Umumiy qoidalar (1/2)

To‘Rtinchi Bo‘Lim

269-modda. Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni yuritish vazifalari

Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni yuritish vazifalari: har bir ishning holatini o‘z vaqtida, har tomonlama, to‘la va obyektiv ravishda aniqlab chiqishdan, bu ishni qonunchilikka muvofiq holda hal etishdan, chiqarilgan qarorning ijrosini ta’minlashdan, shuningdek ma’muriy huquqbuzarlik sodir etish sabablari va bunga olib kelgan shart-sharoitlarni aniqlashdan, huquqbuzarliklarning oldini olishdan, fuqarolarni O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga rioya etish ruhida tarbiyalashdan, qonuniylikni mustahkamlashdan iboratdir.

269¹-modda. Ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlar

Ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlar ishda ishtirok etuvchi shaxslar tomonidan taqdim etilgan hujjatlar, ishni ko‘rib chiqish jarayonida organ (mansabdor shaxs) tomonidan talab qilib olingan hujjatlar, shuningdek qog‘ozda rasmiylashtirilgan hujjatlar asosida shakllantiriladi.

Ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlar elektron shaklda shakllantirilishi mumkin.

Ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlar elektron shaklda shakllantirilganda ishda ishtirok etuvchi shaxslar organga (mansabdor shaxsga) o‘zining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlangan hujjatlarni elektron shaklda taqdim etishga haqli.

Ishlar elektron shaklda shakllantirilganda ishda ishtirok etuvchi shaxslar tomonidan sudga taqdim etilgan yozma hujjatlar ishga elektron shaklda qo‘shib qo‘yiladi, shundan so‘ng yozma hujjatlar ularni taqdim etgan shaxslarga qaytariladi.

Ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlar elektron shaklda shakllantirilgan taqdirda, organ (mansabdor shaxs) tomonidan rasmiylashtirilgan hujjatlar tegishincha organning majlisida raislik qiluvchining va kotibning yoki ishni ko‘rib chiquvchi mansabdor shaxsning elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi.

Ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarni elektron shaklda boshqa organga topshirish axborot tizimi orqali amalga oshiriladi.

Ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi elektron shaklda shakllantirilgan ishlarning qog‘ozdagi ko‘chirma nusxalari bo‘lishi mumkin.

269²-modda. Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishni yuritishda ishtirok etuvchi shaxslarning murojaatlari

Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishni yuritishda ishtirok etuvchi shaxslar ushbu Kodeksda belgilangan tartibda va muddatlarda ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlar yuzasidan murojaat qilishga haqli.

Murojaat va unga ilova qilinadigan hujjatlar sudga elektron hujjat shaklida yuborilishi mumkin.

Ish holatlari hujjatlarning faqat asl nusxalari bilan tasdiqlanishi lozim bo‘lganda, shuningdek boshqa zarur hollarda ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishni yuritayotgan organning (mansabdor shaxsning) talabi bilan hujjatlarning asl nusxalari taqdim etiladi.

269³-modda. Jabrlanuvchining arizasiga asosan ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risida ish yuritish

Ushbu Kodeksning 40, 41, 44, 45, 46, 46¹, 52-moddalarida, 61²-moddasida (bundan korxonalar, muassasalar, tashkilotlar mustasno), 193³-moddasida hamda 202²-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan ma’muriy huquqbuzarliklar jabrlanuvchining huquqbuzarni javobgarlikka tortish haqidagi arizasiga ko‘ra javobgarlikka sabab bo‘ladi.

Jabrlanuvchi nochor ahvolda bo‘lganligi, voyaga yetmaganligi, huquqbuzarga qaram bo‘lganligi tufayli yoki boshqa sabablarga ko‘ra o‘z huquqlarini va qonuniy manfaatlarini o‘zi himoya qila olmaydigan alohida hollarda vakolatli organning mansabdor shaxsi jabrlanuvchining arizasisiz ham ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishni yuritishni boshlashi shart.

Ushbu Kodeks 61-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan huquqbuzarlik ustav fondida davlat ulushi mavjud bo‘lmagan korxonaga, muassasaga, tashkilotga nisbatan uning xodimi tomonidan sodir etilganda mazkur korxona, muassasa, tashkilot rahbarining, mulkdorining yoki vakolatli boshqaruv organining arizasiga ko‘ra javobgarlikka sabab bo‘ladi.

Ushbu Kodeksning 61²-moddasida nazarda tutilgan huquqbuzarlik ustav fondida davlat ulushi mavjud bo‘lmagan korxonaga, muassasaga, tashkilotga nisbatan sodir etilganda mazkur korxona, muassasa, tashkilot rahbarining, mulkdorining yoki vakolatli boshqaruv organining arizasiga ko‘ra javobgarlikka sabab bo‘ladi.

270-modda. Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni yuritish tartibi

Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni yuritish tartibi ushbu Kodeks va boshqa qonunchilik hujjatlari bilan belgilanadi.

271-modda. Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni yuritishni istisno etuvchi holatlar

Quyidagi holatlar mavjud bo‘lgan taqdirda ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni yuritishni boshlash mumkin emas, boshlangan ish esa tugatilishi lozim:

• 1) ma’muriy huquqbuzarlik hodisasi yoki alomati yo‘q bo‘lsa;
• 2) ma’muriy huquqbuzarlikni sodir etish paytida shaxs o‘n olti yoshga to‘lmagan bo‘lsa;
• 3) g‘ayrihuquqiy harakat yoki harakatsizlikni sodir etgan shaxs aqli noraso bo‘lsa;
• 4) shaxs harakatni zaruriy mudofaa holatida yoki oxirgi zarurat holatida qilgan bo‘lsa;

4¹) shaxs harakatni jismoniy yoki ruhiy majburlash yoxud qo‘rqitish natijasida qilgan bo‘lsa;

• 5) amnistiya akti chiqishi, agar u ma’muriy jazo chorasini qo‘llanishni bekor qilsa;
• 6) ma’muriy javobgarlikni belgilovchi hujjat bekor qilingan bo‘lsa;
• 7) ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishni ko‘rib chiqish paytiga kelib ushbu Kodeksning 36-moddasida nazarda tutilgan muddatlar o‘tib ketgan bo‘lsa;
• 8) ma’muriy javobgarlikka tortilayotgan shaxs xususida shu fakt yuzasidan ma’muriy jazo qo‘llanish to‘g‘risida vakolatli organ (mansabdor shaxs) qaror chiqargan bo‘lsa yoki ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni tugatish to‘g‘risida chiqarilgan qaror bekor qilinmagan bo‘lsa, shuningdek mazkur fakt yuzasidan jinoyat to‘g‘risidagi ish qo‘zg‘atilgan bo‘lsa;

8¹) ish yuritish jabrlanuvchining arizasiga ko‘ra yuritiladigan hollarda uning arizasi mavjud bo‘lmasa, bundan ushbu Kodeks 269³-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno;

271-modda. Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni yuritishni istisno etuvchi holatlar (davomi)

• 9) shaxs ishi yuritila boshlangan paytda vafot etgan bo‘lsa;
• 10) huquqbuzarlikning oqibatlari bartaraf etilgan taqdirda shaxsni javobgarlikdan ozod etish ushbu Kodeksning tegishli moddasida nazarda tutilgan bo‘lsa;

10¹) huquqbuzar ushbu Kodeksning 21²-moddasida nazarda tutilgan ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlar bo‘yicha jabrlanuvchi bilan yarashgan bo‘lsa;

• 11) agar ushbu Kodeks 164-moddasining birinchi, ikkinchi va uchinchi qismlarida, 165-moddasining birinchi qismida, 166-moddasining birinchi va uchinchi qismlarida, 167-moddasining birinchi, ikkinchi va uchinchi qismlarida, 168-moddasida, 171-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida, 172, 173-moddalarida, 174-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida, 174¹-moddasining birinchi — sakkizinchi qismlarida, 175-moddasining birinchi, ikkinchi, uchinchi va oltinchi qismlarida, 175¹-moddasining birinchi qismida, 175³, 175⁴-moddalarida, 175⁵-moddasining birinchi qismida, 176² — 176⁴-moddalarida, 177-moddasining birinchi qismida, 177¹-moddasining birinchi qismida, 177²-moddasining birinchi qismida, 178-moddasining birinchi — sakkizinchi qismlarida, 178¹-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida, 179²-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida, 179⁴-moddasining birinchi qismida, 179⁵-moddasida, 215-moddasining birinchi qismida, 215¹-moddasining birinchi qismida, 227⁸-moddasining birinchi, uchinchi va beshinchi qismlarida, 227¹⁴-moddasining birinchi va uchinchi qismlarida, 227¹⁵-moddasining birinchi qismida, 227¹⁶-moddasining birinchi va to‘rtinchi qismlarida, 227¹⁸-moddasining birinchi va uchinchi qismlarida, 227¹⁹-moddasining birinchi qismida, 227²¹-moddasida, 227²²-moddasining birinchi qismida, 227²³-moddasining birinchi qismida, 227²⁴, 227²⁵ va 227²⁶-moddalarida, 227²⁷-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan huquqbuzarlikni birinchi marta sodir etgan tadbirkorlik subyektining mansabdor shaxslari yoki xodimlari yoxud tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi fuqarolar yo‘l qo‘yilgan buzilishlarni huquqbuzarlik aniqlangan paytdan e’tiboran o‘ttiz kunlik muddatda ixtiyoriy ravishda bartaraf etgan va (yoki) yetkazilgan moddiy zararning o‘rnini qoplagan bo‘lsa, bundan fuqarolarning hayoti va (yoki) sog‘lig‘iga zarar yetkazilgan hollar mustasno.

271-modda. Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni yuritishni istisno etuvchi holatlar (davomi)

11¹) ushbu Kodeks 70¹-moddasining birinchi qismida, 72-moddasining birinchi qismida (suvlarni ifloslantirish, shuningdek suv obyektlariga oqova suvlarni oqizishga yo‘l qo‘yish shartlari to‘g‘risidagi talablarni buzishga oid qismida), 79-moddasining birinchi va to‘rtinchi qismlarida, 85-moddasining birinchi qismida (ifloslantiruvchi moddalarni yo‘l qo‘yiladigan normativdan ortiq darajada atmosfera havosiga chiqarib tashlashga oid qismida), 85¹-moddasining birinchi qismida, 88-moddasining beshinchi qismida, 91-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan huquqbuzarliklar yuridik shaxsning manfaatlarini ko‘zlab sodir etilgan hamda bu atrof-muhitga zarar yetkazilishiga yoki atrof-muhitni ifloslantirganlik va chiqindilarni joylashtirganlik uchun kompensatsiya to‘lovlari hisoblanishiga olib kelgan hollarda, yuridik shaxsga nisbatan jarima tarzidagi moliyaviy sanksiyalar qo‘llanilgan bo‘lsa;

• 12) yo‘l harakati qoidalari buzilganligi maxsus avtomatlashtirilgan foto- va video qayd etish texnika vositalari orqali qayd etilgan hollarda, transport vositasining mulkdori to‘g‘risidagi ma’lumot mavjud bo‘lmasa;
• 13) agar maxsus avtomatlashtirilgan foto- va video qayd etish texnika vositalari orqali qayd etilgan yo‘l harakati qoidalari buzilishi to‘g‘risidagi ma’lumot jarima solish haqida qaror chiqarishga vakolatli bo‘lgan shaxsga qirq sakkiz soat ichida yuborilmagan bo‘lsa.
• 14) agar soliq to‘lovchi (soliq agenti) tomonidan oxirgi uch oy ichida soliq hisobotlari o‘z vaqtida taqdim etilgan va keyingi hisobot davri uchun soliq hisobotini taqdim etish muddatining kechiktirilishi besh ish kunidan oshmagan bo‘lsa.

272-modda. Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishni fuqarolarning tengligi asosida ko‘rib chiqish

Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ish barcha fuqarolarning jinsi, irqi, millati, tili, dini, e’tiqodi, ijtimoiy kelib chiqishi, ijtimoiy mavqeyidan qat’i nazar, qonun oldida va shu ishni ko‘rib chiquvchi organ (mansabdor shaxs) oldida tengligi asosida ko‘rib chiqiladi.

Bilimingizni sinang