XotirAI logotipiXotirAI
🧬 6-sinf · Botanika · 10-§.

Novda

Mavzular

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

Novda nima

Novda yuksak o‘simliklarning vegetativ organi bo‘lib, poya hamda unda joylashgan barg va kurtaklardan iborat.

Daraxt, buta va yarimbutalarning o‘zida kurtak va barg hosil qiladigan bir yillik shoxi ham novda deyiladi (22-rasm).

Novdaning tuzilishi

Poya novdaning o‘zak organi hisoblanadi. Poyaning barg va yon kurtaklar joylashgan qismi bo‘g‘im deyiladi. Qo‘shni bo‘g‘imlar orasi bo‘g‘im oralig‘i deyiladi.

22-rasm. Novdaning tuzilishi: 1 – kurtaklar; 2 – bo‘g‘im oralig‘i; 3 – bo‘g‘im; 4 – poya.
22-rasm. Novdaning tuzilishi: 1 – kurtaklar; 2 – bo‘g‘im oralig‘i; 3 – bo‘g‘im; 4 – poya.

Kuzda novda

Kuz yaqinlashishi bilan novdalarning yashil rangi o‘zgarib, qo‘ng‘ir va qizg‘ish rangga kiradi. Chunki bu vaqtda ularning po‘sti qalinlashadi, ya’ni po‘kak qavat hosil bo‘ladi.

Kech kuzda barglar to‘kilib ketib, ular qo‘ltig‘ida joylashgan kurtaklar ochilib qoladi va shu holda qishlaydi.

Novda xillari

Novdalar ikki xil bo‘ladi. Agar novda barg va kurtaklardan iborat bo‘lsa, vegetativ novda deyiladi. Novdadan gul paydo bo‘lsa, generativ yoki gulli novda deb ataladi.

Demak, barg va kurtaklari bo‘lgan daraxt va butalarning bir yillik novdasi yoki urug‘idan unib chiqqan bir yillik niholga ham novda deyiladi.

Bilimingizni sinang

Novda qaysi qismlardan iborat?
  1. Faqat poya va ildizdan
  2. Poya hamda unda joylashgan barg va kurtaklardan
  3. Ildiz, poya va gul qismlaridan
  4. Barg, gul va mevadan

To‘g‘ri javob: Poya hamda unda joylashgan barg va kurtaklardan. Novda – vegetativ organ bo‘lib, poya va unda joylashgan barg hamda kurtaklardan iborat.

Poyaning barg va yon kurtaklar joylashgan qismi nima deyiladi?
  1. Bo‘g‘im
  2. O‘zak
  3. Bo‘g‘im oralig‘i
  4. Uchki kurtak

To‘g‘ri javob: Bo‘g‘im. Barg va yon kurtaklar joylashgan qism bo‘g‘im, qo‘shni bo‘g‘imlar orasi esa bo‘g‘im oralig‘idir.

Vegetativ va generativ novdalar qaysi javobda to‘g‘ri taqqoslangan?
  1. Ikkalasida ham gul paydo bo‘ladi, farqi faqat kurtaklar sonida
  2. Vegetativ novda barg va kurtaklardan iborat, generativ novdada gul paydo bo‘ladi
  3. Ikkalasi ham faqat gul va mevadan iborat
  4. Vegetativ novdada gul paydo bo‘ladi, generativ novda barg va kurtaklardan iborat

To‘g‘ri javob: Vegetativ novda barg va kurtaklardan iborat, generativ novdada gul paydo bo‘ladi. Vegetativ novda barg va kurtaklardan iborat; generativ (gulli) novdada gul paydo bo‘ladi.

Quyidagi hukmlardan qaysilari to‘g‘ri? I. Poya novdaning o‘zak organi hisoblanadi; II. Daraxtning kurtak va barg hosil qiladigan bir yillik shoxi ham novda deyiladi; III. Qo‘shni bo‘g‘imlar orasi bo‘g‘im deyiladi.
  1. I va III
  2. II va III
  3. I va II
  4. I, II va III

To‘g‘ri javob: I va II. Qo‘shni bo‘g‘imlar orasi bo‘g‘im oralig‘i deyiladi, shuning uchun III noto‘g‘ri.

Rasmda 4 raqami bilan ko‘rsatilgan qism (tuzilma, bosqich) qaysi?
  1. bo‘g‘im oralig‘i
  2. poya
  3. kurtaklar
  4. bo‘g‘im

To‘g‘ri javob: poya. 22-rasm. Novdaning tuzilishi: 1 – kurtaklar; 2 – bo‘g‘im oralig‘i; 3 – bo‘g‘im; 4 – poya.

Rasmda «bo‘g‘im oralig‘i» qaysi raqam bilan ko‘rsatilgan?
  1. 3
  2. 2
  3. 4
  4. 1

To‘g‘ri javob: 2. 22-rasm. Novdaning tuzilishi: 1 – kurtaklar; 2 – bo‘g‘im oralig‘i; 3 – bo‘g‘im; 4 – poya.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiShakli o‘zgargan ildizlarKeyingi →Poyalarning xilma-xilligi