XotirAI logotipiXotirAI
📖 Asar · Oltin zanglamas · 295–306-b.

«Oltin zanglamas»: Dilovarxo‘janing xiyonati va Sodiq

Mavzular

Dilovarxo‘ja duosi va rejasi

Qisqacha: Dilovarxo‘ja yerto‘lada nemis tomoniga omon-eson o‘tib olishni iltijo qilib duo qildi. Keyin yerto‘laga qaytib, Sodiqqa duch keldi. Sodiq o‘q-dori olib kelish topshirig‘ini aytdi: soyning narigi betidagi chakalakzordan, polk o‘qdorixonasidan, ikkovi birga borishlari kerak edi. Dilovarxo‘ja Sodiqning jasadini ko‘z oldiga keltirib, «mushkulimni xudo oson qilyapti» deb quvondi.

Soy bo‘yidagi so‘qmoq yo‘l

Qisqacha: Dilovarxo‘ja miltiqni qoldirmoqchi emas edi, chunki butun umidi shunda edi; Sodiq esa miltig‘i o‘ziga kerakligini aytdi. Dilovarxo‘ja Sodiqning bo‘yniga va chap kuragiga qarab, nayza sanchishni mo‘ljalladi, lekin yuragi dov bermadi. Yo‘lda uch jangchi uchrab, yukning og‘irligidan nolidi; Dilovarxo‘ja shoshilmaganidan quvondi. Keyin Dilovarxo‘ja Sodiqni soyga uloqtirish, suvda bo‘g‘ib, nemis tomoniga o‘tib ketish rejasini o‘ylay boshladi.
Shu bugun kechasi yomon tush ko‘rdim.— Dilovarxo‘ja Sodiqqa o‘z tashvishini yashirib aytgan bahonasi

Dilovarxo‘ja rangi o‘chadi

Qisqacha: Dilovarxo‘ja nemis tashlagan varaqani changallab, front liniyasidan o‘tishni o‘yladi. Miltig‘ini qo‘liga olganini Sodiq payqab, uni tergadi. Sodiq uni oldinga o‘tkazganda Dilovarxo‘janing rangi o‘chdi, «bilib qoldi» deb o‘yladi. Sodiq tobi qochganmikin deb so‘radi, qaytib ketishni taklif qildi, keyin o‘z vzvodidan ikki jangchini uchratib, uni zo‘rlab qaytarib yubordi. Sodiq doktorni boshlab keldi, doktor kasal topolmay ketdi.
Qo‘rqqanmi..— doktor, Dilovarxo‘jani tekshirib kasal topolmagach

Dilovarxo‘ja qochishga tayyorlanadi

Qisqacha: Dilovarxo‘ja o‘zini fosh bo‘lgan hisobladi, Sodiqni ustasi farang deb o‘yladi. U Sodiqning o‘zini inqilob yillaridayoq «qizil komandir» laqabini olgan odam deb eslab, sho‘rolar uni lagerga tashlaganiga hayron bo‘ldi. Bu yer unga tor ekanini o‘ylab, o‘q-dorisiga o‘q joyladi, nemis varaqasini cho‘ntagiga yuzaroq qo‘ydi, ovqatni oq gazmolga o‘rab qo‘yniga soldi va fotiha tortib yerto‘ladan chiqdi.

Qochish va otilish

Qisqacha: Dilovarxo‘ja navbatchi kuzatuvchilardan chetlab, soyga o‘tishga qaror qildi va emaklab ketdi. Sodiq esa kuzatib turish uchun jangchi qoldirgan edi; jangchi unga xabar bergach, Sodiq uning izidan bordi. Dilovarxo‘ja chuqurdan yashirinib chiqib, yotgancha emaklaganini ko‘rib, Sodiq uning niyati buzuq ekanini anglab, «To‘xtab tur» deb tashlandi. Dilovarxo‘ja nemis tomonga chopdi, Sodiq o‘q uzib, uni og‘ir yaraladi. Dilovarxo‘janing changalida varaqa edi.
Tur, xoin) — dedi miltig‘ini o‘qtalib, Dilovarxo‘ja turish o‘rniga yotgan joyida ingradi.— Sodiq, yiqilgan Dilovarxo‘janing tepasiga kelganda

E’tiqodi butun kishi

Qisqacha: Sodiq Dilovarxo‘janing yovuz niyatini oldin payqamaganidan o‘zini kechirolmadi, uning bosmachilik qilganini bilardi. U o‘zbek jangchisi varaqa bilan dushman tomoniga o‘tib ketayotgan edi degan gap tarqalishidan uyalardi. Sodiq jang san’ati va e’tiqodi grajdanlar urushidan uni sog‘ olib chiqqanini o‘yladi, frontga tasodifan tushib qolganidan mamnun bo‘ldi. Keyin nemis zambaraklari o‘q yog‘dirdi va Sodiq miltig‘ini yig‘ishtirib, okopiga yugurdi.
chopib o‘tib olish qo‘rqoqlik emas, balki jang san’ati.— Sodiqning jang haqidagi o‘yi

Minomyot va Zubenko

Qisqacha: Okopda bo‘linma komandiri Sodiqni surishtirib turgan edi; Sodiq «Uzr, o‘rtoq komandir» deb miltig‘ini brustverga qo‘ydi. Ikki tomon artilleriyasi o‘q uzdi, keyin bizning to‘pchilar to‘xtadi. Otdeleniye komandiri Zubenko sabr kerakligini aytdi; nemis tanklar bilan hujumga o‘tganda to‘pchilar o‘qqa tutib, tanklarni to‘xtatdi. Minomyot esa jangchilarni bosh ko‘tartirmas edi. Sodiq va Shubin minomyotni ov qilishni taklif qildi, Zubenko ruxsat berdi.
Jangda ham sabr kerak— Zubenko, nemis minomyoti o‘q yog‘dirayotganda

Bilimingizni sinang

Dilovarxo‘ja yerto‘lada qanday tilak bilan duo qildi?
  1. Sho‘rolar safida jang qilib qahramon bo‘lishni
  2. Sodiq bilan yarashib olishni
  3. Lagerga qaytib ketishni
  4. Nemis tomoniga omon-eson o‘tib olishni

To‘g‘ri javob: Nemis tomoniga omon-eson o‘tib olishni. Dilovarxo‘ja nemis tomoniga omon-eson o‘tib olishni iltijo qildi.

Sodiq Dilovarxo‘jaga qanday topshiriq haqida aytdi?
  1. Nemis varaqalarini yig‘ish
  2. Doktorni chaqirib kelish
  3. O‘q-dori olib kelish
  4. Okopni qazish

To‘g‘ri javob: O‘q-dori olib kelish. Sodiq o‘q-dori olib kelish kerakligini aytdi.

Sodiq va Dilovarxo‘ja o‘q-dorini qayerdan olib kelishlari kerak edi?
  1. Okop orqasidagi yerto‘ladan
  2. Shtab joylashgan qishloqdan
  3. Soyning narigi betidagi chakalakzordan, polk o‘qdorixonasidan
  4. Nemis tomondagi omborxonadan

To‘g‘ri javob: Soyning narigi betidagi chakalakzordan, polk o‘qdorixonasidan. O‘q-dori soyning narigi betidagi chakalakzorda, polk o‘qdorixonasida edi.

«Mushkulimni xudo oson qilyapti», deb o‘ylagan Dilovarxo‘ja nimadan quvondi?
  1. Sodiq uni jazolamaganidan
  2. Nemislar hujumi to‘xtaganidan
  3. Sodiq bilan birga borib, uni yo‘q qilish imkoni tug‘ilganidan
  4. Okopdan chiqib, o‘z vzvodiga qaytishi mumkinligidan

To‘g‘ri javob: Sodiq bilan birga borib, uni yo‘q qilish imkoni tug‘ilganidan. Dilovarxo‘ja Sodiqni o‘ldirib, nemis tomoniga o‘tish imkoni paydo bo‘lganidan quvondi.

Dilovarxo‘ja nima uchun o‘q-dori olib kelishga borishda miltig‘ini qoldirmoqchi bo‘lmadi?
  1. Komandir qoldirishni taqiqlagan edi
  2. Butun umidi shu miltiqda edi
  3. Miltiqsiz jangchiga ishonishmasdi
  4. Miltiq Sodiqniki edi

To‘g‘ri javob: Butun umidi shu miltiqda edi. Dilovarxo‘janing butun umidi miltiqda edi.

Soy bo‘yidagi so‘qmoq yo‘lda oldinda ko‘ringan, yukning og‘irligidan nolidigan jangchilar nechta edi?
  1. Beshta
  2. Uchta
  3. Ikkita
  4. To‘rtta

To‘g‘ri javob: Uchta. Oldinda uch jangchi ko‘rindi.

«Shu bugun kechasi yomon tush ko‘rdim.» — Dilovarxo‘ja bu gapni Sodiqqa nima maqsadda aytdi?
  1. Komandirdan ruxsat so‘ramoqchi bo‘lib
  2. Sodiqdan yordam so‘ramoqchi bo‘lib
  3. O‘z tashvishini yashirib, bahona qilib
  4. Sodiqni ogohlantirmoqchi bo‘lib

To‘g‘ri javob: O‘z tashvishini yashirib, bahona qilib. Dilovarxo‘ja o‘z tashvishini yashirish uchun yomon tush ko‘rganini bahona qildi.

Soy bo‘yidagi qanday joy Dilovarxo‘jaga Sodiqni o‘ldirish uchun qulay ko‘rindi?
  1. Okop yonidagi paxsa devor
  2. Zich o‘rmon ichidagi yerto‘la
  3. Bir tomoni tik qiya, bir tomoni suvga taqaladigan tor so‘qmoq
  4. Keng ochiq dala

To‘g‘ri javob: Bir tomoni tik qiya, bir tomoni suvga taqaladigan tor so‘qmoq. Tor so‘qmoq yo‘l unga qulay ko‘rindi.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← Oldingi«Oltin zanglamas»: Lagerda Mardon va Ali NaimxonKeyingi →«Oltin zanglamas»: Sodiq va Shubin nemis minomyotchilari ustida