Fuqarolarning huquq va erkinliklariga tajovuz qiladigan huquqbuzarliklar uchun ma’muriy javobgarlik (1/4)
Maxsus Qism
40-modda. Tuhmat
Tuhmat, ya’ni bila turib yolg‘on, boshqa bir shaxsni sharmanda qiluvchi uydirmalarni tarqatish —
bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan oltmish baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
41-modda. Haqorat qilish
Haqorat qilish, ya’ni shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini qasddan kamsitish —
bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan qirq baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
41¹-modda. Shahvoniy shilqimlik qilish
Shahvoniy shilqimlik qilish, ya’ni shaxsga nisbatan uning uchun nomaqbul bo‘lgan hamda uning sha’ni va qadr-qimmatini tahqirlaydigan, shaxsning tashqi qiyofasini yoki qaddi-qomatini tavsiflashda, imo-ishora qilishda, teginishda, chaqirishda ifodalangan, shahvoniy xususiyatga ega bo‘lgan harakatlarni bir marta qo‘pol ravishda yoki bir necha marta sodir etish, —
bazaviy hisoblash miqdorining ikki baravaridan besh baravarigacha miqdorda jarima solishga yoki besh sutkagacha muddatga ma’muriy qamoqqa olishga sabab bo‘ladi.
Xuddi shunday huquqbuzarliklar ma’muriy jazo chorasi qo‘llanilganidan keyin bir yil davomida takror sodir etilgan bo‘lsa, —
bazaviy hisoblash miqdorining besh baravaridan yetti baravarigacha miqdorda jarima solishga yoki o‘n besh sutkagacha muddatga ma’muriy qamoqqa olishga sabab bo‘ladi.
42-modda. Davlat tili to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish
Fuqarolarning tarbiya va ta’lim berishda tilni erkin tanlashdan iborat huquqlarini buzish, tildan foydalanishda to‘sqinlik qilish va cheklash, davlat tilini, shuningdek O‘zbekiston Respublikasida yashovchi boshqa millatlar va elatlarning tillarini mensimaslik —
bazaviy hisoblash miqdorining bir baravaridan ikki baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
43-modda. Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish
Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini qabul qilish va ko‘rib chiqishni qonunga xilof ravishda rad etish, ularni ko‘rib chiqish muddatlarini uzrli sabablarsiz buzish, yozma yoxud elektron shaklda javob yubormaslik, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risidagi qonunchilikka zid qaror qabul qilish, jismoniy va yuridik shaxslarning buzilgan huquqlari tiklanishini, murojaat munosabati bilan qabul qilingan qarorning bajarilishini ta’minlamaganlik —
mansabdor shaxslarga bazaviy hisoblash miqdorining bir baravaridan uch baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
44-modda. Hujjatlar bilan tanishib chiqishni asossiz ravishda rad etish
Fuqaroga uning huquq va manfaatlariga daxldor bo‘lgan hujjatlar, qarorlar va boshqa materiallar bilan tanishib chiqish imkoniyatini berishni asossiz ravishda rad etish —
mansabdor shaxslarga bazaviy hisoblash miqdorining bir baravaridan ikki baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
45-modda. Fuqarolarning turar joyi daxlsizligini buzish
Turar joyga unda istiqomat qiluvchilarning xohish-irodasiga xilof ravishda noqonuniy tarzda kirish, mansabdor bo‘lmagan shaxs tomonidan sodir etilgan bo‘lsa, —
bazaviy hisoblash miqdorining uchdan bir qismidan bir baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
46-modda. Fuqaroga ma’naviy yoki moddiy zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan ma’lumotlarni oshkor etish
Tibbiy yoki tijorat sirlarini, yozishma va boshqa xabarlar, notarial harakatlar, bank operatsiyalari va jamg‘armalar sirlarini, xuddi shuningdek fuqaroga, uning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga ma’naviy yoxud moddiy zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan boshqa ma’lumotlarni oshkor etish, basharti ushbu Kodeksning 46¹-moddasida nazarda tutilgan huquqbuzarlik alomatlari mavjud bo‘lmasa, —
fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining ikkidan bir qismidan ikki baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — ikki baravaridan besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
46¹-modda. Shaxsiy hayot daxlsizligini buzish
Shaxsning shaxsiy yoki oilaviy sirini tashkil etuvchi shaxsiy hayoti to‘g‘risidagi ma’lumotlarni uning roziligisiz qonunga xilof ravishda yig‘ish yoki tarqatish, —
bazaviy hisoblash miqdorining o‘n baravaridan qirq baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
46²-modda. Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish
Shaxsga doir ma’lumotlarni qonunga xilof ravishda yig‘ish, tizimlashtirish, saqlash, o‘zgartirish, to‘ldirish, ulardan foydalanish, ularni berish, tarqatish, uzatish, egasizlantirish va yo‘q qilish, xuddi shuningdek axborot texnologiyalaridan foydalangan holda, shu jumladan Internet jahon axborot tarmog‘ida O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining shaxsga doir ma’lumotlariga ishlov berilayotganda jisman O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan texnik vositalarda hamda Shaxsga doir ma’lumotlar bazalarining davlat reyestrida belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazilgan shaxsga doir ma’lumotlar bazalarida shaxsga doir ma’lumotlarni yig‘ishga, tizimlashtirishga va saqlashga oid talablarga rioya etmaslik, —
fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining yetti baravari, mansabdor shaxslarga esa — ellik baravari miqdorida jarima solishga sabab bo‘ladi.
Sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalangan xolda shaxsga doir ma’lumotlarga qonunga xilof ravishda ishlov berish, ularni ommaviy axborot vositalarida, telekommunikatsiya tarmoqlarida yoki Internet jahon axborot tarmog‘ida tarqatish, —
ma’muriy huquqbuzarlikni sodir etish qurollarini musodara qilib, bazaviy hisoblash miqdorining ellik baravaridan yuz baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
Bilimingizni sinang
Tuhmat uchun jarima bazaviy hisoblash miqdorining kamida necha baravaridan boshlanadi?
- Qirq baravaridan
- O‘ttiz baravaridan
- Yigirma baravaridan
- O‘n baravaridan
To‘g‘ri javob: Yigirma baravaridan. Tuhmat uchun jarima bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan oltmish baravarigacha solinadi.
Tuhmat uchun jarima bazaviy hisoblash miqdorining ko‘pi bilan necha baravarigacha solinadi?
- Ellik baravarigacha
- Yetmish baravarigacha
- Qirq baravarigacha
- Oltmish baravarigacha
To‘g‘ri javob: Oltmish baravarigacha. Tuhmat uchun jarima eng ko‘pi bilan bazaviy hisoblash miqdorining oltmish baravarigacha solinadi.
Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi Kodeksga ko‘ra, tuhmat nima va u uchun qanday jarima solinadi?
- Bila turib yolg‘on, boshqa shaxsni sharmanda qiluvchi uydirmalarni tarqatish; BHMning 20 baravaridan 60 baravarigacha jarima
- Shaxsning sha’ni va qadr-qimmatini qasddan kamsitish, uni sharmanda qilish; BHMning 20 baravaridan 40 baravarigacha jarima
- Bila turib yolg‘on uydirmalarni ommaviy tarzda tarqatish; BHMning 10 baravaridan 40 baravarigacha jarima solinadi
- Shaxs haqida yolg‘on ma’lumotni ehtiyotsizlik orqasida tarqatish; BHMning 5 baravarigacha miqdorda jarima solinadi
To‘g‘ri javob: Bila turib yolg‘on, boshqa shaxsni sharmanda qiluvchi uydirmalarni tarqatish; BHMning 20 baravaridan 60 baravarigacha jarima. 40-moddada tuhmat shunday ta’riflangan va BHMning 20 dan 60 baravarigacha jarima nazarda tutilgan.
Kazus: Odil hamkasbi Lola haqida uning obro‘sini tushirish uchun bila turib yolg‘on uydirma tayyorlab, ijtimoiy tarmoqda tarqatdi. Qaysi huquqiy xulosa to‘g‘ri?
- Odilning qilmishi haqorat bo‘lib, BHMning 20–40 baravarigacha jarima bilan jazolanadi
- Odilning qilmishi tuhmat bo‘lib, BHMning 20–60 baravarigacha jarima solishga sabab bo‘ladi
- Odilning qilmishi huquqbuzarlik emas, chunki axborot Internetda tarqatilgan
- Odilning qilmishi shaxsiy hayot daxlsizligini buzish bo‘lib, BHMning 10–40 baravarigacha jarima bilan jazolanadi
To‘g‘ri javob: Odilning qilmishi tuhmat bo‘lib, BHMning 20–60 baravarigacha jarima solishga sabab bo‘ladi. Bila turib yolg‘on, sharmanda qiluvchi uydirmalarni tarqatish – tuhmat (40-modda).
Haqorat qilish uchun jarima bazaviy hisoblash miqdorining ko‘pi bilan necha baravarigacha solinadi?
- Yigirma besh baravarigacha
- Oltmish baravarigacha
- O‘ttiz baravarigacha
- Qirq baravarigacha
To‘g‘ri javob: Qirq baravarigacha. Haqorat qilish uchun jarima bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan qirq baravarigacha solinadi.
Ma’muriy javobgarlik kodeksi — 41-modda qaysi masalani tartibga soladi?
- Haqorat qilish
- Ma’muriy jazo qo‘llanish muddatlari
- Tugaganidan so‘ng shaxs ma’muriy jazoga tortilmagan deb hisoblanadigan muddat
- Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish
To‘g‘ri javob: Haqorat qilish. 41-modda: Haqorat qilish.
Ma’muriy javobgarlik kodeksi: «Haqorat qilish» qaysi moddada belgilangan?
- 46²-modda
- 41-modda
- 36-modda
- 37-modda
To‘g‘ri javob: 41-modda. 41-modda: Haqorat qilish.
Haqorat qilish uchun Kodeksda qanday jarima nazarda tutilgan?
- BHMning 20 baravaridan 40 baravarigacha
- BHMning 10 baravaridan 20 baravarigacha
- BHMning 20 baravaridan 60 baravarigacha
- BHMning 40 baravaridan 100 baravarigacha
To‘g‘ri javob: BHMning 20 baravaridan 40 baravarigacha. 41-moddaga ko‘ra, haqorat qilish uchun bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan qirq baravarigacha jarima solinadi.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash