XotirAI logotipiXotirAI
📜 9-sinf · O‘zbekiston tarixi · Ilova

O‘zbekiston tarixiga oid ayrim muhim sanalar

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

AYRIM MUHIM SANALAR

1428–1468-yillar – “O‘zbek ulusi”da Abulxayrxonning hukmronligi. 1428-yil – Abulxayrxon Sharqiy Qipchoq dashtini egallab, alohida davlatga asos soladi. Tarixiy manbalarda bu davlat “O‘zbek ulusi” (o‘zbeklar mamlakati) deb ham ataladi.

1483-yil 14-fevral – 1530-yil 26-dekabr – Bobur Mirzo yashagan yillar. 1493–1529-yillar – Bobur “Boburnoma”da bo‘lib o‘tgan tarixiy voqealar haqida yilma-yil hikoya qiladi.

1496-yil 17-iyun – Bobur Mirzoning Samarqandga birinchi yurishi. 1497-yil may – Bobur Mirzoning Samarqandga ikkinchi yurishi. 1497-yil noyabr oxiri – Bobur Mirzo Samarqand taxtini egallaydi. 1499-yil – Muhammad Shayboniyxonning Movarounnahrni zabt etishni boshlashi. 1500-yil – Muhammad Shayboniyxon Samarqandni jangsiz egallaydi. 1500–1601-yillar – Movarounnahrda shayboniylar sulolasi hukmronligi. 1500-yil kuz – Bobur Mirzo Samarqandga yurish boshlaydi. 1501-yil – Muhammad Shayboniyxon Samarqandni uzil-kesil egallaydi. Katta qo‘shinga ega bo‘lgan Muhammad Shayboniyxon endi butun Movarounnahrni egallay boshlaydi.

AYRIM MUHIM SANALAR

1501-yil – Bobur Samarqandni tark etadi. 1504-yil – Farg‘ona zabt etiladi. Shu tariqa butun Movarounnahrda shayboniylar sulolasi hukmronligi o‘rnatiladi. Samarqand shahri poytaxt etib belgilanadi.

1504-yil sentyabr – Bobur Mirzo Kobulga borib, bu yerda hokimiyatni qo‘lga kiritadi. 1507-yil – Muhammad Shayboniyxon Xurosonni bo‘ysundiradi. Butun mintaqani yagona bir markaz – Samarqand qo‘l ostida birlashtiradi.

1510-yil – Shayboniyxon va Eron hukmdori shoh Ismoil qo‘shini to‘qnashadi. Marv yaqinida bo‘lgan jangda Muhammad Shayboniyxon qo‘shinlari yengiladi. Shayboniyxon va uning safdoshlari jangda halok bo‘lishadi.

AYRIM MUHIM SANALAR

1511-yil kuz – Bobur Eron shohi Ismoil yordamida Samarqandni uchinchi marta qo‘lga kiritadi. Lekin yana qo‘ldan chiqaradi.

1552-yil – Ivan Grozniy Qozon xonligini bosib oladi. 1556-yil – Ivan Grozniy Hojitarxon (Astraxan, Ashtarxoniylar) xonligini bosib oladi. 1558-yil – “Moskva savdo kompaniyasi” vakili A. Jenkinson boshliq elchilar rus podshosining guvohnomasi bilan Buxoroga yuboriladi. Elchi A. Jenkinson Buxoro xoni Abdullaxon II tomonidan qabul qilinadi.

1572, 1577-yillar – Abdullaxon II Akbarshoh huzuriga o‘zining elchilarini yuborgan yillar. 1620-yil – Farg‘onaning qadimgi poytaxti Axsikent qattiq zilzila oqibatida vayron bo‘lganligi uchun aholi Namangan atrofiga ko‘chgan. Namangan tuz koni (“namak kon”) yaqinida qurilgan edi.

AYRIM MUHIM SANALAR

1710–1721-yillar – Farg‘ona vodiysida Shohruxbiy hukmronligi davri. 1717-yil – A. Bekovich-Cherkasskiy harbiy ekspeditsiyasi Xiva xonligi hududlariga kirib keladi va harbiy to‘qnashuvlar bo‘ladi. Xiva xoni Sherg‘ozixon Bekovich-Cherkasskiyning qo‘shinlarini qirib tashlaydi. Pyotr I uyushtirgan ekspeditsiyaning halokati Xiva – Rossiya munosabatlarini keskinlashtirib yuboradi.

1721–1725-yillar – Rossiya hukumati elchisi Florio Benevenining Buxorodagi faoliyati. 1780–1841-yillar – Uvaysiy (asl ismi Jahon, xalq orasida Jahon otin sifatida tanilgan) yashagan yillar.

1792–1842-yillar – o‘zbek shoirasi, ma’rifatparvar davlat arbobi Mohlaroyim – Nodira yashagan yillar.

AYRIM MUHIM SANALAR

1803-yil – Toshkent elchilari Sankt-Peterburgga borib, imperator Aleksandr I qabulida bo‘ladilar.

1824–1878-yillar – qoraqalpoq xalqining atoqli shoirlaridan biri Ajiniyoz Qo‘siboy o‘g‘li (taxallusi Zevar) yashagan yillar.

1827–1900-yillar – qoraqalpoq xalqi adabiyotining asoschisi Berdaq (taxallusi; asl ismi Berdimurod Qarg‘aboy o‘g‘li) yashagan yillar.

1827-yil – Oydo‘stbiy boshchiligida qo‘zg‘olon yuz beradi. 1832-yil – A. Byorns Buxoroga kirib keladi. 1832-yil – Pekinda Xitoy – Qo‘qon shartnomasi imzolanadi. 1839-yil – Rossiya Xiva xonligiga qarshi birinchi harbiy yurishni boshlaydi. 1842-yil – Amir Nasrullo qo‘shinlari Qo‘qonga yurish qiladi. Qo‘qon qo‘shinlari mag‘lubiyatga uchraydi.

AYRIM MUHIM SANALAR

O‘quv nashri

Nargiza Kamaritdinovna Ismatova,

Usmon Toshpo‘latovich Jo‘rayev

9-sinf

Yangi nashr

Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinf o‘quvchilari uchun darslik

T. Mirzayev A. Boboqulov J. Matyoqubov S. Farmonov I. Saloxitdinov

"SAHOVAT EGALARI" MCHJ Ishlab chiqarish: Toshkent viloyati, Zangiota tumani,

Nurafshon MFY, Mustaqillik ko‘chasi, 27-uy.

Muhim sanalar

Bilimingizni sinang

Abulxayrxon “O‘zbek ulusi”da qaysi yillarda hukmronlik qilgan?
  1. 1430–1475-yillar
  2. 1428–1468-yillar
  3. 1420–1460-yillar
  4. 1438–1478-yillar

To‘g‘ri javob: 1428–1468-yillar. Abulxayrxon “O‘zbek ulusi”da 1428–1468-yillarda hukmronlik qilgan.

Abulxayrxon Sharqiy Qipchoq dashtida asos solgan davlat tarixiy manbalarda qaysi nom bilan ham ataladi?
  1. Mo‘g‘uliston ulusi
  2. Oltin O‘rda
  3. Nogay O‘rdasi
  4. O‘zbek ulusi

To‘g‘ri javob: O‘zbek ulusi. Abulxayrxon asos solgan davlat tarixiy manbalarda “O‘zbek ulusi” (o‘zbeklar mamlakati) deb ham ataladi.

Bobur Mirzo qaysi yilda tug‘ilgan?
  1. 1478-yil
  2. 1488-yil
  3. 1493-yil
  4. 1483-yil

To‘g‘ri javob: 1483-yil. Bobur Mirzo 1483-yil 14-fevraldan 1530-yil 26-dekabrgacha yashagan.

Abulxayrxon Sharqiy Qipchoq dashtini egallab, alohida davlatga asos solgan yil qaysi?
  1. 1468-yil
  2. 1428-yil
  3. 1483-yil
  4. 1500-yil

To‘g‘ri javob: 1428-yil. 1428-yilda Abulxayrxon Sharqiy Qipchoq dashtini egallab, “O‘zbek ulusi”ga asos solgan.

Bobur Mirzo qachon vafot etgan?
  1. 1530-yil 26-dekabr
  2. 1529-yil 26-dekabr
  3. 1483-yil 14-fevral
  4. 1530-yil 14-fevral

To‘g‘ri javob: 1530-yil 26-dekabr. Bobur 1483-yil 14-fevralda tug‘ilib, 1530-yil 26-dekabrda vafot etgan.

Bobur Mirzo Samarqand taxtini qachon egallagan?
  1. 1496-yil iyun oxirida
  2. 1497-yil may oyining oxirida
  3. 1498-yil iyun oxirida
  4. 1497-yil noyabr oxirida

To‘g‘ri javob: 1497-yil noyabr oxirida. Bobur 1497-yil noyabr oxirida Samarqand taxtini egallagan.

Quyidagi voqealarni qadimiysidan yangisiga tartiblang.
  1. Shayboniyxon Samarqandni jangsiz egallaydi → Bobur Samarqand taxtini egallaydi → Marv yaqinidagi jang → Bobur Kobulda hokimiyatni oladi
  2. Bobur Kobulda hokimiyatni oladi → Bobur Samarqand taxtini egallaydi → Marv yaqinidagi jang → Shayboniyxon Samarqandni jangsiz egallaydi
  3. Bobur Samarqand taxtini egallaydi → Shayboniyxon Samarqandni jangsiz egallaydi → Bobur Kobulda hokimiyatni oladi → Marv yaqinidagi jang
  4. Marv yaqinidagi jang → Bobur Samarqand taxtini egallaydi → Shayboniyxon Samarqandni jangsiz egallaydi → Bobur Kobulda hokimiyatni oladi

To‘g‘ri javob: Bobur Samarqand taxtini egallaydi → Shayboniyxon Samarqandni jangsiz egallaydi → Bobur Kobulda hokimiyatni oladi → Marv yaqinidagi jang. Ketma-ketlik: 1497, 1500, 1504, 1510-yillar.

Quyidagi voqealarni qadimiysidan yangisiga qarab joylashtiring: 1) Shayboniyxonning Xurosonni bo‘ysundirishi; 2) Farg‘ona zabt etilib, butun Movarounnahrda shayboniylar hukmronligining o‘rnatilishi; 3) Shayboniyxonning Samarqandni jangsiz egallashi; 4) Marv yaqinidagi jangda Shayboniyxon qo‘shinlarining yengilishi.
  1. 3–2–1–4
  2. 2–3–1–4
  3. 3–1–2–4
  4. 3–2–4–1

To‘g‘ri javob: 3–2–1–4. Samarqand 1500-yilda, Farg‘ona 1504-yilda, Xuroson 1507-yilda egallangan, Marv yaqinidagi jang 1510-yilda bo‘lgan.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiO‘zbek davlatlari tarixi bo‘yicha manbalar