XotirAI«Nur borki, soya bor»: Obkom hukmi, Shoira va metro
Mavzular
Obkom majlisi: Sherzod gapiradi
Qisqacha: Obkom kotibi ijrokom vakilidan fel’yetondagi faktlar to‘g‘rimi yoki yo‘qmi, deb so‘radi; vakil bolalar ko‘rak tergani rost ekanini tan oldi. Kotiba Mirrajabova raisni qirq yil pedagoglik qilgan nogiron o‘qituvchini «ig‘vogar» deganligi uchun qoraladi. Sherzodga so‘z berilgach, u fel’yetonda aytilmagan narsalarni ham aytdi: Rais buva kolxozchilarga hukm qilishga o‘rganib qolgan, avtobusni to‘xtatib qo‘yadi, to‘ylarni belgilaydi va chiroqni o‘chirtiradi.
- Mirrajabova – obkom kotiblaridan biri, sochlari tekis turmaklangan ko‘hlik ayol; raisni qoralaydi.
- Sherzod Samandarov – fel’yeton muallifi; Tiniqsoyda tug‘ilib o‘sgan.
Kotibning xulosasi
Qisqacha: Sherzod gapini tugatgach, xonaga jimlik cho‘kdi. Obkom kotibi mashinalarni yaratayotgan maktab o‘quvchilarini eslatib, raisning xizmatlarini tan oldi, ammo odamlarni unutib qo‘yish eng yomon illat ekanini aytdi. U kolxozchining to‘yi va ma’rakasi ortida inson qadr-qimmati yotishini, kolxozchining paxtadan bo‘lak dardi ham borligini uqtirdi. Sherzod kotibning gaplaridan yengil tortdi.
- Obkom kotibi – raisni «kolxozchining otasi bo‘lasiz» deb tanbeh bergan, dehqoncha samimiy rahbar.
Toshkent bayram oldida, Shoiraning qo‘ng‘irog‘i
Qisqacha: Sherzod avtobusda Toshkentga qaytayotib May bayramiga tayyorgarlikni kuzatdi: binolar oqlanmoqda, o‘quvchilar hasharga chiqqan. U nashriyotdagi xonasiga kirganda Abduvohid telefonda gaplashayotgan edi va hazil qilib «seni yaxshi ko‘rib qolganmish» dedi. Sherzod Zuhra deb o‘ylab trubkani oldi, lekin telefondagi Shoira edi: u Sherzodning oldiga uchinchi bor kelmoqchi ekan. Sherzod norozilik bilan sakkizinchi qavatda ekanini aytdi.
- Abduvohid – Sherzodning do‘sti, xonadoshi; mitti ko‘zli, siyrak soqolli, sigareta chekuvchi, hazilkash.
- Zuhra – Sherzod uni qo‘ng‘iroq qiladi deb o‘ylagan qiz.
Shoira redaksiyada: atlas shikoyati
Qisqacha: Shoira chiroyli ko‘ylakda kirib, Abduvohidni lol qoldirdi; Abduvohid «Mashinkadan material olishim kerak» deb chiqib ketdi. Sherzod Shoira kasalxonada uning ro‘molchasini yuvib, shimini dazmollagan voqeani esladi. Shoira univermagdagi atlas haqida shikoyat xatini berdi va chayqovchilikni qoraladi. Sherzod univermag Sayfiddin Soqiyevichniki ekanini aytdi, Shoira baribir yozishni talab qildi, Sherzod yozishga va’da berdi.
- Sayfiddin Soqiyevich – Sherzod bilan Shoira tanigan, univermag boshlig‘i.
Muharrir bilan suhbat
Qisqacha: Sherzod muharrirning xonasiga kirdi va byuro yaxshi o‘tganini, hamma faktlar tasdiqlanganini aytdi. U yana bitta g‘alvani boshlab kelganini aytib, atlas haqidagi shikoyatni berdi. Muharrir OBXSSdan odam chaqirishni taklif qildi. Sherzod fel’yetonni nima uchun tanlaganini tushuntirdi: texnikumni amallab bitirgan sotuvchi mashinada yursa, yigirma yil o‘qigan injener avtobusga osilib yuradi, bu savol uni qiynaydi.
- Muharrir – gazetachilik mehnatidan erta oqargan, rangi sarg‘aygan, oshqozoni og‘riydigan, tezkor odam.
Metro qurilishida lahim
Qisqacha: Ertalabki majlisda Sherzodga metro qurilishi haqida zudlik bilan reportaj yozish topshirildi. U Paxtakor stansiyasi qurilayotgan havzaga bordi va smena injeneri Kats undan kaska berdi. Bugun Valixonov smenasi ishlayotgan edi. Sherzod tunnelga kirib, yer tagidagi qizg‘ish tuproqni kaftiga oldi va bu tuproq qancha jang va qonni ko‘rganini o‘yladi: yaxshi odamlar bilan yomonlarning xoki yonma-yon yotadi.
- Kats – metro smena injeneri; moviy ko‘zli, qop-qora sochli ixcham kishi.
- Valixonov – mohir lahimchi; bir safar tuproq tagida qolib ketgan.
Valixonov va usta Teshaboyev
Qisqacha: Sherzod tunnelning ichkarisida lahim mashinasi oldiga bordi, kaska va kombinezon kiygan shopmo‘ylov kishi tushib keldi: Valixonov shu ekan. U «bizning nimamizni yozasan» deb e’tiroz bildirdi va yaxshi ishlaydiganlarning shox-butog‘i bo‘lmasligini aytdi. Sherzod tuproq tagidan qanday omon chiqqanini so‘radi; Valixonov hikoyani smena masteri Teshaboyevga topshirdi, Teshaboyev yozsa ham bo‘ladi dedi.
- Teshaboyev – smena masteri, novcha va barvasta yigit.
Yaxshi ishlaydiganlarning shox-butog‘i bo‘lmaydi.— Valixonov, Sherzodga
Bilimingizni sinang
Fel’yeton muallifi, nashriyot xodimi kim Tiniqsoyda tug‘ilib o‘sgan bo‘lib, obkom majlisida raisning xatti-harakatlari haqida gapirdi?
- Abduvohid
- Valixonov
- Teshaboyev
- Sherzod Samandarov
To‘g‘ri javob: Sherzod Samandarov. Sherzod Samandarov Tiniqsoyda tug‘ilib o‘sgan va shuning uchun u yerdagi tartiblarni yaxshi biladi.
Sherzod obkomda Rais buvaning teatr haqidagi qaysi qiliq-qarashini keltirdi: Qishloqqa teatr kelsa, bu kishi odamlarning vaqtini olmasin deb nima qilgudek bo‘ladi?
- Teatrni haydab yuborgudek bo‘ladi
- Teatr chiptalarini o‘zi sotgudek bo‘ladi
- Teatr uchun alohida zal qurdirgudek bo‘ladi
- Teatrni kolxozga ko‘chirib olgudek bo‘ladi
To‘g‘ri javob: Teatrni haydab yuborgudek bo‘ladi. Sherzodning aytishicha, Rais buva odamlarning vaqtini olmasin deb qishloqqa kelgan teatrni haydab yuborgudek bo‘lgan.
Sherzodning obkomdagi gapiga ko‘ra, Tiniqsoyda kim qachon to‘y qilishini kim belgilaydi?
- Ijrokom vakili
- Rais buva
- Obkom kotibi
- Mirrajabova
To‘g‘ri javob: Rais buva. Sherzod Tiniqsoyda to‘y vaqtini ham Rais buva belgilashini aytgan.
Sherzodning aytishicha, Tiniqsoyda Rais buva belgilagan vaqtdan boshqa paytda o‘zicha to‘y qilgan odamlarning bazmi qizigan paytda nima bo‘ladi?
- Avtobus to‘xtatib qo‘yiladi
- Mehmonlar uylariga qaytariladi
- Chiroq o‘chirib qo‘yiladi
- Musiqa o‘chirib qo‘yiladi
To‘g‘ri javob: Chiroq o‘chirib qo‘yiladi. O‘zicha to‘y qilganlarning bazmi qizigan paytda chiroq o‘chirib qo‘yiladi.
Sherzod obkomda «odamlar bir-birini yaxshi ko‘rish uchun ham sizdan ruxsat olsinmi» deb so‘rab, Rais buvaning qaysi xususiyatini fosh etdi?
- Mol-mulkni o‘zlashtirib, kolxozni talon-taroj qilishini
- Gazetaga ataylab yolg‘on xabarlar yuborishini
- Maktab o‘quvchilarini sinfdan chiqarib yuborishini
- Odamlarning shaxsiy hayotiga ham aralashib, hukm o‘tkazishini
To‘g‘ri javob: Odamlarning shaxsiy hayotiga ham aralashib, hukm o‘tkazishini. Savol Rais buvaning odamlarning shaxsiy hayotigacha hukm yuritishga odatlanib qolganini ko‘rsatadi.
Obkom kotibi Sherzodning gapidan keyin rahbarlarning qaysi illatini «eng yomon» deb atadi?
- Fel’yetonlarda haqiqatni bo‘rttirishni
- Odamlarni unutib qo‘yishni
- Raislarning katta maosh olishini
- Kolxozchilarning paxta rejasini bajarmasligini
To‘g‘ri javob: Odamlarni unutib qo‘yishni. Kotib raisning xizmatlarini tan oldi, ammo odamlarni unutib qo‘yish eng yomon illat ekanini aytdi.
Obkom kotibi Sherzodning raisga tanqidini muhokama qilib, kolxozchining to‘yi va ma’rakasi ortida nima yotishini uqtirdi?
- Paxta rejasining bajarilishi
- Rais buvaning obro‘si
- Xalq an’anasiga hurmat
- Inson qadr-qimmati
To‘g‘ri javob: Inson qadr-qimmati. Kotib to‘y va ma’raka ortida inson qadr-qimmati yotishini aytib, raisni tanbeh qildi.
Sherzod avtobusda Toshkentga qaytayotganda May bayramiga tayyorgarlikni ko‘rdi. Bayramga hali necha kun bor edi?
- O‘n kun
- Yigirma kun
- Uch kun
- Besh kun
To‘g‘ri javob: O‘n kun. Bayramga hali o‘n kun bor edi, ammo tayyorgarlik hozirdanoq qizib ketgan edi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash