Mol-mulkni ishonchli boshqarish (1/2)
Ikkinchi Qism
849-modda. Mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasi
Mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasi bo‘yicha bir taraf (boshqaruvning muassisi) ikkinchi tarafga (ishonchli boshqaruvchiga) mol-mulkini muayyan muddatga ishonchli boshqaruvga topshiradi, ikkinchi taraf esa ushbu mol-mulkni boshqaruvning muassisi yoki u ko‘rsatgan shaxs (foyda oluvchi) manfaatlarini ko‘zlab boshqarish majburiyatini oladi.
Mol-mulkni ishonchli boshqarishga topshirish bu mol-mulkka mulk huquqining ishonchli boshqaruvchiga o‘tishiga olib kelmaydi.
Ishonchli boshqaruvchi mol-mulkni ishonchli boshqarar ekan, ishonchli boshqarish shartnomasiga muvofiq ushbu mol-mulkka nisbatan foyda oluvchining manfaatlarini ko‘zlagan holda har qanday yuridik va amaliy harakatlarni qilishga haqli.
Qonunda yoki shartnomada mol-mulkni ishonchli boshqarish bo‘yicha ayrim harakatlarga nisbatan cheklovlar nazarda tutilishi mumkin.
Ishonchli boshqarishga topshirilgan mol-mulk yuzasidan bitimlarni ishonchli boshqaruvchi o‘z nomidan amalga oshiradi, bunda u o‘zining shunday boshqaruvchi sifatida ish olib borayotganini ko‘rsatadi. Agar yozma tarzda rasmiylashtirishni talab qilmaydigan harakatlar amalga oshirilayotganida ikkinchi taraf ishonchli boshqaruvchi bu harakatlarni ana shunday boshqaruvchi sifatida amalga oshirayotganligidan xabardor qilingan bo‘lsa, yozma hujjatlarda esa ishonchli boshqaruvchining ismi yoki nomidan keyin tegishli belgi qo‘yilgan bo‘lsa, mazkur shartga rioya qilingan hisoblanadi.
849-modda. Mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasi (davomi)
Ishonchli boshqaruvchining ana shunday boshqaruvchi sifatida harakat qilishi to‘g‘risida ko‘rsatma bo‘lmasa, u uchinchi shaxslar oldida shaxsan majburiyat oladi va ular oldida faqat o‘ziga qarashli mol-mulk bilan javob beradi.
850-modda. Mol-mulkni ishonchli boshqarishning vujudga kelish (joriy bo‘lish) asoslari
Mol-mulkni ishonchli boshqarish quyidagi asoslarda vujudga keladi (joriy etiladi):
muassis bilan ishonchli boshqaruvchi o‘rtasida tuziladigan mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasi;
vasiyatning ijrochisi (ishonchli boshqaruvchi) tayinlangan vasiyatnoma;
sud qarori;
vasiylik va homiylik organining vasiylikka olingan shaxsning mol-mulki ustidan vasiylik belgilash to‘g‘risidagi qarori;
qonunda nazarda tutilgan hollarda boshqa yuridik faktlar.
851-modda. Mol-mulkni ishonchli boshqarish obyekti
Ishonchli boshqarish obyektlari korxonalar va boshqa mol-mulk komplekslari, ko‘chmas mulkka mansub bo‘lgan alohida obyektlar, qimmatli qog‘ozlar, alohida huquqlar va boshqa mol-mulkdan iborat bo‘lishi mumkin.
Qonunda ko‘zda tutilgan hollarni istisno etganda, pul ishonchli boshqarishning mustaqil obyekti bo‘la olmaydi.
Operativ boshqaruvda bo‘lgan mol-mulk ishonchli boshqaruvga topshirilishi mumkin emas. Operativ boshqaruvda bo‘lgan mol-mulk uni operativ boshqaruvda saqlab turgan yuridik shaxs tugatilganidan yoki mol-mulkka nisbatan operativ boshqaruv huquqi bekor qilinganidan hamda u qonunda nazarda tutilgan boshqa asoslarga ko‘ra mulkdorning egaligiga o‘tganidan keyingina ishonchli boshqaruvga topshirilishi mumkin.
852-modda. Mol-mulkni ishonchli boshqarish subyektlari
Quyidagilar mol-mulkni ishonchli boshqarish muassislari bo‘ladilar:
mol-mulkning egasi;
yer uchastkasiga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqiga ega bo‘lgan shaxs;
vakolatli davlat organi davlat mulki bo‘lgan mol-mulkka nisbatan;
qonunda nazarda tutilgan hollarda — notarius, vasiylik va homiylik organi, sud yoki boshqa vakolatli organ.
Quyidagilar ishonchli boshqaruvchi bo‘lishlari mumkin:
fuqaro;
yuridik shaxs.
Mol-mulk davlat organiga ishonchli boshqaruvga berilishi mumkin emas.
Ishonchli boshqaruvchi faqat o‘z roziligi bilangina tayinlanishi mumkin.
Ishonchli boshqaruvchidan tashqari har qanday shaxs foyda oluvchi bo‘lishi mumkin.
853-modda. Mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasining muhim shartlari
Mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasida quyidagilar nazarda tutilishi kerak:
shartnoma bo‘yicha ishonchli boshqarishga beriladigan mol-mulk ro‘yxati;
foyda oluvchi to‘g‘risidagi ko‘rsatma;
ishonchli boshqaruvchining hisobotlar taqdim etish muddatlari;
ishonchli boshqarish bekor qilingan taqdirda mol-mulkni oladigan shaxs;
agar haq to‘lash shartnomada nazarda tutilgan bo‘lsa, ishonchli boshqaruvchiga to‘lanadigan haqning miqdori va shakli.
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan shartlar bo‘lmagan taqdirda, shartnoma tuzilmagan hisoblanadi.
Mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasi besh yildan ortiq bo‘lmagan muddatga tuziladi. Shartnomaning amal qilish muddati tamom bo‘lganida taraflardan birining shartnomani bekor qilish to‘g‘risidagi arizasi bo‘lmasa, shartnoma unda nazarda tutilgan muddatga va shartlar asosida uzaytirilgan deb hisoblanadi.
Ishonchli boshqarishga topshiriladigan ayrim turdagi mol-mulklar uchun qonunda shartnoma amal qilishining boshqa eng ko‘p muddatlari belgilab qo‘yilishi mumkin.
854-modda. Mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasining shakli
Mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasi yozma shaklda tuziladi.
Ko‘chmas mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasi ko‘chmas mol-mulkni boshqa shaxsga berish haqidagi shartnoma uchun nazarda tutilgan shaklda va tartibda tuziladi. Ko‘chmas mulkka egalik huquqining boshqa shaxsga o‘tishi qaysi tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilsa, bu mulkni ishonchli boshqarishga topshirish ham shu tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi kerak.
Mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasi shakliga yoki ko‘chmas mulkni ishonchli boshqarishga topshirishni ro‘yxatga olish talabiga rioya qilmaslik, uning haqiqiy bo‘lmasligini keltirib chiqaradi.
855-modda. Ishonchli boshqaruvda bo‘lgan mol-mulkni ajratib chiqarish
Ishonchli boshqarishga topshirilgan mol-mulk boshqaruv muassisining boshqa mol-mulkidan, shuningdek ishonchli boshqaruvchining mol-mulkidan ajratiladi. Ushbu mol-mulk ishonchli boshqaruvchida alohida balansda aks ettiriladi va u bo‘yicha mustaqil hisob yuritiladi. Ishonchli boshqaruv bilan bog‘liq faoliyat bo‘yicha hisob-kitob yuritish uchun alohida bank hisobvarag‘i ochiladi.
Boshqaruv muassisining qarzlari bo‘yicha undiruvni u ishonchli boshqaruvga topshirgan mol-mulkka qaratishga yo‘l qo‘yilmaydi, bundan ushbu shaxs bankrot deb topilgan hollar mustasno. Boshqaruv muassisi bankrot deb topilganda ushbu mol-mulkni ishonchli boshqarish bekor qilinadi va u tugatish massasiga qo‘shib yuboriladi.
Bilimingizni sinang
Fuqarolik kodeksiga ko‘ra, mol-mulkni ishonchli boshqarishga topshirish mol-mulkka mulk huquqiga qanday ta’sir qiladi?
- Mulk huquqi ishonchli boshqaruvchiga o‘tishiga olib kelmaydi
- Mulk huquqi ishonchli boshqaruvchiga to‘liq hajmda o‘tadi
- Mulk huquqi foyda oluvchiga muddatli ravishda o‘tkaziladi
- Mulk huquqi davlat ro‘yxatidan o‘tgach, davlatga o‘tadi
To‘g‘ri javob: Mulk huquqi ishonchli boshqaruvchiga o‘tishiga olib kelmaydi. 849-moddaning ikkinchi qismiga ko‘ra, topshirish mulk huquqining ishonchli boshqaruvchiga o‘tishiga olib kelmaydi.
Ishonchli boshqarishga topshirilgan mol-mulk yuzasidan bitimlarni ishonchli boshqaruvchi kimning nomidan amalga oshiradi?
- Boshqaruv muassisining nomidan, uning ishonchnomasi asosida ish olib borgan holda
- O‘z nomidan, o‘zining boshqaruvchi sifatida ish olib borayotganini ko‘rsatgan holda
- Foyda oluvchining nomidan, uning roziligi bilan boshqaruvchi sifatida ish yuritgan holda
- Davlat organining nomidan, vakolatli organ ko‘rsatmasi asosida ish olib borgan holda
To‘g‘ri javob: O‘z nomidan, o‘zining boshqaruvchi sifatida ish olib borayotganini ko‘rsatgan holda. 849-moddaning beshinchi qismiga ko‘ra, bitimlar boshqaruvchi tomonidan o‘z nomidan amalga oshiriladi va u boshqaruvchi sifatida ishlayotganini ko‘rsatadi.
Ishonchli boshqaruvchi Rustam bitim tuzayotganda ishonchli boshqaruvchi sifatida harakat qilayotgani haqida hech qanday ko‘rsatma bermadi. Uchinchi shaxs oldida u qanday javob beradi?
- Shaxsan majburiyat oladi va boshqaruvdagi mol-mulk bilan birgalikda javob beradi
- Javobgar bo‘lmaydi, majburiyatni faqat boshqaruv muassisi o‘z zimmasiga oladi
- Shaxsan majburiyat oladi va faqat o‘ziga qarashli mol-mulk bilan javob beradi
- Faqat foyda oluvchi javob beradi, boshqaruvchi esa hech qanday majburiyat olmaydi
To‘g‘ri javob: Shaxsan majburiyat oladi va faqat o‘ziga qarashli mol-mulk bilan javob beradi. 849-moddaning davomiga ko‘ra, boshqaruvchi sifatida harakat qilishi ko‘rsatilmasa, u shaxsan majburiyat oladi va o‘z mol-mulki bilan javob beradi.
Fuqarolik kodeksi (II qism) — 850-modda qaysi masalani tartibga soladi?
- Mol-mulkni ishonchli boshqarish obyekti
- Mol-mulkni ishonchli boshqarish shartnomasining shakli
- Fuqaroning vafot etishi yoki yuridik shaxsning tugatilishi oqibatlari
- Mol-mulkni ishonchli boshqarishning vujudga kelish (joriy bo‘lish) asoslari
To‘g‘ri javob: Mol-mulkni ishonchli boshqarishning vujudga kelish (joriy bo‘lish) asoslari. 850-modda: Mol-mulkni ishonchli boshqarishning vujudga kelish (joriy bo‘lish) asoslari.
Fuqarolik kodeksi (II qism): «Mol-mulkni ishonchli boshqarishning vujudga kelish (joriy bo‘lish) asoslari» qaysi moddada belgilangan?
- 851-modda
- 850-modda
- 848-modda
- 854-modda
To‘g‘ri javob: 850-modda. 850-modda: Mol-mulkni ishonchli boshqarishning vujudga kelish (joriy bo‘lish) asoslari.
Quyidagilardan qaysi biri mol-mulkni ishonchli boshqarish vujudga kelishining asosi hisoblanadi?
- Mol-mulk egasi tomonidan guvohlar oldida berilgan og‘zaki va’da
- Soliq organi mol-mulkni boshqarish haqida chiqargan majburiy buyruq
- Kreditorning bir tomonlama talabi bilan tuzilgan boshqaruv bitimi
- Vasiyat ijrochisi ishonchli boshqaruvchi etib tayinlangan vasiyatnoma
To‘g‘ri javob: Vasiyat ijrochisi ishonchli boshqaruvchi etib tayinlangan vasiyatnoma. 850-moddada ishonchli boshqarish vujudga kelish asoslari sifatida shartnoma, vasiyatnoma, sud qarori va boshqalar sanalgan.
Pul ishonchli boshqarishning mustaqil obyekti bo‘la oladimi?
- Yo‘q, qonunda ko‘zda tutilgan hollar bundan mustasno
- Ha, har doim, qonunda ko‘zda tutilgan cheklovlarsiz
- Ha, faqat yuridik shaxslar uchun, boshqalarga mumkin emas
- Yo‘q, istisnolarsiz va hech qanday hollarda mumkin emas
To‘g‘ri javob: Yo‘q, qonunda ko‘zda tutilgan hollar bundan mustasno. 851-moddaning ikkinchi qismiga ko‘ra, qonunda ko‘zda tutilgan hollardan tashqari pul mustaqil obyekt bo‘la olmaydi.
Davlat korxonasi operativ boshqaruvda turgan binoni ishonchli boshqaruvga bermoqchi. Korxona tugatilmagan, operativ boshqaruv huquqi bekor qilinmagan. Qaysi xulosa to‘g‘ri?
- Bino istalgan paytda ishonchli boshqaruvga berilishi mumkin
- Bino ishonchli boshqaruvga berilishi mumkin emas
- Bino faqat besh yilga berilishi mumkin
- Bino faqat chet el fuqarosiga berilishi mumkin
To‘g‘ri javob: Bino ishonchli boshqaruvga berilishi mumkin emas. 851-moddaning uchinchi qismiga ko‘ra, operativ boshqaruvdagi mol-mulk ishonchli boshqaruvga topshirilishi mumkin emas.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash