XotirAI«Oltin zanglamas»: Sodiq va Chuxanov, desant jangi
Mavzular
Sodiqning tungi qo‘rquvi
Qisqacha: Sodiq uxlay olmay yerto‘ladan chiqib, askardan tamaki so‘rab chekdi. U operativchilar uning payiga tushganini o‘yladi: yana tergov, sud va tikan simli lager kutayotgandek tuyuldi. El taqdiri jang maydonida hal bo‘layotgan paytda lagerda o‘tirishga chidamasdi.
Qo‘lbola ko‘prik va qurbaqa
Qisqacha: Sodiq soy ustidagi yakka cho‘p qo‘lbola ko‘prikka kelib, o‘tishga oyog‘i tortmadi va suv yoqasiga o‘tirdi. Soyning u sohilida shtab va operativchilar turardi. U qo‘rqinchli o‘ylardan keyin, uni qamashmaydi, demak gunohini kechishgan, degan umidga keldi. Qurbaqa bilan gaplashib, o‘g‘li va oilasini eslab, ruhi yengillashdi, so‘ng ko‘prikdan o‘tdi.
Shunaqa ishlar, og‘ayni, endi yana fritsning onasini uch qo‘rg‘ondan ko‘rsatamiz.— Sodiq, suv bo‘yidagi qurbaqaga
Askar: «partiyasiz ekansiz»
Qisqacha: Tamaki so‘ragan Sodiq askarning ordenini ko‘rib o‘zgarganini ko‘rdi; askar unga katta chimdim tamaki berdi va komissar partiya majlisida uni gapirganini aytdi. «Partiyasiz ekansiz» degan so‘z Sodiqqa og‘ir tegdi. U batalyon komissari bilan oldingi suhbatni va yolg‘on gapirganini esladi. Komissarga hammasini aytolmadi, chunki operativchilar xalaqit berishidan qo‘rqdi.
Nemis desanti va komissar
Qisqacha: Ko‘k tunuka uylar tomonda otishma boshlandi. Komissar to‘pponcha ushlab jangchilar bilan yelib o‘tdi va nemis desanti haqida xabar berdi. Sodiq avtomatini olib, uning yoniga o‘tdi. Komissar jangchilarni emaklatib desantning yoniga olib chiqdi, so‘ng «Vatan uchun, olg‘a» deb hujumga tashlandi va nemis desanti ikki tomondan qurshab olindi.
Sodiq Chuxanovni qutqardi
Qisqacha: Jang paytida Sodiq bir komandir nemis avtomatchilari qarshisida yolg‘iz qolganini ko‘rib, yordamga yetdi. Komandir nemis ostida qolgan edi; Sodiq nemisning boshiga avtomat qo‘ndog‘i bilan urib uni yiqitdi. Yaralangan komandir Sodiqning tergovchisi Chuxanov edi. Chuxanov o‘limdan qutqargani uchun rahmat dedi.
- Chuxanov – yaralangan komandir, Sodiqning sobiq tergovchisi.
Chuxanovning ochiq gapi
Qisqacha: Chuxanov Sodiqni tanishini aytib, «o‘limdan qutqarganingizga pushaymon bo‘lsangiz otib tashlashingiz mumkin» dedi. Sodiq g‘azablanib, o‘ch olish niyatida kelmaganini aytdi. Chuxanov Dilovarxo‘ja bosmachini otganini eslatdi va Sodiqni lagerga qaytarishmasligini, uning ordeni gunohsizligini isbot etganini aytdi.
Biz kechganimiz yo‘q, o‘zingiz gunohingiz yo‘qligini isbot etdingiz.— Chuxanov, Sodiqning «gunohimni kechdinglarmi» savoliga
Yara, iqror va ikkinchi tavsiya
Qisqacha: Sodiq Chuxanovning o‘ng ko‘kragi tepasidagi o‘q yarasini bog‘ladi. Chuxanov Sodiqni qattiqqo‘llik bilan tergov qilganini, lekin dushman deb muomala qilganini aytdi. Surat chiqqan kuni shubhasi oshgani, Sodiqning jang qilishi xatolarini ko‘rsatgani uchun Sodiqni bezovta qilmaslikka qaror qilishganini bildirdi. Chuxanov partiyaga ikkinchi tavsiyani o‘zi berishi mumkinligini aytdi; hujjatlari hali chatoq edi.
10. Sinov daqiqalari: Qodir lagerda
Qisqacha: Qodir ertalab sasigan barakdan chiqib, chekkisi kelsa-da, nemis soldatidan papiros so‘ramadi. Nemis uni mazax qildi, Qodir g‘ururga ko‘ra rad etdi va nemisga musht tushirdi. Barakka yugurib kirganda eshik orqasida o‘likni bosib o‘tdi, kalamushlar o‘lik ustida yurardi. Kechqurun tekshirishda yetti kishi yetmadi; o‘liklar qator qilib yotqizildi.
- Qodir – Sodiqning ukasi, nemis lagerida asir.
Sarqit chekmayman Gadoy emasman— Qodir, nemis soldatiga
Bilimingizni sinang
Sodiq uxlay olmay yerto‘ladan chiqib, nima qildi?
- gazeta o‘qib o‘tirdi
- yerto‘la og‘zidagi askardan tamaki so‘rab chekdi
- komissar bilan suhbatlashdi
- soy bo‘yiga borib baliq tutdi
To‘g‘ri javob: yerto‘la og‘zidagi askardan tamaki so‘rab chekdi. U tamaki so‘radi.
Sodiq tunda nimadan qo‘rqib, uxlay olmay yotardi?
- o‘g‘lining kasal bo‘lishidan
- nemis desanti tushishidan
- operativchilar uning payiga tushgani va yana tergov, sud kutayotganidan
- komissar uni partiyadan chiqarishidan
To‘g‘ri javob: operativchilar uning payiga tushgani va yana tergov, sud kutayotganidan. U yana lagerga tushishdan cho‘chirdi.
Sodiq nima uchun lagerda o‘tirishga chidamasdi?
- lagerda ochlik hukm surardi
- komissar uni chaqirgan edi
- u ukasini qidirishi kerak edi
- el-yurt taqdiri jang maydonida hal bo‘layotgan edi
To‘g‘ri javob: el-yurt taqdiri jang maydonida hal bo‘layotgan edi. Taqdir jang maydonida hal bo‘lardi.
Sodiq soyga yetganda qanday ko‘prikka duch keldi?
- taxta g‘o‘lalardan qurilgan keng ko‘prikka
- toshdan yasalgan kamarli ko‘prikka
- temir ko‘prikka
- yakka cho‘pdan qilingan qo‘lbola ko‘prikka
To‘g‘ri javob: yakka cho‘pdan qilingan qo‘lbola ko‘prikka. Ko‘prik bitta cho‘pdan edi.
Soyning narigi sohilida nima joylashgan edi?
- nemis lageri
- Sodiqning uyi
- sanbat
- shtab va Sodiqni surishtirgan operativchilar
To‘g‘ri javob: shtab va Sodiqni surishtirgan operativchilar. Narigi sohilda shtab edi.
Sodiq qanday orzu qildi?
- Chuxanovdan o‘ch olishni
- tezroq uyiga qaytishni
- partiyaga a’zo bo‘lishni
- erkini qaytarmasalar ham, grajdanlik burchini frontda oqlashga ruxsat bersalar bas
To‘g‘ri javob: erkini qaytarmasalar ham, grajdanlik burchini frontda oqlashga ruxsat bersalar bas. U frontda burchini oqlamoqchi edi.
Suv bo‘yida qurbaqaga qarab kim shunday dedi? «Shunaqa ishlar, og‘ayni, endi yana fritsning onasini uch qo‘rg‘ondan ko‘rsatamiz.»
- Sodiq
- komissar
- Chuxanov
- Qodir
To‘g‘ri javob: Sodiq. Gapni Sodiq aytgan.
Sodiq qurbaqaga nima deb va’da berdi?
- uni suvga qo‘yib yuborishini
- o‘z uyiga, bola-chaqasi oldiga ketishini
- nemislarni yengishini
- unga tamaki berishini
To‘g‘ri javob: o‘z uyiga, bola-chaqasi oldiga ketishini. U oilasini eslab yengillashdi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash