XotirAI«Anor»: Turobjon, Qobil bobo, Sotiboldi, Suyar hikoyalari
Mavzular
Marg‘uba va qora quti
Qisqacha: Muborakxonim Marg‘ubani dahlizga olib kirdi, katta uyda mehmon ko‘p edi, Marg‘uba ro‘paradagi uychaga o‘zini urdi. Muhayyo qora qutini olib kirib, uni Marg‘ubaning tizzasiga qo‘ydi va Anvarjonning onasi atagan narsalar ham borligini aytdi. Marg‘uba odamlar chiqib ketgach taqinchoqlarni titdi, hamma narsa joyida edi, lekin quti yengilroq tuyuldi. U qutini bag‘riga bosib uydan chiqdi va ko‘chaga yo‘l oldi; Anvar eshikni qattiq yopmaslikni aytdi.
- Marg‘uba – uychada yerga qarab o‘tirgan, qora qutini olib ketayotgan qiz (matnga ko‘ra)
- Muborakxonim – Marg‘ubani dahlizga olib kirgan ayol
- Muhayyo – qora qutini olib kirib, Marg‘ubaning tizzasiga qo‘ygan ayol
- Anvar – Marg‘ubaga eshikni sekin yopishni aytgan yigit
Amma, — dedi Anvar, — eshikni qattiq yopmang,— Anvar, Marg‘uba ko‘cha eshigini ochayotganda
Turobjon asal olib keladi
Qisqacha: «Anor» hikoyasi (o‘tmishdan) boshlanadi. Turobjon hovliqib kirib, yaktagining yengi zulfinga ilinib yirtilib ketadi. Xotini jo‘xori tuyayotgan edi, erining qo‘lidagi tugunchani ko‘rib, keli ustiga qo‘yib chopadi. Turobjon tugunchani «Akajon, degin» deb xotinidan qiziqtirib beradi, xotini ochsa, ichida asalari uyasi chiqadi. Xotin yengini tishlab jim qoladi, so‘ng baralla yig‘lab yuboradi, Turobjon esa xijolatdan qizaradi.
- Turobjon – Saharmardondan suv tashib, o‘tin yoruvchi kambag‘al er
- Turobjonning xotini – anorga orzumand, uch yildan beri er-xotin bo‘lib yashayotgan ayol
Pul, anor va janjal
Qisqacha: Turobjon bir oyda o‘n sakkiz tanga pul topishini, bir qadoq anor qimmatligini aytadi. Er-xotin tushlikda ham arazlashadi: xotin asalning puliga anor ham berar edi deydi, Turobjon «jigarlaring ezilib ketsin» deb yuboradi. Keyin ular darchada o‘tirib, Mullajon qozining beshik to‘yidagi mushaklarni tomosha qiladi; xotin qozining anor bog‘ini ko‘z oldiga keltiradi.
- Mullajon qozi – beshik to‘yi qilgan, anor bog‘i bor boy kishi
Tun, tuhmat va anor tugun
Qisqacha: Turobjon xotiniga yaktagini tikishni buyuradi, so‘ngra ro‘zg‘or achchiq ekanini va kambag‘alchilikni aytadi. Xotin «kambag‘alchilik olsin» deydi, Turobjon buni ta’na deb tushunib, anor olib bermaganmidim deb so‘raydi. Xotin ko‘ngli qattiq og‘rib o‘ynashi anor olib kelganini aytadi, Turobjon uni tepadi va chiqib ketadi. Xotin yig‘lab pushaymon bo‘ladi, shunda Turobjon katta tugun anor orqalab qaytib kiradi. Anorlar yumalab ketadi, Turobjon peshonasini ushlab o‘tiradi, uning vujudi titraydi.
Qayoqqa bordingiz? — dedi entikib,— nima qildingiz?— Turobjonning xotini, erining anor tugunini ko‘rganda
«O‘g‘ri»: Qobil boboning ho‘kizi
Qisqacha: Yangi hikoya «O‘g‘ri» (o‘tmishdan). Kampir tong qorong‘isida xamir qilgani turib, ho‘kiz yo‘qligini ko‘radi: og‘il devori tashqaridan teshilgan. Qobil bobo yalang bosh, yalang oyoq titrab turadi. Qo‘shnisi, burunsiz ellikboshi teshikni ko‘zdan kechirib, ho‘kiz topilishini aytadi; chol yig‘laydi. Qobil bobo hamyonini qoqishtirib, borini ellikboshiga beradi, ellikboshi beto‘xtov aminga xabar qilmoqchi bo‘lib chiqib ketadi.
- Qobil bobo – ola ho‘kizi o‘g‘irlangan chol dehqon
- Ellikboshi – Qobil boboning burunsiz qo‘shnisi, ho‘kiz topilishiga va'da bergan amaldor
Amin, pristav va paxtafurush
Qisqacha: Qobil bobo aminning oldiga boradi; amin ho‘kiz haqida kinoya bilan so‘rab, suyunchi talab qiladi, chol pul beradi. Amin pristavga xabar berishni aytadi. Bir hafta o‘tadi, kampir azoyimxonga qatnab ham ish chiqmaydi. Qobil bobo yana tovuq va tuxum tortiq qiladi; tilmoch tortiqni oladi, pristav kulangir, farangi tovuq va uch so‘m olib, «aminga bor» deydi. Amin «ellikboshiga borilsin» deydi. Ellikboshi qaynatasi Egamberdi paxtafurushga olib boradi, u ikkita ho‘kiz beradi, lekin «kichkinagina» sharti bor.
- Egamberdi paxtafurush – ellikboshining qaynatasi, Qobil boboga ikkita ho‘kiz bergan boy
«Bemor»: Sotiboldining xotini
Qisqacha: «Bemor» hikoyasi: Sotiboldining xotini og‘rib qoladi, Sotiboldi uni o‘qitadi, tabib qon oladi, baxshi o‘qiydi, hammasi pulga tushadi. Shaharda shifoxona bor, lekin Sotiboldi uni bilmaydi. Xo‘jayini Abdug‘aniboy afsuslanadi, lekin yordam bermaydi. Sotiboldi savat to‘qib tirikchilik qiladi, qizchasi onasining yuzini pashshadan qo‘riydi. Kampirning maslahati bilan qizcha sahar vaqti duo qiladi, ammo bemor sil bo‘lib, saharga borib o‘ladi; qizcha uyqu aralash yana o‘sha duoni o‘qiydi.
- Sotiboldi – xotini kasal bo‘lgan, savat to‘qib kun ko‘ruvchi er
- Abdug‘aniboy – Sotiboldining xo‘jayini, chigit po‘choq va kunjara savdogari
Xudoyo ayamdi daydiga davo beygin...— Sotiboldining qizchasi, kampir o‘rgatgan duo
«O‘jar»: Qutbiddinov va Zargarov
Qisqacha: «O‘jar» hikoyasi. Qutbiddinov ovdan ikkita tustovuq qilgani uchun do‘sti Zargarovni chaqiradi; ular vino ichib suhbatlashadi. Qutbiddinovning o‘g‘li Suyar o‘quvchilar saroyiga ketgan, soat oltidan o‘tsa ham qaytmaydi, shu sabab suhbat bola tarbiyasiga o‘tadi. Qutbiddinov shaxmatning zarari haqida Bobojonov bilan o‘yinini eslaydi. Soat sakkizdan o‘tganda Suyar keladi; Qutbiddinov uni o‘pib erkalaydi, lekin Suyar «instruktorimizni qoldirdim» deb quvonib aytganda otasi jahli chiqib koyiydi.
- Qutbiddinov – Suyarning otasi, moliya tilida gapiradigan o‘jar ota
- Zargarov – Qutbiddinovning qo‘shnisi va ulfati, uning ham o‘g‘li bor
- Suyar – Qutbiddinovning o‘g‘li, o‘quvchi bola
Bugun instruktorimizni qoldirdim, dada!— Suyar, shaxmatda instruktorni yutganini quvonib aytganda
Saltikov va Shchedrin bahsi
Qisqacha: Qutbiddinov Suyarni adabiyotdan imtihon qilganini, u Saltikov va Shchedrinni ikki odam deb bilmasligini aytadi; Zargarov o‘g‘lim a’lochi deb bahslashadi. Ikkovi Suyarni chaqirib so‘rashadi, Suyar «ikkovi bitta odam-ku» deydi. Zargarov kulib o‘yinga tushadi, Qutbiddinov Suyarni urishadi. Suyar kattakon kitob ko‘tarib chiqib, portretni ko‘rsatadi: Saltikov-Shchedrin. Qutbiddinov yutqazib, «yozuvchilar ham soqol qo‘ygan ekan» deydi; tun tugaydi.
Ikkovi bitta odam-ku!— Suyar, Saltikov va Shchedrin haqidagi savolga
Shaxmatni ko‘proq o'yna, itvachcha!— Qutbiddinov, Suyarga jahl bilan
Bilimingizni sinang
«Anor» hikoyasida Turobjon xotiniga «Akajon, degin» deb tegishib bergan tugunchani xotini ochganda ichidan nima chiqadi?
- Yaktak uchun mato
- Asalari uyasi
- Bir qadoq anor
- Mullajon qozining sovg‘asi
To‘g‘ri javob: Asalari uyasi. Tugunchadan anor emas, asalari uyasi chiqadi.
«Anor» hikoyasida Turobjon va xotini necha yildan beri er-xotin bo‘lib yashayotgani aytiladi?
- bir yildan
- uch yildan
- besh yildan
- ikki yildan
To‘g‘ri javob: uch yildan. Er-xotin bo‘lib yashaganiga uch yil bo‘lib kelayotgani aytiladi.
«Anor» hikoyasida Turobjonning xotini uchun anor nimani anglatadi?
- Er bilan yarashishning belgisi
- Uning birdan-bir orzusi
- Kasalligiga davo bo‘ladigan meva
- Qozining bog‘idan qolgan meros
To‘g‘ri javob: Uning birdan-bir orzusi. Xotin uchun anor birdan-bir orzu bo‘lgan.
Mullajon qozi qaysi marosim munosabati bilan to‘y qilgan va bu to‘yda mushak otilgan?
- qiz uzatish to‘yi
- nikoh to‘yi
- beshik to‘yi
- sunnat to‘yi
To‘g‘ri javob: beshik to‘yi. Mullajon qozi beshik to‘yi qilgan.
Turobjonning xotini ko‘z oldiga keltirgan Mullajon qozining bog‘ida anorlar qanday kattalikda osilib yotgan edi?
- olmaday
- choynakday
- tarvuzday
- musht kattaligida
To‘g‘ri javob: choynakday. Qozining bog‘ida anorlar choynakday-choynakday bo‘lib osilib yotgan.
Turobjon anorni «o‘ynashing olib kelganmidi» deb haqoratlaganda, xotini unga qanday javob qaytaradi?
- «O‘ynashim olib kelgan edi»
- «Hech kim olib kelmagan edi»
- «Mullajon qozi olib kelgan edi»
- «Akajon olib kelgan edi»
To‘g‘ri javob: «O‘ynashim olib kelgan edi». Xotin ko‘ngli og‘rib: «O‘ynashim olib kelgan edi», deydi.
Janjal vaqtida xotinini tepgan Turobjon keyin nima qiladi?
- Asalarilarni qaytarib beradi
- Xotinidan kechirim so‘raydi
- Uydan chiqib ketadi
- Mullajon qoziga boradi
To‘g‘ri javob: Uydan chiqib ketadi. Turobjon xotinini tepgach, uydan chiqib ketadi.
«Anor» hikoyasi voqealarini ketma-ketlikda joylashtiring: 1) Turobjon anor tugunini uyning o‘rtasiga tashlaydi; 2) Turobjon xotinini tepib, uydan chiqib ketadi; 3) Turobjon xotiniga asalari uyasi solingan tugunchani beradi; 4) er-xotin Mullajon qozining beshik to‘yidagi mushaklarni tomosha qiladi
- 4-3-2-1
- 3-2-4-1
- 3-4-2-1
- 3-4-1-2
To‘g‘ri javob: 3-4-2-1. Avval asalari uyasi, so‘ng mushak tomoshasi, janjal va tepish, oxirida anor tugun.
Faqat o‘qish yetarli emas
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash