Shakli o‘zgargan ildizlar
Mavzular
Ildiz metamorfozi
Ildizlarning shakl o‘zgarishlar (metamorfoz)i. Ildizlar bajaradigan vazifalariga qarab turlicha shakllarda bo‘ladi.
Bunday ildizlar shakli o‘zgargan, ya’ni metamorfozlashgan ildizlar deyiladi.
Ildizmevalar
Ildizmevalar – asosiy ildiz shaklini o‘zgartirib yo‘g‘onlashadi va zaxira oziq modda to‘playdi. Bunga sabzi, sholg‘om, turp, lavlagi, rediska misol bo‘ladi.
Tayanch va havo ildizlari
Tayanch ildizlar – poyadan chiqqan qo‘shimcha ildizlar bo‘lib, uni tik tutib turishga yordam beradi (makkajo‘xori, oqjo‘xori o‘simliklarida) (21-rasm).

Tropiklarda o‘sadigan ayrim o‘simliklarda havo ildizlari bo‘ladi.
Bilimingizni sinang
Quyidagilardan qaysi biri asosiy ildizi yo‘g‘onlashib, zaxira oziq modda to‘playdigan ildizmevaga misol bo‘ladi?
- Pomidor va karam
- Bug‘doy va arpa
- Sabzi va lavlagi
- Makkajo‘xori va oqjo‘xori
To‘g‘ri javob: Sabzi va lavlagi. Sabzi, sholg‘om, turp, lavlagi, rediska ildizmevalardir.
Makkajo‘xori va oqjo‘xorida poyadan chiqqan tayanch ildizlar qanday vazifa bajaradi?
- Poyani tik tutib turishga yordam beradi
- Faqat yerosti suvlarini shimadi
- Barg hosil qilib, fotosintezni ta’minlaydi
- Zaxira oziq modda to‘playdi
To‘g‘ri javob: Poyani tik tutib turishga yordam beradi. Tayanch ildizlar poyadan chiqqan qo‘shimcha ildizlar bo‘lib, o‘simlikni tik tutib turadi.
Moslang: 1) ildizmeva; 2) tayanch ildiz; 3) havo ildizi. a) poyadan chiqqan qo‘shimcha ildiz, o‘simlikni tik tutadi; b) asosiy ildiz yo‘g‘onlashib, zaxira oziq to‘playdi; c) tropiklarda o‘sadigan ayrim o‘simliklarda bo‘ladi.
- 1-a, 2-b, 3-c
- 1-c, 2-a, 3-b
- 1-b, 2-a, 3-c
- 1-b, 2-c, 3-a
To‘g‘ri javob: 1-b, 2-a, 3-c. Ildizmeva zaxira oziq to‘playdi, tayanch ildiz poyani tik tutadi, havo ildizlari tropik o‘simliklarda uchraydi.
Quyidagi hukmlardan qaysilari to‘g‘ri? I. Rediska – ildizmeva; II. Tayanch ildizlar poyadan chiqqan qo‘shimcha ildizlardir; III. Havo ildizlari cho‘llarda o‘sadigan o‘simliklarda bo‘ladi.
- II va III
- I va III
- I va II
- Faqat III
To‘g‘ri javob: I va II. Havo ildizlari tropiklarda o‘sadigan ayrim o‘simliklarda bo‘ladi, III noto‘g‘ri.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash