XotirAI«Nur borki, soya bor»: Lola sayri, jala va Sulaymon Rustamovich
Mavzular
Mototsiklda Zuhra bilan yo‘lda
Qisqacha: Zuhra Sherzodni uyquchi deb hazillashadi, Sherzod kech qolganini aytadi. Zuhra durrachasini yechib, Sherzod uzatgan kaskani kiyadi; Sherzod uni astronavtga o‘xshatadi. Eski shaharning tor ko‘chasida orqadan kelgan qora Volga qattiq signal beradi. Sherzod rulda Sirojiddin iljayib o‘tirganini ko‘radi va u ataylab g‘ashiga tegayotganini sezadi.
- Zuhra – Sherzod sevgan qiz, teatrda ishlaydi; mototsiklda orqada o‘tiradi.
- Sirojiddin – qora Volgada Sherzodning g‘ashiga tegadigan odam.
Dala yo‘li va lolazor
Qisqacha: Sirojiddin Zaporojetsni quvib o‘tib ko‘zdan g‘oyib bo‘ladi; Sherzod uni «josusga o‘xshab doim ketimdan yuradi» deb o‘ylaydi. Keles ortidan yam-yashil dalalar boshlanadi, Zuhra osmonga bulutni ko‘rsatadi va Sherzodning kayfiyati tuzaladi. Yarim soatdan keyin qirlar boshlanadi; ikki chaqirimcha yurgach yoqutdek lolalar ko‘rinadi. Yog‘ingarchilik ko‘p bo‘lgani uchun lolalar hali qurimagan edi.
Lola terish va Sherzodning orzusi
Qisqacha: Zuhra egardan sakrab tushib lola teradi; Sherzod unga bandini qisqa uzmaslikni, yerga tutashgan joyidan sekin tortishni o‘rgatadi, shunda piyozi qoladi va yana ko‘karadi. Asalari Sherzodning yuziga urilib, uni cho‘chitadi, Zuhra qotib kuladi. Sherzod o‘tga yonboshlab, osmon va bug‘doyzorga tikilib, bu kengliklarni tasvirlash istagini his qiladi.
Qisqacha: Zuhra Sherzodga lola va chuchmo‘ma uzatadi. Sherzod uning qo‘lini ushlaydi va tez-tez ko‘rishi kerakligini aytadi; Zuhra rozi bo‘ladi.
Qo‘shiq voqeasi va shartlilik
Qisqacha: Zuhra Sherzod ufqni tasvirlashni orzu qilganini taxmin qiladi. Sherzod ijod mahorat ko‘rsatish uchun emasligini aytib, talabalik davridagi voqeani hikoya qiladi: yozgi ta’tilda qishloqda chorpoyada yotganida o‘tkinchi yo‘lovchining qo‘shig‘i uni larzaga solgan. Kuzda konsertda xuddi o‘sha qo‘shiqni mashhur xonanda aytganda esa yoqmagan. Sherzod: yo‘lovchi ko‘nglidagini aytgan, xonanda esa mahoratini ko‘rsatgan, deydi. Zuhra faqat o‘z rolini o‘ylaydigan san’atkorlar borligini tan oladi, lekin tabiat qo‘ynidagi va sahnadagi sharoit farqini, ya’ni shartlilikni qo‘shadi.
Shartlilik deb shuni aytishadi.— Zuhra, Sherzodning qo‘shiq haqidagi fikriga e’tiroz bildirib
Gulchambar, dala va Hasan aka
Qisqacha: Zuhra chuchmo‘ma, lola va bo‘tako‘zdan gulchambar to‘qiydi; Sherzod uning kipriklariga tikilgani uchun Zuhra «unaqa tikilmang» deydi. Zuhra dalada odam birdaniga boyib ketishini, hammasi o‘ziniki bo‘lishini aytadi. Bolaligida hamma narsani akasi Hasan bilan bo‘lishganini eslaydi; Hasan armiyada, bayramdan keyin keladi, razvedka guruhida ishlagan va geolog bo‘lmoqchi, ammo imtihondan o‘tolmayapti.
- Hasan – Zuhraning akasi, armiyada; geolog bo‘lmoqchi, institutga kira olmayapti.
Tanish-bilishlik va Sayfi Soqiyevich
Qisqacha: Hasanning o‘qishga kirolmasligidan Sherzod tanish-bilishlikka qarshi keskin gapiradi va har qanday tanish-bilishlik tagida harom niyat yotadi deydi. Keyin beixtiyor kecha Sayfi Soqiyevich bilan to‘qnashgani haqida gap ochib yuboradi; Zuhra xomush bo‘ladi. Sherzod o‘zini koyiydi, ammo ishni oxirigacha yetkazishini aytadi.
Zuhra dadasi: Sulaymon Rustamovich
Qisqacha: Zuhra bu odam anoyiga o‘xshamasligini aytib, dadasi bilan gaplashishni taklif qiladi. Sherzod hazil bilan «pinjiga tiqilamizmi» deganda Zuhra hamiyati tegib, dadasi ham tanish-bilishlikni yomon ko‘rishini, bo‘lmasa Hasan institutni bitirayotgan bo‘lishini aytadi. Dadasi Xalq nazoratida ishlaydi. Sherzod Zuhraning dadasi Sulaymon Rustamovich ekanini tushunadi: bultur bahorda Oliy Kengashga saylovda Sherzod uchastkada rais o‘rinbosari, Sulaymon Rustamovich shu uchastkadan saylangan edi.
- Sulaymon Rustamovich – Zuhraning dadasi, Xalq nazoratida ishlaydi, keskin va ishbilarmon kishi.
Jala, mototsikl va o‘pish
Qisqacha: Osmon qorayib, shamol esadi; Zuhra soat oltida spektakl borligini aytadi. Sherzod lolalarni yig‘ishtirishga yordam beradi, chaqmoq chaqadi, momaqaldiroq gumburlaydi. Mototsiklda yo‘lga tushganda jala quyadi, g‘ildiraklar loyda sirpanadi va Sherzod mototsiklni baland qir etagida to‘xtatadi. Sherzod Zuhrani yelkasidan tutib pana qiladi va uning lablaridan uzoq o‘padi. Kechasi Sherzod Faridani esladi va hayot spiralsimon takrorlanishini o‘ylaydi.
36-bob: Komitet raisi kabinetida
Qisqacha: Sherzod Sulaymon Rustamovichning bo‘sh qabulxonasiga kirib, qiya ochiq eshikdan Oginskiyning «Polonez» kuyini eshitadi. «Komitet raisi» yozuvi ilingan kabinetda gilam poyandoz, gultuvaklar, po‘lat seyf, magnitola bor. Sulaymon Rustamovich qora kostyumda, ko‘zlarini yumib chakkasini tirab o‘tirgan; ko‘zlari Zuhranikiga o‘xshaydi. Sherzod unga Sayfi Soqiyevichning voqeasini aytib, halol savdogarlar bilan birga ko‘zbo‘yamachi, ortiqcha boylik orttirgan savdo xodimlari ham borligini, ularning falsafasi yuqumli ekanini ta’kidlaydi.
Insoniyat aqlini tanibdiki, e’tiqod bilan yashagan.— Sherzod, Sulaymon Rustamovichga gapini davom ettirib
Bilimingizni sinang
Zuhra Sherzodni uchratganda unga hazil qilib nima dedi va buning sababi nima edi?
- «Uyquchi ekansiz» dedi, chunki Sherzod erta kelib kutib qolgan edi
- «Uyquchi ekansiz» dedi, chunki Sherzod kech qolgan edi
- «Dangasa ekansiz» dedi, chunki Sherzod mototsiklni sekin haydagan edi
- «Ziqna ekansiz» dedi, chunki Sherzod lola olib kelmagan edi
To‘g‘ri javob: «Uyquchi ekansiz» dedi, chunki Sherzod kech qolgan edi. Zuhra Sherzodni uyquchi ekan, deb hazil qilgan, chunki u kech qolgan edi.
Mototsiklga o‘tirishdan oldin Zuhra durrachasi bilan nima qildi va boshiga nimani kiydi?
- Durrachasini yechib, boshiga kaska kiydi
- Durrachasini bog‘lab, ro‘molcha o‘radi
- Durrachasini Sherzodga berib, qalpoq kiydi
- Durrachasini yelkasiga tashlab, shlyapa kiydi
To‘g‘ri javob: Durrachasini yechib, boshiga kaska kiydi. Zuhra durrachasini yechib, Sherzod uzatgan kaskani kiygan.
Sherzod kaska kiygan Zuhrani kimlarga o‘xshatdi?
- Uchuvchilarga
- Lahimchilarga
- Chavandozlarga
- Astronavtlarga
To‘g‘ri javob: Astronavtlarga. Sherzod kaska kiygan Zuhrani astronavtlarga o‘xshatgan.
Sherzod va Zuhra mototsiklda qayerning tor ko‘chalaridan o‘tib borishdi?
- Yangi shaharning
- Oxunboboyev maydonining
- Eski shaharning
- Keles qishlog‘ining
To‘g‘ri javob: Eski shaharning. Mototsikl Eski shaharning tor ko‘chalaridan o‘tgan.
Eski shaharning tor ko‘chasida orqadan qora Volga qattiq signal berdi. Uning rulida iljayib o‘tirgan odam kim edi?
- Abduvohid
- Sirojiddin
- Sulaymon Rustamovich
- Hasan
To‘g‘ri javob: Sirojiddin. Qora Volganing rulida Sirojiddin iljayib o‘tirgan.
Sherzod Sirojiddinning qattiq signal berishini qanday izohladi?
- Zuhrani salomlayotgan deb
- Mototsikl buzilganini ogohlantirayotgan deb
- Sirojiddin uning g‘ashiga tegish uchun ataylab shunday qilayotgan deb
- Yo‘ldan chekinishni iltimos qilayotgan deb
To‘g‘ri javob: Sirojiddin uning g‘ashiga tegish uchun ataylab shunday qilayotgan deb. Sherzod Sirojiddin uning g‘ashiga tegish uchun ataylab signal berayotganini sezgan.
Sherzod va Zuhra qaysi joydan o‘tganlaridan keyin yam-yashil dalalar boshlandi?
- Kelesdan
- Toshkentdan
- Tiniqsoydan
- Eski shahardan
To‘g‘ri javob: Kelesdan. Kelesdan o‘tganlaridan keyin yam-yashil dalalar boshlangan.
Ikki chaqirimdan keyin yam-yashil o‘tlar orasida ko‘rina boshlagan lolalar qanday tovlanayotgan edi?
- Aqiqdek
- Marvariddek
- Yoqutdek
- Zumraddek
To‘g‘ri javob: Yoqutdek. O‘tlar orasida yoqutdek tovlanayotgan lolalar ko‘rina boshlagan.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash