oxiri oddiygina maktubcha yuboradi. Ikkinchi xat birinchisidan ham samimiyroq bo‘lib, unda Jannat ishi, onasining sog‘lig‘i va Qodirjonning MTSdagi ishi, Maratning gaplari haqida yozadi. Keyin posilka ham keladi. Posilkada kishmish, bargak, turshak, sariyog‘, sarimsoq piyoz, yong‘oq, papirosli quti, qazi va fotosurat bor edi; suratda Adolat xola, Jannat va Marat tushgan.
— Ha, xotinim{ Bunisi o‘g‘limiz. Mana bu onamiz...— Sodiq soqchi-askarga fotosuratni ko‘rsatib
Dilovarxo‘ja bilan tortishuv
Qisqacha: Sodiq do‘st-yorlariga choy damlab meva va papiros tarqatadi. Dilovarxo‘jani ko‘pchilik yoqtirmasdi. Dilovarxo‘ja bargak va kulcha bilan kelib, Sodiqdan qazini xomtalash qilmaslikni, dam olish kuni spirt topib, oq generalga o‘xshagan odamlar bilan o‘tirishni taklif qiladi. Sodiqning sabri toshib, uning yo‘li boshqa ekanini aytadi va Sho‘roning mehri qonim bilan kirgan deb e’lon qiladi. Dilovarxo‘ja chiqib ketadi, lekin uch kundan keyin yana kirib keladi.
— Ha, xuddi shunday deb o‘lamant Sho‘roning mehri— Sodiq Dilovarxo‘jaga, ikkalasining yo‘li boshqaligini aytib
Qobiljon va arizalar
Qisqacha: Posilka berishda kuzatgan soqchi Sodiqni tog‘asining o‘limida tanishgan yigit Qobiljon edi. Ertasiga u oshxona oldida Sodiq bilan gaplashib, kechagi tundligini sharoit bilan tushuntiradi. Qobiljon Sodiqning arizalari shu yerda qolib ketishini aytadi. Sodiq jahlidan idishni uloqtiradi. Qobiljon unga shikoyatning to‘liq nusxasini ko‘chirib berishni so‘raydi, uni uyiga yuboradi, ular tog‘asiga yetkazadi va xat bu yerda ochilmaydi. Sodiq ertasiga shikoyatnomani unga topshiradi.
- Qobiljon – lager soqchisi yigit, Sodiq bilan tog‘asining o‘limida tanishgan, unga yordam beradi.
— Ilinmadim, ilintirdilar) — dedi Sodiq— Sodiq Qobiljonning «qarmoqqa qanday ilindingiz» degan savoliga
Jannat Moskvaga otlanadi
Qisqacha: Jannat Adolat xolanikiga ko‘chib kelgandan beri Sodiqni o‘ylaydi, hammasini mudhish tush deb biladi. Idoralarga murojaat natija bermagach, Moskvaga borishni niyat qiladi. Qodir o‘z vaqtida ko‘p harakat qilgan, foydasi bo‘lmagan, lekin yana xarajatga qarashmoqchi bo‘ladi. Jannat o‘zi borishini aytadi, Qodir esa ishi ko‘pligi, qishloqni elektrlashtirish kerakligini bahona qiladi. Qodir advokat topishga va'da beradi.
- Qodir – Sodiqning ukasi, MTSda ishlaydi, Jannatni kelinoyi deb ataydi.
otpuskamda Moskvaga boraman. Oqni oq, qorani qora— Jannat Qodirga, otpuskasida Moskvaga borishini aytib
Yo‘lga tayyorgarlik
Qisqacha: Jannat bu fikrni Qobiljon orqali Sodiqqa yozadi; Sodiq Moskvaga boruvchiga beriladigan «maslahat kaliti» borligini bildiradi, demak Jannat avval Sodiq oldiga borishi kerak. Adolat xola ham o‘g‘lini ko‘rgani ketishga turib oladi, Jannat Maratni ham olishga rozi bo‘ladi. Marat dadasining suratini olib chiqadi. Ikrom ota kenja nabirasi bilan kelib, yo‘l xarajatiga pul qoldiradi. Vokzalda Adolat xola Qodirni bag‘riga bosib o‘padi.
- Ikrom ota – oilaning yaqini, Sodiqni yaxshi ko‘radi, yo‘l uchun omonat kassadagi pulidan beradi.
