Nol darajali stavka bo‘yicha soliq solinadigan aylanma
Maxsus Qism
260-modda. Eksport operatsiyalariga va ularga tenglashtirilgan operatsiyalarga soliq solish
Nol darajali stavka bo‘yicha soliq solish quyidagilar realizatsiya qilinganda amalga oshiriladi:
- 1) O‘zbekiston Respublikasi hududidan eksport bojxona tartib-taomiliga olib chiqilgan tovarlar;
- 2) ilgari O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududida qayta ishlash bojxona tartib-taomiliga joylashtirilgan, O‘zbekiston Respublikasi hududidan olib chiqilgan tovarlar va (yoki) O‘zbekiston Respublikasi hududidan bojxona hududida qayta ishlash bojxona tartib-taomiliga joylashtirilgan tovarlarni qayta ishlash natijasida olingan (hosil bo‘lgan) tovarlar (qayta ishlash mahsulotlari, chiqindilar va (yoki) qoldiqlar);
- 3) O‘zbekiston Respublikasi hududidan olib chiqilgan g‘amlab qo‘yilgan narsalar. Ushbu modda maqsadida havo kemalaridan risoladagidek foydalanilishini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan yoqilg‘i va yonilg‘i-moylash materiallari g‘amlab qo‘yilgan narsalar deb e’tirof etiladi;
- 4) chet eldan keltirilgan tovarlarni tashish chog‘ida bojxona tranziti bojxona tartib-taomiliga joylashtirilgan tovarlarni bevosita O‘zbekiston Respublikasi hududiga yetib kelish joyidagi bojxona organidan O‘zbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketish joyidagi bojxona organigacha tashish yoxud transportda tashish bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan xizmatlar;
- 5) xalqaro tashishlar bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan xizmatlar.
Nol darajali stavkani ayrim hollarda qo‘llashning o‘ziga xos xususiyatlari ushbu Kodeksning 264-moddasida belgilangan.
260-modda. Eksport operatsiyalariga va ularga tenglashtirilgan operatsiyalarga soliq solish (davomi)
Nol darajali stavkani qo‘llash huquqini tasdiqlovchi hujjatlar soliq hisoboti bilan birga taqdim etiladi.
261-modda. Eksport operatsiyalarini tasdiqlash
Tovarlar eksport qilinganligini tasdiqlovchi hujjatlar quyidagilardan iborat:
- 1) kontrakt (kontraktning belgilangan tartibda tasdiqlangan ko‘chirma nusxasi);
- 2) tovarlarni O‘zbekiston Respublikasining bojxona hududidan olib chiqish uchun asos bo‘lgan bojxona yuk deklaratsiyasi, milliy va xorijiy elektron savdo maydonchalarida (elektron savdo platformalarida) xorijiy davlatlarga realizatsiya qilingan tovarlar bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududidan olib chiqish uchun asos bo‘lgan hujjatlar;
- 3) O‘zbekiston Respublikasining bojxona hududidan o‘tkazish punktida joylashgan bojxona organining tovarlar ortilgan transport vositalari bojxona chegarasini kesib o‘tganligini tasdiqlovchi belgisi qo‘yilgan tovarning kuzatuv hujjatlari.
Bojxona organlari tomonidan real vaqt rejimida elektron axborot almashinuvi vositasida soliq organlariga ushbu Kodeksning 133-moddasiga muvofiq tovarlar bojxona chegarasini kesib o‘tganligi to‘g‘risida taqdim etilgan ma’lumotlar tovarlar eksport qilinganligini tasdiqlash uchun asos bo‘ladi.
Tovarlar eksportga vositachi (ishonchli vakil) orqali vositachilik (topshiriq) shartnomasi bo‘yicha realizatsiya qilinganda eksportni tasdiqlash uchun komitent (ishonch bildiruvchi) tomonidan qo‘shimcha tarzda soliq to‘lovchining vositachi yoki ishonchli vakil bilan tuzilgan vositachilik shartnomasi yoki topshiriq shartnomasi (shartnomaning ko‘chirma nusxasi) taqdim etiladi.
261-modda. Eksport operatsiyalarini tasdiqlash (davomi)
Tovarlar eksport qilinganligini tasdiqlash uchun amalga oshirilayotgan faoliyatning turiga qarab boshqa hujjatlar taqdim etilishi mumkin. Soliq to‘lovchining amalga oshiriladigan faoliyat turiga qarab nol soliq stavkasini qo‘llash huquqini tasdiqlash uchun zarur bo‘lgan hujjatlar ro‘yxati hamda ularni taqdim etish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
262-modda. O‘zbekiston Respublikasining bojxona hududida tovarlarni qayta ishlash bo‘yicha xizmatlarga soliq solish
Bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiq O‘zbekiston Respublikasining bojxona hududida qayta ishlash bojxona rejimiga joylashtirilgan tovarlarni qayta ishlash bo‘yicha xizmatlarga qayta ishlash mahsulotlarini O‘zbekiston Respublikasining bojxona hududidan tashqariga olib chiqish sharti bilan nol stavka bo‘yicha soliq solinadi.
O‘zbekiston Respublikasining bojxona hududida qayta ishlash bojxona rejimiga joylashtirilgan tovarlarni qayta ishlash bo‘yicha xizmatlarga qayta ishlash mahsulotlarini keyinchalik bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiq erkin muomalaga chiqarish rejimiga joylashtirgan holda ushbu Kodeksning 258-moddasi birinchi qismida belgilangan soliq stavkasi bo‘yicha soliq solinishi lozim.
263-modda. Xalqaro tashishlar bilan bog‘liq xizmatlarga soliq solish
Nol stavka bo‘yicha soliq solish quyidagilarni realizatsiya qilish chog‘ida amalga oshiriladi:
- 1) tovarlarni xalqaro tashish bo‘yicha xizmatlarni. Tovarlarni xalqaro tashish deganda tovarlarning jo‘natish punkti yoki belgilangan punkti O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqarida joylashgan taqdirda tovarlarni havo kemalari, temir yo‘l transporti va (yoki) avtotransport vositalari orqali tashish tushuniladi;
- 2) chet eldan keltirilgan tovarlarni tashish chog‘ida bojxona tranziti bojxona tartib-taomiliga joylashtirilgan tovarlarni O‘zbekiston Respublikasi hududiga yetib kelish joyidagi bojxona organidan to O‘zbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketish joyidagi bojxona organigacha tashish yoki transportda tashish bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan xizmatlarni;
- 3) tashishlar yagona xalqaro tashish hujjatlari asosida rasmiylashtirilgan taqdirda, basharti yo‘lovchilarni, pochtani va bagajni jo‘natish punkti yoki belgilangan punkti O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqarida joylashgan bo‘lsa, yo‘lovchilarni, pochtani va bagajni tashish bo‘yicha xizmatlarni;
- 4) O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqariga eksport qilinadigan tovarlarni tashish yoki transportda tashish, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi hududidagi qayta ishlash mahsulotlarini O‘zbekiston Respublikasi hududidan olib chiqish bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasining yuridik shaxslari bo‘lgan tashuvchilar tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlarni. Ushbu bandning qoidalari, basharti tashish hujjatlarida bojxona organlarining belgilari qo‘yilgan bo‘lsa, qo‘llaniladi;
263-modda. Xalqaro tashishlar bilan bog‘liq xizmatlarga soliq solish (davomi)
- 5) xalqaro tashishda havo kemalariga bevosita O‘zbekiston Respublikasi aeroportlarida va O‘zbekiston Respublikasining havo hududida ko‘rsatiladigan xizmatlarni, shu jumladan aeronavigatsiya xizmatlarini.
Ushbu moddaning qoidalari tovarlarni xalqaro tashishni tashkil etishda transport ekspeditsiyasi shartnomalariga asosan ko‘rsatiladigan transport-ekspeditorlik xizmatlariga nisbatan ham tatbiq etiladi.
Ushbu modda maqsadida transport-ekspeditorlik xizmatlari jumlasiga yuklarni qabul qilish va yetkazib berish, ortish-tushirish va saqlash, yuklarni sug‘urtalashni tashkil etish, tovarlarning va transport vositalarining bojxona rasmiylashtiruvi xizmatlari, yetkazib berish muddatlari tugaganidan keyin yuklarni qidirish, ularni ekspeditorning omborxonalarida saqlash xizmatlari kiradi.
264-modda. Ayrim hollarda nol darajali stavkaning qo‘llanilishi
Tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish aylanmasi to‘langan soliqni qoplash (qaytarish) yo‘li bilan nol darajali stavkasi bo‘yicha tortiladi, agar ushbu tovarlar (xizmatlar) quyidagicha olinsa:
- 1) chet el diplomatik vakolatxonalarining va ularga tenglashtirilgan vakolatxonalarning rasmiy foydalanishi uchun, shuningdek ushbu vakolatxonalar diplomatik va ma’muriy-texnik xodimlarining (shu jumladan ular bilan birga yashaydigan oila a’zolarining) shaxsiy foydalanishi uchun;
- 2) Mahsulot taqsimotiga oid bitim doirasida tovarlarni (xizmatlarni) sotib olayotgan soliq to‘lovchilar tomonidan, agar bitimda nol darajali stavka qo‘llanilishi nazarda tutilgan bo‘lsa.
Agar tegishli chet davlatning qonunchiligida O‘zbekiston Respublikasining diplomatik vakolatxonalariga va ularga tenglashtirilgan vakolatxonalarga, ushbu vakolatxonalarning diplomatik hamda ma’muriy-texnik xodimlariga (shu jumladan ular bilan birga yashaydigan oila a’zolariga) nisbatan xuddi shunday tartib belgilangan bo‘lsa yoxud bunday norma O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida nazarda tutilgan bo‘lsa, nol darajali stavkani qo‘llash ushbu moddaning birinchi qismi 1-bandiga muvofiq amalga oshiriladi.
Nol darajali stavka qimmatbaho metallarni ishlab chiqaruvchilar tomonidan qimmatbaho metallarni olish bo‘yicha vakolatli organga realizatsiya qilinadigan bunday metallarga nisbatan qo‘llaniladi.
Qishloq xo‘jaligi tovar ishlab chiqaruvchilari tomonidan yetishtirilgan hamda O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi va O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi tomonidan tasdiqlanadigan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari (bundan paxta va g‘alla mustasno) ro‘yxatiga kiritilgan tovarlarni realizatsiya qilish aylanmasiga nisbatan nol darajali stavkada soliq solinadi.
Bilimingizni sinang
Soliq kodeksiga ko‘ra, quyidagilardan qaysi biri realizatsiya qilinganda nol darajali stavka bo‘yicha soliq solinadi?
- O‘zbekiston hududi ichida realizatsiya qilingan, eksport bojxona rejimiga joylashtirilmagan tovarlar
- Faqat qishloq xo‘jaligi texnikasi va uning ehtiyot qismlari, hududdan tashqariga olib chiqilmaganlari
- Import bojxona tartib-taomiliga joylashtirilib, erkin muomalaga chiqarilgan tovarlar
- O‘zbekiston Respublikasi hududidan eksport bojxona tartib-taomiliga olib chiqilgan tovarlar
To‘g‘ri javob: O‘zbekiston Respublikasi hududidan eksport bojxona tartib-taomiliga olib chiqilgan tovarlar. 260-modda 1-band: eksport bojxona tartib-taomiliga olib chiqilgan tovarlar realizatsiyasiga nol stavka.
Nol darajali stavkani qo‘llash huquqini tasdiqlovchi hujjatlar qachon taqdim etiladi?
- Soliq hisoboti bilan birga
- Soliq hisobotidan bir yil keyin
- Faqat soliq organi talab qilgandan keyin
- Tovar eksport qilinishidan oldin
To‘g‘ri javob: Soliq hisoboti bilan birga. 260-modda ikkinchi qadamdagi qoidaga ko‘ra, hujjatlar soliq hisoboti bilan birga taqdim etiladi.
Tovarlar eksport qilinganligini tasdiqlovchi hujjatlar ro‘yxatiga quyidagilardan qaysi biri kiradi?
- Kontrakt (belgilangan tartibda tasdiqlangan ko‘chirma nusxasi)
- Soliq to‘lovchining yillik moliyaviy hisoboti ko‘chirma nusxasi
- Mehnat shartnomasi va ish haqi to‘langanligi haqidagi nusxa
- Soliq organining ogohlantirish xati va tushuntirish nusxasi
To‘g‘ri javob: Kontrakt (belgilangan tartibda tasdiqlangan ko‘chirma nusxasi). 261-modda 1-band: kontrakt (ko‘chirma nusxasi) eksportni tasdiqlovchi hujjat.
Tovarlar eksportga vositachi (ishonchli vakil) orqali vositachilik shartnomasi bo‘yicha realizatsiya qilinganda, eksportni tasdiqlash uchun qo‘shimcha ravishda nima taqdim etiladi?
- Vositachining ustav kapitali va moliyaviy holati haqidagi ma’lumotnoma
- Vositachilik yoki topshiriq shartnomasi (shartnomaning ko‘chirma nusxasi)
- Soliq organining eksportga oldindan beriladigan yozma ruxsatnomasi
- Tovarning bozor narxi haqida mustaqil baholovchi tomonidan berilgan xulosa
To‘g‘ri javob: Vositachilik yoki topshiriq shartnomasi (shartnomaning ko‘chirma nusxasi). 261-modda: komitent soliq to‘lovchining vositachi bilan tuzgan shartnomasini (ko‘chirma nusxasini) taqdim etadi.
Soliq to‘lovchining faoliyat turiga qarab nol stavkani qo‘llash huquqini tasdiqlash uchun zarur hujjatlar ro‘yxati va ularni taqdim etish tartibini qaysi organ tasdiqlaydi?
- Soliq qo‘mitasi
- Markaziy bank
- Adliya vazirligi
- Vazirlar Mahkamasi
To‘g‘ri javob: Vazirlar Mahkamasi. 261-modda: ro‘yxat va tartib O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
Qayta ishlash bojxona rejimiga joylashtirilgan tovarlarni qayta ishlash bo‘yicha xizmatlarga qanday shart bilan nol stavka bo‘yicha soliq solinadi?
- Xizmat ko‘rsatuvchi norezident bo‘lsa, mahsulot qayerda qolishidan qat’i nazar
- Qayta ishlash mahsulotlari erkin muomalaga chiqarilsa, O‘zbekiston hududida
- Qayta ishlash mahsulotlari bojxona hududidan tashqariga olib chiqilsa
- Qayta ishlash muddati bir oydan oshmagan va mahsulot hududda qolgan taqdirda
To‘g‘ri javob: Qayta ishlash mahsulotlari bojxona hududidan tashqariga olib chiqilsa. 262-modda: nol stavka mahsulotlar bojxona hududidan tashqariga olib chiqilishi sharti bilan; erkin muomalaga chiqarilsa 258-moddadagi stavka qo‘llanadi.
Tovarlarni xalqaro tashish deganda Soliq kodeksiga ko‘ra nima tushuniladi?
- Jo‘natish yoki belgilangan punkti O‘zbekiston hududidan tashqarida bo‘lgan tovarlarni havo kemalari, temir yo‘l yoki avtotransport orqali tashish
- Jo‘natish punkti yoki belgilangan punkti O‘zbekiston hududi ichida joylashgan bo‘lgan tovarlarni havo, temir yo‘l yoki avtotransport orqali tashish
- Faqat havo kemalarida O‘zbekiston hududidan tashqariga tovarlarni tashish, temir yo‘l va avtotransport orqali tashishni hisobga olmasdan
- Faqat bojxona tranziti rejimidagi tovarlarni jo‘natish punkti O‘zbekiston hududidan tashqarida bo‘lgan holda temir yo‘l orqali tashish
To‘g‘ri javob: Jo‘natish yoki belgilangan punkti O‘zbekiston hududidan tashqarida bo‘lgan tovarlarni havo kemalari, temir yo‘l yoki avtotransport orqali tashish. 263-modda 1-band ta’rifi.
Kazus: “Baraka Logistik” MChJ eksport qilinadigan tovarlarni O‘zbekiston hududidan tashqariga tashish xizmatini ko‘rsatdi. Tashish hujjatlarida bojxona organlarining belgilari qo‘yilgan, kompaniya O‘zbekiston yuridik shaxsi. Qaysi xulosa to‘g‘ri?
- Xizmatga 12 foiz stavka qo‘llanadi
- Xizmatga nol stavka bo‘yicha soliq solinadi
- Xizmatga soliq solinmaydi va hisobot talab qilinmaydi
- Xizmatga faqat Vazirlar Mahkamasi qarori bilan nol stavka qo‘llanadi
To‘g‘ri javob: Xizmatga nol stavka bo‘yicha soliq solinadi. 263-modda 4-band: O‘zbekiston yuridik shaxslari bo‘lgan tashuvchilar xizmatiga, tashish hujjatlarida bojxona belgilari bo‘lsa, nol stavka.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash