XotirAI logotipiXotirAI
🧬 6-sinf · Botanika · 9-§.

Shakli o‘zgargan ildizlar

Mavzular

Ildiz metamorfozi

Ildizlarning shakl o‘zgarishlar (metamorfoz)i. Ildizlar bajaradigan vazifalariga qarab turlicha shakllarda bo‘ladi.

Bunday ildizlar shakli o‘zgargan, ya’ni metamorfozlashgan ildizlar deyiladi.

Ildizmevalar

Ildizmevalar – asosiy ildiz shaklini o‘zgartirib yo‘g‘onlashadi va zaxira oziq modda to‘playdi. Bunga sabzi, sholg‘om, turp, lavlagi, rediska misol bo‘ladi.

Tayanch va havo ildizlari

Tayanch ildizlar – poyadan chiqqan qo‘shimcha ildizlar bo‘lib, uni tik tutib turishga yordam beradi (makkajo‘xori, oqjo‘xori o‘simliklarida) (21-rasm).

21-rasm. Ildizmevalar (sabzi, sholg‘om, lavlagi); Makkajo‘xorining qo‘shimcha ildizlari; Ban’yan daraxtining tayanch ildizlari.
21-rasm. Ildizmevalar (sabzi, sholg‘om, lavlagi); Makkajo‘xorining qo‘shimcha ildizlari; Ban’yan daraxtining tayanch ildizlari.

Tropiklarda o‘sadigan ayrim o‘simliklarda havo ildizlari bo‘ladi.

Bilimingizni sinang

Quyidagilardan qaysi biri asosiy ildizi yo‘g‘onlashib, zaxira oziq modda to‘playdigan ildizmevaga misol bo‘ladi?
  1. Pomidor va karam
  2. Bug‘doy va arpa
  3. Sabzi va lavlagi
  4. Makkajo‘xori va oqjo‘xori

To‘g‘ri javob: Sabzi va lavlagi. Sabzi, sholg‘om, turp, lavlagi, rediska ildizmevalardir.

Makkajo‘xori va oqjo‘xorida poyadan chiqqan tayanch ildizlar qanday vazifa bajaradi?
  1. Poyani tik tutib turishga yordam beradi
  2. Faqat yerosti suvlarini shimadi
  3. Barg hosil qilib, fotosintezni ta’minlaydi
  4. Zaxira oziq modda to‘playdi

To‘g‘ri javob: Poyani tik tutib turishga yordam beradi. Tayanch ildizlar poyadan chiqqan qo‘shimcha ildizlar bo‘lib, o‘simlikni tik tutib turadi.

Moslang: 1) ildizmeva; 2) tayanch ildiz; 3) havo ildizi. a) poyadan chiqqan qo‘shimcha ildiz, o‘simlikni tik tutadi; b) asosiy ildiz yo‘g‘onlashib, zaxira oziq to‘playdi; c) tropiklarda o‘sadigan ayrim o‘simliklarda bo‘ladi.
  1. 1-a, 2-b, 3-c
  2. 1-c, 2-a, 3-b
  3. 1-b, 2-a, 3-c
  4. 1-b, 2-c, 3-a

To‘g‘ri javob: 1-b, 2-a, 3-c. Ildizmeva zaxira oziq to‘playdi, tayanch ildiz poyani tik tutadi, havo ildizlari tropik o‘simliklarda uchraydi.

Quyidagi hukmlardan qaysilari to‘g‘ri? I. Rediska – ildizmeva; II. Tayanch ildizlar poyadan chiqqan qo‘shimcha ildizlardir; III. Havo ildizlari cho‘llarda o‘sadigan o‘simliklarda bo‘ladi.
  1. II va III
  2. I va III
  3. I va II
  4. Faqat III

To‘g‘ri javob: I va II. Havo ildizlari tropiklarda o‘sadigan ayrim o‘simliklarda bo‘ladi, III noto‘g‘ri.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiIldizning ichki tuzilishiKeyingi →Novda