XotirAI«Nur borki, soya bor»: Sulaymon Rustamovich, Sayfiddin va Sirojiddin
Mavzular
Sherzodning g‘azabli so‘zlari
Qisqacha: Sherzod Sulaymon Rustamovichga g‘azab bilan gapiradi. Sulaymon Rustamovich o‘rnidan turib, oqsoqlanib deraza oldiga boradi va sigaret tutatadi. Sherzod uning Kursk ostonasida og‘ir yaralangani haqidagi biografiyani eslaydi. Shundan keyin u qatag‘on va urush qurbonlarini tilga olib, nurli kunda soyalar qayoqdan paydo bo‘lyapti, deb so‘raydi.
- Sulaymon Rustamovich – xalq nazoratidagi mansabdor, urushda Kursk ostonasida yaralangan, oqsoqlanib yuradigan odam.
- Sherzod – Sulaymon Rustamovich bilan gaplashayotgan yozuvchi yigit.
soyalar qayoqdan paydo bo‘lyapti, Sulaymon Rustamovich:— Sherzod g‘azab bilan Sulaymon Rustamovichga
Soat, tasma va Soqiyev
Qisqacha: Sulaymon Rustamovich kutilmaganda Sherzoddan soati necha so‘m turishini so‘raydi. Sherzod soatni to‘rtinchi kursda hasharda paxta terib olgan puliga sotib olgan va narxini aniq eslaydi. Sulaymon Rustamovich soat tasmasi bir so‘m uch tiyin ekanini aytadi. Bir qopga qirq mingta tasma sig‘adi va u univermagda sotilsa qirq ming so‘m naqd pul bo‘ladi. Uning fikricha, Soqiyev tullak odam, ammo allaqachon kattakon to‘rga tushgan.
- Sayfiddin aka (Sayfi Soqiyevich) – univermag rahbari, Sulaymon Rustamovich «tullak odam» deb ataydigan shaxs.
Siz aytgan Soqiyev shunaqa tullak odamki, uni qarmoq— Sulaymon Rustamovich Soqiyev haqida
Nur ko‘payib boryapti
Qisqacha: Sulaymon Rustamovich Sherzodga yana bir-ikki hafta sabr qilishni va hamma materiallarni berishini aytadi. Sherzod uning sobit ishonchidan ruhlanadi va xotirjam kurashayotganini tushunadi. Sulaymon Rustamovich soyalar har doim bo‘lgan, ular ko‘zga xunuk ko‘rinsa nur ko‘payib borayotganini bildirishini, lekin soyalar o‘zidan-o‘zi yo‘qolmasligini tushuntiradi. Sherzod hovliga chiqib, yengillik sezadi.
bundoq, o‘g‘lim, bunaqa soyalar har doim bo‘lgan. Hozir ham— Sulaymon Rustamovich Sherzodga qo‘lini ushlab
Sayfiddin aka shef qabulida
Qisqacha: Sayfiddin aka (Sayfi Soqiyevich) Gortorg mudiriga maslahat so‘ramoqchi bo‘lib boradi, chunki univermagni bir haftadan beri savdo inspektsiyasi va xalq nazorati tekshirmoqda. Shef uni ikki soatcha kuttiradi, oldingidek qo‘sh qo‘llab ko‘rishmaydi, oborotning mazasi yo‘qligini aytib jerkiydi. Sayfiddin aka shef uni jarga yiqilishida shunchaki tomosha qilmay, orqasidan tepib yuborishini tushunadi va unga la’nat o‘qiydi.
- Gortorg mudiri («shef») – Sayfiddin akaning yuqori boshlig‘i, ingichka qiyqiriq ovozli, uzun bo‘yinli odam.
Avtobusdagi tashvish va qum qasrlar
Qisqacha: Sayfiddin aka shef oldidan chiqib, avtobusga o‘tiradi. Odatda mashinada qaytgan odam endi tiqilinch avtobusni ko‘radi va Xudoga nola qiladi. U fabrikantning qamalib qolganini eshitganda dastlab vahimaga tushmagan, hatto uning xotinini yupatgan edi. Ammo bayram arafasida univermagni katta komissiya tekshira boshlaydi. Bayramda u ishratxonaga bormaydi va hech kim uni yo‘qlamaydi. Bolaligidagi ho‘l qum qasrlarini eslab, atrofidagi do‘stlar ham ho‘llab yopishtirilgan ekan, deb o‘ylaydi.
- Fabrikanto – Sayfiddin akaning do‘sti, qamalib qolgan odam; xotini bor.
Mol-mulkni yengillatish va uyga qaytish
Qisqacha: Sayfiddin aka bir haftadan beri ortiqcha narsalarni yengillatishga kirishgan: fabrikanto sovg‘a qilgan oq tulporni yo‘qotgan, gilamlarni qarindoshlariga tarqatgan. Xotini tilla taqinchoqlarini yashiradi. U avtobusdan tushgach, o‘z ko‘chasiga kirib, naqshinkor darvozasi va qasrdek uyiga begona nazar bilan qaraydi, ularni o‘zgartirish kerak, deb o‘ylaydi. Hovlida Sirojiddinning kelmaganini ko‘radi, bo‘sh otxona va yerto‘ladagi pullarini eslaydi.
Kelin Elmira va xotin bilan
Qisqacha: Sayfiddin aka yotoqqa kirsa, xona bo‘m-bo‘sh, shiftda xira lampochka. U xotinini izlab Sirojiddinning uyiga boradi: xotini atlas va baxmal ko‘rpachalarni yiqitayotgan, kelini Elmira esa indamay turardi. Sayfiddin aka avvalgi janjalda tilla qoshiqlar uchun Elmiradan gumon qilgani esiga tushadi. Elmira xotirjam gapirib, ko‘rpalarni olavering, men umuman ishlatmoqchi emasdim, deydi. Sayfiddin aka eng katta shubhasini yozuvchi Sherzodga qaratadi.
- Elmira – Sirojiddinning rafiqasi, Sayfiddin akaning kelini; sovuqqon, xotirjam.
Sayfiddin akaning Sirojiddinga ogohlantirishi
Qisqacha: Qora «Volga»da Sirojiddin hovliga keladi. Sayfiddin aka uni mashina panasiga tortib, xotiningdan ehtiyot bo‘l va yozuvchi bola g‘alva boshlagan, gazetaga yozsa ish chuvalashadi, deb pichirlaydi. Sirojiddin g‘azablanadi. Sherzodni Zuhrani mototsiklda olib ketayotganida ko‘rganini va uning katta yozuvchi ekanini eslaydi. Domla va Qilich Valiyev kabilar o‘zini ham Domla bilan bir sixga tortishidan qo‘rqadi, so‘ng Sherzod bilan o‘zi gaplashishga qaror qiladi.
- Sirojiddin – Sayfiddin akaning o‘g‘li, Elmiraning eri; pul va aloqaga ishonadigan, kafedra Domlasiga suyangan yigit.
- Qilich Valiyev – kafedra mudiri, olim; Sirojiddinni yomon ko‘radigan odam.
Qo‘yavering, Zaza! O‘zim gaplashib qo‘yaman o‘sha mirzaquruq yozuvchi bilan.— Sirojiddin otasi Sayfiddin akaga
Teatr oldida Sirojiddin bilan uchrashuv
Qisqacha: Sherzod Urol Tansiqboyev asarlari ko‘rgazmasini Zuhra bilan ko‘rmoqchi bo‘lib teatr oldiga boradi va bekatda ancha kutadi. Kimdir yelkasiga qo‘l qo‘yadi: bu Sirojiddin. U Sherzodni devor tomonga boshlab, mashina oling, mototsikl sizga yarashmaydi, deydi. So‘ng maqola-paqolayam yozib turasiz-a, deb gapni boshlaydi; Sherzod uni dadasi elchi qilib yuborgan, deb tushunadi va sovuq javob beradi.
- Zuhra – Sherzod ko‘rgazmaga birga bormoqchi bo‘lgan qiz.
- Urol Tansiqboyev – asarlari ko‘rgazmada namoyish qilinayotgan rassom.
Bilimingizni sinang
Sulaymon Rustamovich «Nur borki, soya bor» asarida urushda qaysi joy ostonasida og‘ir yaralangan?
- Stalingrad ostonasida
- Kursk ostonasida
- Moskva ostonasida
- Smolensk ostonasida
To‘g‘ri javob: Kursk ostonasida. Sulaymon Rustamovich urushda Kursk ostonasida og‘ir yaralangan, shuning uchun oqsoqlanib yuradi.
Sherzodning g‘azabli gapidan so‘ng Sulaymon Rustamovich nima qiladi?
- O‘rnidan turib, oqsoqlana-oqsoqlana deraza oldiga boradi
- Telefon orqali Soqiyevni chaqirtirib oladi
- Sherzodni xonadan chiqib ketishga undaydi
- Stol ustidagi hujjatlarni titkilay boshlaydi
To‘g‘ri javob: O‘rnidan turib, oqsoqlana-oqsoqlana deraza oldiga boradi. Sulaymon Rustamovich o‘rnidan turib, oqsoqlana-oqsoqlana deraza oldiga boradi.
“...soyalar qayoqdan paydo bo‘lyapti, Sulaymon Rustamovich:” – bu gapni «Nur borki, soya bor» asarida kim kimga g‘azab bilan aytadi?
- Sulaymon Rustamovich Sherzodga
- Sayfiddin aka Gortorg mudiriga
- Sirojiddin Sherzodga
- Sherzod Sulaymon Rustamovichga
To‘g‘ri javob: Sherzod Sulaymon Rustamovichga. Bu so‘zlarni Sherzod g‘azab bilan Sulaymon Rustamovichga aytadi.
Sherzod Sulaymon Rustamovichga murojaat qilib, qatag‘onga uchraganlar va nemis bilan jang qilganlarni nima uchun eslatadi?
- Urush yillari qiyinchiligini maqtash uchun
- Ular mukofotga munosib ekanini ta’kidlash uchun
- Sulaymon Rustamovichni jazolashni talab qilish uchun
- Ular nurli kun uchun jon bergani, ammo hali soyalar borligini bildirish uchun
To‘g‘ri javob: Ular nurli kun uchun jon bergani, ammo hali soyalar borligini bildirish uchun. Sherzod qurbonlar nurli kun uchun jon berganini eslatib, soyalar qayoqdan paydo bo‘layotganini so‘raydi.
Sherzod hozirgi soatini qaysi kursda, qanday ish evaziga topgan puliga sotib olgan?
- To‘rtinchi kursda hasharda paxta terib yiqqan puliga
- Birinchi kursda stipendiyasini yig‘ib
- Uchinchi kursda kechki smenada ishlab
- Beshinchi kursda yozgan maqolasi hisobiga
To‘g‘ri javob: To‘rtinchi kursda hasharda paxta terib yiqqan puliga. Sherzod soatini to‘rtinchi kursda hasharda paxta terib yiqqan puliga olgan.
Sherzod o‘z soatining narxini Sulaymon Rustamovichga qancha deb aytadi?
- Qirq uch so‘m
- Qirq besh so‘m
- Qirq ming so‘m
- Ellik uch so‘m
To‘g‘ri javob: Qirq uch so‘m. Sherzod soat narxini aniq eslab, qirq uch so‘m deydi.
Sulaymon Rustamovich Sherzodning soat tasmasi narxi haqida qanday aniqlik kiritadi?
- Bir so‘m emas, bir so‘m uch tiyin
- Uch so‘m emas, uch so‘m bir tiyin
- Bir so‘m emas, ikki so‘m uch tiyin
- Qirq uch so‘m emas, qirq so‘m uch tiyin
To‘g‘ri javob: Bir so‘m emas, bir so‘m uch tiyin. Sulaymon Rustamovich soat tasmasi bir so‘m uch tiyin turishini aytadi.
Sulaymon Rustamovichning hisobiga ko‘ra, bir qopga yaxshilab joylansa nechta soat tasmasi sig‘adi?
- To‘rt mingta
- Qirq mingta
- Yigirma mingta
- To‘rt yuzta
To‘g‘ri javob: Qirq mingta. Bir qopga qirq mingta tasma sig‘adi; univermagda sotilsa qirq ming so‘m naqd pul bo‘ladi.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash