XotirAI logotipiXotirAI
⚖️ Fuqarolik kodeksi (II qism) · 905–913-m.

Omonat saqlash (4/4)

Ikkinchi Qism

🧠 Bu mavzuni yodlash📝 Test yechish

905-modda. Tovar omborining majburiyatlari

Tovar ombori standartlar, texnikaviy shartlar, texnologiya yo‘riqnomalari, saqlash yo‘riqnomalari, ayrim turdagi tovarlarni saqlash qoidalarida, ombor uchun majburiy bo‘lgan boshqa maxsus normativ hujjatlarda belgilab qo‘yilgan saqlash shartlari (tartiboti)ga rioya qilishi lozim.

Agar omborda omonat saqlash shartnomasida boshqacha tartib nazarda tutilgan bo‘lmasa, tovar ombori tovarlarni saqlash uchun qabul qilib olayotganida ularni o‘z hisobidan ko‘zdan kechirishi kerak.

Agar omonat saqlash egasizlantirish yo‘li bilan amalga oshirilayotgan bo‘lsa, tovar ombori tovar egasiga tovarlarni yoki ularning namunalarini ko‘zdan kechirish, namuna olish hamda tovarlarning to‘liq saqlanishini ta’minlash uchun zarur chora-tadbirlarni ko‘rish imkoniyatlarini berishi shart.

Tovarlarning to‘liq saqlanishini ta’minlash uchun saqlash sharoitlarini tezlik bilan o‘zgartirish talab qilinadigan hollarda tovar ombori zarur shoshilinch choralarni mustaqil ko‘rishga haqli. U ko‘rilgan choralar to‘g‘risida tovar egasiga xabar berishi shart.

Saqlash vaqtida tovar omborda omonat saqlash shartnomasida kelishilganidan yoki odatdagi tabiiy buzilish normalari doirasidan tashqari chiqadigan darajada buzilganligi aniqlangan taqdirda, tovar ombori bu haqda darhol dalolatnoma tuzishi va o‘sha kuniyoq yuk topshiruvchini xabardor qilishi shart.

906-modda. Tovar egasiga qaytarilayotgan vaqtda uning miqdori va holatini tekshirish

Tovar egasi va tovar omborining har biri tovarni qaytarib berish vaqtida uni ko‘zdan kechirish va miqdorini tekshirishni talab qilish huquqiga ega. Shu tufayli qilingan xarajatlar tovarni ko‘zdan kechirishni yoki uning miqdorini tekshirishni talab qilgan taraf zimmasiga tushadi.

Agar ombor tovarni egasiga qaytarayotgan vaqtida ular tovarni birga ko‘zdan kechirmagan yoki tekshirmagan bo‘lsalar, tovar tegishli darajada saqlanmaganligi oqibatida uning kam chiqqanligi yoki buzilganligi haqidagi ariza omborga tovarni olish vaqtida, tovarni qabul qilishning oddiy usuli bilan aniqlash mumkin bo‘lmagan yetishmovchilik yoki buzilish xususida esa, ularni aniqlash uchun zarur bo‘lgan oqilona muddatda yozma ravishda yuborilishi kerak.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida ko‘rsatilgan ariza bo‘lmaganida, agar aksi isbot qilingan bo‘lmasa, ombor tovarni omborda omonat saqlash shartnomasi shartlariga muvofiq qaytargan deb hisoblanadi.

907-modda. Tovar omborining omborda saqlash shartnomasidan bosh tortishi

Yuk topshiruvchi tovarning xavfli ekanligini yashirgan va bu katta zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan hollarda tovar ombori omonat saqlash shartnomasini bajarishdan bosh tortishga haqli.

908-modda. Ombor hujjatlari

Tovar omborlari tovarlarni saqlashga qabul qilganligini tasdiqlab, quyidagi ombor hujjatlarini berishi mumkin:

ikki qismli ombor guvohnomasi;

oddiy ombor guvohnomasi;

ombor pattasi.

Ikki qismli ombor guvohnomasi, uning har bir qismi va oddiy ombor guvohnomasi qimmatli qog‘ozlar bo‘ladi.

Ikki qismli va oddiy ombor guvohnomasi garov narsasi bo‘lishi mumkin.

909-modda. Ikki qismli ombor guvohnomasi

Ikki qismli ombor guvohnomasi ombor guvohnomasidan va garov guvohnomasidan (varrant) iborat bo‘lib, ular bir-biridan ajratilishi mumkin.

Ikki qismli ombor guvohnomasining har bir qismida quyidagilar ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak:

tovarni saqlash uchun qabul qilgan tovar omborining nomi va joylashgan manzili;

ombor guvohnomasining ombor reyestri bo‘yicha joriy nomeri;

tovar saqlash uchun qabul qilib olingan tashkilot nomi yoki fuqaroning ismi, shuningdek tovar egasining joylashgan yeri (yashash joyi);

saqlash uchun qabul qilingan tovarning nomi va miqdori –– birliklar soni va (yoki) tovar donalarining soni va (yoki) tovarning o‘lchovi (og‘irligi, hajmi);

agar muddat belgilangan bo‘lsa, tovar qancha muddatga saqlash uchun qabul qilinganligi yoki tovar talab qilib olinguncha saqlash uchun qabul qilinganligi;

omonat saqlaganlik uchun to‘lanadigan haq miqdori yoki bu haqni hisoblab chiqarishga asos bo‘ladigan tariflar va saqlash haqini to‘lash tartibi;

ombor guvohnomasi berilgan sana.

Ikki qismli ombor guvohnomasining ikkala qismida vakil shaxsning bir xil imzosi va tovar omborxonasining muhri (muhr mavjud bo‘lgan taqdirda) bo‘lishi shart.

Ushbu moddaning talablariga mos kelmaydigan hujjat ikki qismli ombor guvohnomasi bo‘la olmaydi.

910-modda. Tovarga ombor va garov guvohnomasini saqlovchining huquqlari

Ombor va garov guvohnomalarini saqlovchi omborda saqlanayotgan tovarni to‘la tasarruf etish huquqiga ega.

Garov guvohnomasidan ajratilgan ombor guvohnomasini saqlovchi tovarni tasarruf etishga haqli, lekin garov guvohnomasi bo‘yicha berilgan kreditni to‘lamagunicha tovarni ombordan olishi mumkin emas.

Garov guvohnomasini saqlovchi ushbu guvohnoma bo‘yicha berilgan kredit va uning foizlari miqdorida tovar bo‘yicha garov huquqiga ega bo‘ladi. Tovar garovga qo‘yilganida bu haqda ombor guvohnomasiga belgi qo‘yiladi.

911-modda. Ombor va garov guvohnomasini boshqa shaxsga berish

Ombor guvohnomasi va garov guvohnomasi birgalikda yoki alohida-alohida topshirish yozuvlari bo‘yicha topshirilishi mumkin.

912-modda. Oddiy ombor guvohnomasi

Oddiy ombor guvohnomasi taqdim etuvchiga beriladi.

Oddiy ombor guvohnomasida ushbu Kodeksning 909-moddasida nazarda tutilgan ma’lumotlar bo‘lishi, shuningdek u taqdim etuvchiga berilganligi ko‘rsatilgan bo‘lishi shart.

913-modda. Tovarni ikki qismli omborxona guvohnomasi bo‘yicha berish

Tovar ombori tovarni ombor va garov guvohnomalarini (ikki qismli ombor guvohnomasini) saqlovchiga berib, undan ushbu ikkala guvohnomani oladi.

Ombor guvohnomasini saqlovchi garov guvohnomasiga ega bo‘lmasa, biroq uning yuzasidan qarz summasini to‘lagan bo‘lsa, ombor tovarni faqat ombor guvohnomasiga ayirboshlash yo‘li bilan va u bilan birgalikda garov guvohnomasi bo‘yicha butun qarz summasi to‘langanligi haqidagi patta taqdim etilganidagina beradi.

Ombor va garov guvohnomalarining saqlovchisi tovarni qismlarga bo‘lib berishni talab qilishga haqli. Bunda dastlabki guvohnomalar o‘rniga unga omborda qolgan tovar uchun yangi guvohnomalar beriladi.

Garov guvohnomasiga ega bo‘lmagan va uning yuzasidan qarz summasini to‘lamagan ombor guvohnomasini saqlovchiga ushbu moddaning talablariga qaramay tovarni bergan tovar ombori garov guvohnomasini saqlovchi oldida bu guvohnoma bo‘yicha ta’minlangan butun to‘lov uchun javobgar bo‘ladi.

Bilimingizni sinang

Omborda saqlanayotgan mevalarning to‘liq saqlanishi uchun saqlash sharoitini tezlik bilan o‘zgartirish zarur bo‘lib qoldi, tovar egasi esa yetib kela olmadi. Fuqarolik kodeksiga ko‘ra, tovar ombori nima qilishga haqli?
  1. Zarur shoshilinch choralarni mustaqil ko‘rishga haqli, lekin tovar egasiga xabar berishi shart
  2. Tovar egasining roziligini kutmasdan tovarni darhol sotishga haqli, so‘ng egasiga xabar beradi
  3. Hech qanday chora ko‘rmasdan, tovar egasi yetib kelguniga qadar kutib turishi shart
  4. Faqat sud ruxsati bilan choralar ko‘rishi mumkin, sud qarorisiz esa hech qanday chorani ko‘ra olmaydi

To‘g‘ri javob: Zarur shoshilinch choralarni mustaqil ko‘rishga haqli, lekin tovar egasiga xabar berishi shart. 905-moddaning to‘rtinchi qismi omborga shoshilinch choralarni mustaqil ko‘rishga haqli, ammo egasiga xabar berishni majbur qiladi.

Fuqarolik kodeksiga ko‘ra, saqlash vaqtida tovar kelishilgan yoki odatdagi tabiiy buzilish normalaridan tashqari darajada buzilganligi aniqlansa, tovar ombori nima qilishi shart?
  1. Bir hafta ichida tovarni sotib, tushgan pulni yuk topshiruvchiga qaytarishi
  2. Darhol dalolatnoma tuzishi va o‘sha kuniyoq yuk topshiruvchini xabardor qilishi
  3. Yuk topshiruvchiga ikki oydan keyin xabar berishi va dalolatnoma tuzmasligi
  4. Tovarni yo‘q qilib, buning uchun yuk topshiruvchidan haq talab qilmasligi

To‘g‘ri javob: Darhol dalolatnoma tuzishi va o‘sha kuniyoq yuk topshiruvchini xabardor qilishi. 905-moddaning beshinchi qismi darhol dalolatnoma tuzish va o‘sha kuni xabardor qilishni talab qiladi.

Omborda omonat saqlash shartnomasida boshqacha tartib nazarda tutilmagan bo‘lsa, tovar ombori tovarlarni saqlash uchun qabul qilayotganda Fuqarolik kodeksiga ko‘ra nima qilishi kerak?
  1. Tovarni ko‘zdan kechirish xarajatini yuk topshiruvchiga yuklashi
  2. Tovarni ko‘zdan kechirmasdan qabul qilishi
  3. Ularni o‘z hisobidan ko‘zdan kechirishi
  4. Tovarni faqat sud eksperti ko‘rigidan keyin qabul qilishi

To‘g‘ri javob: Ularni o‘z hisobidan ko‘zdan kechirishi. 905-moddaning ikkinchi qismi omborni qabul paytida tovarni o‘z hisobidan ko‘zdan kechirishga majbur qiladi.

Fuqarolik kodeksi (II qism) — 906-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Ombor va garov guvohnomasini boshqa shaxsga berish
  2. Tovar egasiga qaytarilayotgan vaqtda uning miqdori va holatini tekshirish
  3. Nizoli ashyolarni saqlash (sekvestr)
  4. Ikki qismli ombor guvohnomasi

To‘g‘ri javob: Tovar egasiga qaytarilayotgan vaqtda uning miqdori va holatini tekshirish. 906-modda: Tovar egasiga qaytarilayotgan vaqtda uning miqdori va holatini tekshirish.

Fuqarolik kodeksi (II qism): «Tovar egasiga qaytarilayotgan vaqtda uning miqdori va holatini tekshirish» qaysi moddada belgilangan?
  1. 911-modda
  2. 909-modda
  3. 900-modda
  4. 906-modda

To‘g‘ri javob: 906-modda. 906-modda: Tovar egasiga qaytarilayotgan vaqtda uning miqdori va holatini tekshirish.

Tovar egasi Alisher ombordan tovarini qaytarib olayotganda tovarni ko‘zdan kechirish va miqdorini tekshirishni talab qildi, bu uchun xarajat qilindi. Fuqarolik kodeksiga ko‘ra, xarajat kimning zimmasiga tushadi?
  1. Doimo tovar omborining zimmasiga, xarajat sababidan qat’i nazar
  2. Teng ravishda ikkala tarafga, ya’ni tovar egasiga va tovar omboriga yarmidan
  3. Doimo davlat byudjetiga, chunki ko‘zdan kechirish ommaviy xarakterga ega
  4. Ko‘zdan kechirishni talab qilgan taraf, ya’ni Alisherning zimmasiga

To‘g‘ri javob: Ko‘zdan kechirishni talab qilgan taraf, ya’ni Alisherning zimmasiga. 906-moddaning birinchi qismi: xarajat tekshirishni talab qilgan taraf zimmasiga tushadi.

Tovar qaytarilayotganda taraflar uni birga ko‘zdan kechirmagan va tekshirmagan, shuningdek tovar egasi omborga hech qanday ariza yubormagan. Fuqarolik kodeksiga ko‘ra, agar aksi isbot qilinmasa, qanday xulosa chiqariladi?
  1. Ombor tovarni shartnoma shartlariga muvofiq qaytargan deb hisoblanadi
  2. Ombor tovarni kam miqdorda qaytargan va zarar yetkazgan deb hisoblanadi
  3. Tovar egasi yetkazilgan zararni to‘liq hajmda olishga haqli deb hisoblanadi
  4. Shartnoma o‘z-o‘zidan bekor qilingan deb hisoblanadi va tovar qaytariladi

To‘g‘ri javob: Ombor tovarni shartnoma shartlariga muvofiq qaytargan deb hisoblanadi. 906-moddaning uchinchi qismi: ariza bo‘lmasa, ombor tovarni shartlarga muvofiq qaytargan deb hisoblanadi.

Fuqarolik kodeksi (II qism) — 907-modda qaysi masalani tartibga soladi?
  1. Tovar omborining omborda saqlash shartnomasidan bosh tortishi
  2. Tovarni ikki qismli omborxona guvohnomasi bo‘yicha berish
  3. Oddiy ombor guvohnomasi
  4. Ombor hujjatlari

To‘g‘ri javob: Tovar omborining omborda saqlash shartnomasidan bosh tortishi. 907-modda: Tovar omborining omborda saqlash shartnomasidan bosh tortishi.

Faqat o‘qish yetarli emas

XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.

🚀 Yodlashni boshlash
← OldingiOmonat saqlash (3/4)Keyingi →Sug‘urta (1/5)