— Mana dadam Men xuddi dadamning o‘ziman.— Marat dadasining suratini ko‘rsatib
Lagerda ko‘rishuv
Qisqacha: Poyezdda Marat qiziqib so‘raydi, «Krokodil»ni qaytarib beradi, «Ogonyok»ni oladi. Yettinchi kuni ertalab ular manzilga yetadi. Jannat harbiyga adres ko‘rsatadi, harbiy ularni mashinada lager darvozasiga olib keladi, maxsus xonaga joylashtiradi va Qo‘chqorov kechqurun qaytishini aytadi. Kolonna oldida kelayotgan Bogun mehmonlarni ko‘rib Sodiqqa xabar qiladi. Sodiq onasi bag‘riga otiladi, Jannat bilan ko‘rishadi, Marat esa dastlab dadasidan qochadi, keyin unga yaqinlashadi.
— Qani, o‘g‘lim, kdadaz degin.— Sodiq Maratga, uni bag‘riga olgach
Bilimingizni sinang
«Oltin zanglamas» romanida tushlikdan keyin Jurmenek Sodiqning ishida nimani ko‘rib, uning oldiga keldi?
- Devorni ancha ko‘targanini
- Qorishma tashuvchini urganini
- Soqolini o‘stirib yuborganini
- Xatni kimgadir topshirganini
To‘g‘ri javob: Devorni ancha ko‘targanini. Jurmenek Sodiqning devorni ancha ko‘targanini ko‘rib, u bilan gaplashadi.
Sodiq ishdan qaytib kelib, tumbochka ustida kimdan kelgan xatni topdi?
- Jannatdan
- Adolat xoladan
- Qodirdan
- Ikrom otadan
To‘g‘ri javob: Jannatdan. Tumbochka ustida Sodiqni Jannatdan kelgan xat kutib turardi.
Voqealarni ketma-ketlikda joylashtiring: 1) Sodiq Jannatdan xat oladi; 2) Sodiq javob maktubchasini yozadi; 3) Jannat yuborgan posilka keladi; 4) Sodiq soqchi-askarga fotosuratni ko‘rsatadi.
- 2-1-3-4
- 1-3-2-4
- 1-2-3-4
- 1-2-4-3
To‘g‘ri javob: 1-2-3-4. Avval xat, so‘ng Sodiqning javobi, keyin posilka, undan keyin fotosurat ko‘rsatilishi.
Sodiq Jannatning xatini o‘qib, nima sababdan qattiq hayajonlanib ketadi?
- Jannat uni kechirib, onasining bag‘riga kelgani uchun
- Jannat undan voz kechib, Moskvaga ketgani uchun
- Jannat undan pul so‘ragani uchun
- Jannat uni sudga berishini yozgani uchun
To‘g‘ri javob: Jannat uni kechirib, onasining bag‘riga kelgani uchun. Jannat Sodiqni kechirib, Adolat xolaning bag‘riga kelgan edi.
Jannat Sodiqqa yo‘llagan ikkinchi xatida Qodirjon haqida nimani yozgan?
- U lagerda soqchi bo‘lib xizmat qilayotganini
- U frontga jo‘nab ketganini
- U qishloqda maktab direktori bo‘lganini
- U obro‘ bilan MTSda ishlayotganini
To‘g‘ri javob: U obro‘ bilan MTSda ishlayotganini. Xatda Jannat o‘zining ishi, onasining sog‘lig‘i va Qodirjonning MTSdagi ishini yozadi.
Jannat Sodiqqa xat yuborgandan keyin yana nimani jo‘natdi?
- Posilka
- Pul o‘tkazmasi
- Qo‘lyozma daftar
- Fotoapparat
To‘g‘ri javob: Posilka. Xatdan keyin birdan Jannat yuborgan posilka ham keldi.
Jannat yuborgan posilkadan quyidagi mahsulotlarning qaysi biri chiqqan?
- Olma, anor, uzum va nok
- Kishmish, bargak, turshak va sariyog‘
- Sovun, paypoq, choy va qand
- Non, pishloq, asal va sut
To‘g‘ri javob: Kishmish, bargak, turshak va sariyog‘. Posilka qutisidan kishmish, bargak, turshak va sariyog‘ chiqadi.
Posilkadagi fotosurat haqida quyidagi hukmlardan qaysilari to‘g‘ri? I. Suratda Adolat xola, Jannat va Marat tushgan. II. Marat suratda Jannatning tizzasida o‘tiradi. III. Suratda Qodir ham tushgan.
- Faqat I
- I va II
- II va III
- I, II va III
To‘g‘ri javob: I va II. Suratda Adolat xola, Jannat va Marat bor; Qodir yo‘q.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash