Rim respublikasida hayot

Qadimgi Rim

45-§. Rim respublikasida hayot

SHAHARLARDAGI HAYOT Davlatning hududi kengayib borgani sayin shaharlar ham ko‘paydi. Rim shaharlari oldindan puxta ishlangan reja asosida barpo etilgan. Shaharlarda ko‘plab chiroyli jamoat va turarjoy binolari, ibodatxonalar, hammomlar, savdo rastalari va dorixonalar bo‘lgan.

Qadimgi devorga

Ko‘pchilik odamlar 2-3 qavatli binolarda istiqomat qilgan. Badavlat odamlar esa o‘zlariga koshona qurib olar edilar. Bunday uylarda markaziy isitish tizimi bo‘lgan: pollar isitilar, quvurlar orqali uylarga suv oqib kelar edi. Uy mozaikalar – shisha yoki tosh parchalaridan ishlangan suratlar bilan bezatilgan. Shohona uy-joylar – villalar devorlarini freskalar – xom suvoqqa ishlangan rasmlar bezatib turgan. Har bir shahar markazidagi forumda bozor maydoni, xalq yig‘ilishlari uchun joy va markaziy ibodatxona bo‘lgan. Suv shaharga bir necha qavatli ko‘prikka o‘xshab ketuvchi akveduk orqali oqib kelgan.

45-§. Rim respublikasida hayot

ishlangan tasvir.

Rim bozorlarida katta tovar bo‘lmish qullarga talab ko‘p edi. Har bir shaharning qullar savdoga chiqariladigan bozorlari bo‘lgan.

Odamlar kiyib yuradigan liboslar ularning jamiyatdagi mavqeyini bildirgan. Masalan, o‘g‘il bolalar 14 yoshga to‘lgunga qadar pushti yo‘lli toga kiyishgan. 14 yoshga Qadimgi Rim ko‘chasi kirganlarida ular voyaga yetgan shaxs hisoblanar va oppoq toga kiya boshlar edi. Xuddi shunday harir togani senatorlar ham kiyishgan. Rimlik ayollar turli rangdagi ko‘ylaklar kiyib, bosh va yelkalariga ro‘mol tashlab yurganlar. QADIMGI RIMLIKLARNING E’TIQODLARI Kundalik hayotda rimliklar o‘z ma’budlariga madad va homiylik istab murojaat etishardi. Ular uchun ulug‘vor ibodatxonalar barpo etilgan. Rimliklar dini yunonlar diniy etiqodlarini esga soladi. Muhim ishni boshlashdan oldin rimliklar bu ishda madad berishi uchun ma’budlarga qurbonliklar bag‘ishlar edi.

45-§. Rim respublikasida hayot

Turfa ma’budlar hayotning turli jihatlarini boshqarar edi. Masalan, rimliklar jangda mag‘lubiyatga uchragudek bo‘lishsa, demak, qaysidir ish bilan urush ma’budi Marsning jahlini chiqardik, degan xayolga borishgan.

Rimliklar bosh ma’budi, osmon, momaqaldiroq va yashin podshosi Yupiter Rim davlatining homiysi hisoblangan. Rimliklar dengiz, ov, savdo-sotiq, olov va temirchilik, bahor va sevgi, adolat va taqdir ma’budlarga e’tiqod qilishgan.

Yupiter – momaqaldiroq va yashin ma’budi

Neptun – dengiz ma’budi

Mars – urush ma’budi

Vesta – xonadon uchog‘i homiysi

Diana – ov ma’budasi ma’budi

Vulqon – olov va temirchilik

Rimliklarning ma’budlari

Merkuriy – savdo-sotiq ma’budi

Qadimgi rimliklarning ma’budlari

Vesta

Buyuk pontifik

O‘ylab ko‘ring

DINIY MAROSIMLAR Diniy marosimlar qat’iy belgilangan qoidalar bo‘yicha o‘tkazilgan. Marosimlar o‘tkazilishi ustidan kohinlar – pontifiklar – Rim ruhoniylari nazorat qilishgan. Ular bayramlar taqvimi, marosimlar, tantanalar tartibini tuzishardi. 5 nafardan 15 nafargacha ruhoniylar jamlangan pontifiklar hay’atiga buyuk pontifik rahbarlik qilgan. Buyuk pontifik ma’budlar bilan maslahatlashib, xulosa beradi deb hisoblashgan.

Rimliklar barcha muhim ishlarni bashorat qilishdan boshlashgan. Bashorat qilish kohin – avgurlar yordamida amalga oshirilgan. Avgurlar qushlar parvoziga, momaqaldiroq, chaqmoq, muqaddas qushlarga sepilgan donlar, aks-sadoga va hokazolarga qarab bashorat qilar, alomatlar ko‘ngildagidek bo‘lmasa, ishlar ma’lum muddatga kechiktirilar edi.

O‘ylab ko‘ring

Xonadon o‘chog‘i homisi Vesta ibodatxonasida muqaddas olov saqlangan. Olov yonib turar ekan, hayot mavjud deb hisoblashgan.

Urush ma’budiga bag‘ishlangan marosim

SAVOL VA TOPSHIRIQLAR

Bilimingizni sinang