XotirAI logotipiXotirAI
⚖️ Fuqarolik kodeksi (II qism) · 617–624-m.

Tekin foydalanish (1/2)

Ikkinchi Qism

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

617-modda. Tekin foydalanish shartnomasi tushunchasi

Tekin foydalanish (ssuda) shartnomasi bo‘yicha bir taraf (ssuda beruvchi) ikkinchi tarafga (ssuda oluvchiga) ashyoni vaqtincha tekin foydalanish uchun berish majburiyatini oladi yoki beradi, ikkinchi taraf esa bu ashyoni qanday olgan bo‘lsa, normal yeyilishni hisobga olib xuddi shunday holatda yoki shartnomada nazarda tutilgan holatda qaytarib berish majburiyatini oladi.

Tekin foydalanish shartnomasiga nisbatan ushbu Kodeks 537-moddasida, 540-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida, 545-moddasida, 553-moddasining to‘rtinchi qismida, 555-moddasining birinchi va uchinchi qismlarida nazarda tutilgan qoidalar qo‘llanadi.

618-modda. Ssuda beruvchi

Ashyoni tekin foydalanishga berish huquqiga uning mulkdori va qonun yoki mulkdor tomonidan vakolat berilgan boshqa shaxslar ega bo‘ladi.

Tijorat tashkiloti o‘z muassisi, ishtirokchisi (aksiyadori), rahbari, o‘z boshqaruv yoki nazorat organlarining a’zosi bo‘lgan shaxsga ashyoni tekin foydalanishga berishga haqli emas.

619-modda. Ashyoni tekin foydalanish uchun berish

Ssuda beruvchi ashyoni undan tekin hamda vazifasiga muvofiq foydalanish shartlariga javob beradigan holatda topshirishi shart.

Agar shartnomada boshqa tartib nazarda tutilgan bo‘lmasa, ashyo undan tekin foydalanish uchun barcha mansub ashyolari va tegishli hujjatlari (foydalanish bo‘yicha yo‘riqnomalar, texnik pasporti va shu kabilar) bilan birga beriladi.

Agar bunday ashyolar va hujjatlar berilmagan bo‘lib, ularsiz ashyodan vazifasiga muvofiq foydalanib bo‘lmasa yoki undan foydalanish ssuda oluvchi uchun o‘z ahamiyatini ancha yo‘qotsa, ssuda oluvchi bunday ashyolar va hujjatlar berilishini yoki shartnoma bekor qilinib, o‘zi ko‘rgan haqiqiy zararning o‘rnini qoplashni talab qilishga haqli.

620-modda. Ashyoni tekin foydalanishga bermaslik oqibatlari

Agar ssuda beruvchi ashyoni ssuda oluvchiga bermasa, ssuda oluvchi shartnomani bekor qilish va yetkazilgan haqiqiy zararning o‘rnini qoplashni talab qilishga haqli.

621-modda. Tekin foydalanish uchun berilgan ashyoning kamchiliklari uchun javobgarlik

Ssuda beruvchi tekin foydalanish shartnomasini tuzish paytida qasddan yoki qo‘pol ehtiyotsizlik bilan ashyoning kamchiliklarini aytib qo‘ymagan bo‘lsa, bu kamchiliklar uchun javob beradi.

Bunday kamchiliklarni aniqlaganida ssuda oluvchi o‘z xohishiga qarab, ssuda beruvchidan ashyodagi kamchiliklarni tekin bartaraf etishni yoki ashyoning kamchiliklarini bartaraf etishga qilingan xarajatlarni qoplashni yoxud tekin foydalanish shartnomasini muddatidan oldin bekor qilib, haqiqiy zararni qoplashni talab qilishga haqli.

Ssuda oluvchining talablaridan yoki uning ashyodagi kamchiliklarni ssuda beruvchining hisobidan bartaraf etish niyatidan xabardor qilingan ssuda beruvchi buzuq ashyoni kechiktirmasdan tegishli holatdagi xuddi shunday ashyo bilan almashtirishi mumkin.

Ashyoning tekin foydalanish shartnomasini tuzish vaqtida ko‘rsatib o‘tilgan yoki ssuda oluvchiga oldindan ma’lum bo‘lgan yoxud u ashyoni ko‘zdan kechirish yoki shartnoma tuzish yoxud ashyoni topshirish vaqtida uning sozligini tekshirish chog‘ida aniqlashi lozim bo‘lgan kamchiliklari uchun ssuda beruvchi javobgar bo‘lmaydi.

622-modda. Tekin foydalanishga topshirilayotgan ashyoga uchinchi shaxslarning huquqi

Ashyoning tekin foydalanishga topshirilishi bu ashyoga uchinchi shaxslarning huquqlarini o‘zgartirish yoki bekor qilish uchun asos bo‘lmaydi.

Tekin foydalanish shartnomasini tuzishda ssuda beruvchi bu ashyoga uchinchi shaxslarning barcha huquqlari (servitut, garov huquqi va boshqalar) to‘g‘risida ssuda oluvchini ogohlantirishi shart. Bu majburiyatni bajarmaslik ssuda oluvchiga shartnomani bekor qilish va haqiqiy zararni qoplashni talab qilish huquqini beradi.

623-modda. Ssuda oluvchining ashyoni saqlash majburiyatlari

Ssuda oluvchi tekin foydalanish uchun olingan ashyoni soz holatda saqlashi shart. Agar shartnomada boshqacha tartib nazarda tutilgan bo‘lmasa, ssuda oluvchi ashyoni joriy va kapital ta’mirlashi va uni saqlash bilan bog‘liq hamma xarajatlarni to‘lashi shart.

624-modda. Ashyoning tasodifan nobud bo‘lish yoki tasodifan buzilish xavfi

Agar ssuda oluvchi ashyodan shartnomaga yoki uning vazifasiga nomuvofiq holda foydalanishi yoxud uni ssuda beruvchining roziligisiz uchinchi shaxsga berishi tufayli ashyo nobud bo‘lsa yoki buzilsa, tekin foydalanish uchun olingan ashyoning tasodifan nobud bo‘lish yoki tasodifan buzilish xavfi ssuda oluvchining zimmasida bo‘ladi. Ssuda oluvchi o‘z ashyosidan voz kechib, ssudaga berilgan ashyoning nobud bo‘lishi yoki buzilishini bartaraf qilish imkoniyatiga ega bo‘lgan bo‘lsa ham, ashyoning tasodifan nobud bo‘lish yoki tasodifan buzilish xavfi uning zimmasida bo‘ladi.

Bilimingizni sinang

Fuqarolik kodeksiga ko‘ra, tekin foydalanish (ssuda) shartnomasi bo‘yicha ssuda oluvchi qanday majburiyat oladi?
  1. ashyoni vaqtincha foydalanish uchun haq to‘lab olib, shartnoma tugagach yangilab qaytarib berish
  2. ashyoni sotib olish huquqini saqlab qolib, muddat tugaganda uning qiymatini to‘lab, mulk qilib olish
  3. ashyoni qanday olgan bo‘lsa, normal yeyilishni hisobga olib xuddi shunday holatda qaytarib berish
  4. ashyoni mulk sifatida doimiy saqlab qolib, ssuda beruvchiga uning o‘rniga pul to‘lab berish

To‘g‘ri javob: ashyoni qanday olgan bo‘lsa, normal yeyilishni hisobga olib xuddi shunday holatda qaytarib berish. 617-moddaga ko‘ra ssuda oluvchi ashyoni normal yeyilishni hisobga olib xuddi shunday holatda yoki shartnomada nazarda tutilgan holatda qaytaradi.

Fuqarolik kodeksiga ko‘ra, ashyoni tekin foydalanishga berish huquqiga kimlar ega bo‘ladi?
  1. faqat ashyoning haqiqiy egasi bo‘lgan har qanday shaxs, mulkdorning roziligisiz ham
  2. faqat davlat organlari va ularning vakolatli mansabdor shaxslari, boshqalar emas
  3. ashyoni vaqtincha saqlab turgan shaxs, mulkdor roziligi bo‘lmasa ham
  4. uning mulkdori va qonun yoki mulkdor tomonidan vakolat berilgan boshqa shaxslar

To‘g‘ri javob: uning mulkdori va qonun yoki mulkdor tomonidan vakolat berilgan boshqa shaxslar. 618-moddaga ko‘ra ashyoni tekin foydalanishga berish huquqi mulkdorga va qonun yoki mulkdor vakolat bergan shaxslarga tegishli.

«Nur-Savdo» MChJ rahbari Qodir kompaniyaga tegishli avtomobilni o‘ziga tekin foydalanish uchun berishni so‘radi. Qaysi huquqiy xulosa to‘g‘ri?
  1. tijorat tashkiloti buni faqat umumiy yig‘ilish qarori bilan qilishi mumkin
  2. tijorat tashkiloti o‘z rahbariga ashyoni tekin foydalanishga berishga haqli emas
  3. tijorat tashkiloti buni cheklovsiz qilishi mumkin
  4. faqat muassis bo‘lmagan rahbarga tekin berish taqiqlanadi

To‘g‘ri javob: tijorat tashkiloti o‘z rahbariga ashyoni tekin foydalanishga berishga haqli emas. 618-moddaga ko‘ra tijorat tashkiloti o‘z rahbariga ashyoni tekin foydalanishga berishga haqli emas.

Fuqarolik kodeksi (II qism) — 619-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Ssuda oluvchining ashyoni saqlash majburiyatlari
  2. Tekin foydalanishga topshirilayotgan ashyoga uchinchi shaxslarning huquqi
  3. Ashyoni tekin foydalanish uchun berish
  4. Ashyodan foydalanish natijasida uchinchi shaxsga yetkazilgan zarar uchun javobgarlik

To‘g‘ri javob: Ashyoni tekin foydalanish uchun berish. 619-modda: Ashyoni tekin foydalanish uchun berish.

Fuqarolik kodeksi (II qism): «Ashyoni tekin foydalanish uchun berish» qaysi moddada belgilangan?
  1. 625-modda
  2. 619-modda
  3. 623-modda
  4. 622-modda

To‘g‘ri javob: 619-modda. 619-modda: Ashyoni tekin foydalanish uchun berish.

Ssuda beruvchi Hamid ssuda oluvchi Zarinaga stanokni tekin berdi, lekin uning texnik pasporti va foydalanish yo‘riqnomasini bermadi. Ularsiz stanokdan vazifasiga muvofiq foydalanib bo‘lmaydi. Zarina nimani talab qilishga haqli?
  1. bunday ashyolar va hujjatlar berilishini yoki shartnoma bekor qilinib, haqiqiy zararni qoplashni
  2. faqat stanokni ssuda beruvchiga qaytarib berishni, haqiqiy zararni qoplashni esa talab qila olmaydi
  3. jarima undirishni va stanokni o‘ziga mulk qilib olishni, hujjatlarsiz ham qonuniy deb topishni
  4. hech narsani, chunki shartnoma tekin bo‘lgani uchun ssuda beruvchi hujjat berishga majbur emas

To‘g‘ri javob: bunday ashyolar va hujjatlar berilishini yoki shartnoma bekor qilinib, haqiqiy zararni qoplashni. 619-moddaga ko‘ra ssuda oluvchi hujjatlar berilishini yoki shartnoma bekor qilinib, haqiqiy zarar qoplanishini talab qilishga haqli.

Fuqarolik kodeksi (II qism) — 620-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Uy-joyni ijaraga berish shartnomasida ijaraga oluvchini almashtirish
  2. Ssuda beruvchi
  3. Tekin foydalanish shartnomasi tushunchasi
  4. Ashyoni tekin foydalanishga bermaslik oqibatlari

To‘g‘ri javob: Ashyoni tekin foydalanishga bermaslik oqibatlari. 620-modda: Ashyoni tekin foydalanishga bermaslik oqibatlari.

Fuqarolik kodeksi (II qism): «Ashyoni tekin foydalanishga bermaslik oqibatlari» qaysi moddada belgilangan?
  1. 620-modda
  2. 617-modda
  3. 618-modda
  4. 614-modda

To‘g‘ri javob: 620-modda. 620-modda: Ashyoni tekin foydalanishga bermaslik oqibatlari.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiUy-joy ijarasi (2/2)Keyingi →Tekin foydalanish (2/2)