XotirAIMa’muriy huquqbuzarlik va ma’muriy javobgarlik
III-bo‘lim. Ma’muriy huquq asoslari
MA’MURIY JAVOBGARLIK TO‘G‘RISIDAGI
QONUN HUJJATLARI Huquqshunoslik fanida jazoning muqarrarligi aytilgan. Bu narsa har qanday huquqbuzarlik huquqiy javobgarlik bilan bog‘langanini anglatadi. Shuning uchun huquqning har bir sohasi, jumladan ma’muriy huquq ham belgilangan qoidalarni buzganlik uchun qonuniy javobgarlik choralarini nazarda tutadi.
Huquqiy javobgarlikning maqsadi nafaqat huquqbuzarlikni ogohlantirish va uning oldini olishdan, balki insonni tarbiyalash, unga noqonuniy xatti-harakatining xavfini anglashiga ko‘mak berishdan ham iboratdir.
Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi Kodeks qoidalari mazkur Kodeksga kiritilmagan qonun hujjatlarida sodir etganlik uchun javobgarlik nazarda tutilgan ma’muriy huquqbuzarliklarga ham taalluqlidir.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING MA’MURIY JAVOBGARLIK
TO‘G‘RISIDAGI KODEKSI O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksi O‘zbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrdagi Qonuni bilan tasdiqlangan. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1994-yil 22-sentabrdagi Qarori bilan 1995 yil 1-apreldan joriy etilgan. Hozirgi paytga qadar unga ko‘plab o‘zgarishlar kiritilgan.
Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi qonun hujjatlari inson va jamiyat farovonligi yo‘lida fuqarolarning huquq va erkinliklarini, mulkni, davlat va jamoat tartibini, tabiiy muhitni muhofaza qilishni, ijtimoiy adolat va qonuniylikni ta’minlashni, ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarning o‘z vaqtida va obyektiv ko‘rib chiqilishini, shuningdek bunday huquqbuzarliklarning oldini olishni, fuqarolarni O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga rioya etish ruhida tarbiyalashni o‘z oldiga vazifa qilib qo‘yadi.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING MA’MURIY JAVOBGARLIK
Bu vazifalarni amalga oshirish uchun ushbu Kodeks qanday harakat yoki harakatsizlik ma’muriy huquqbuzarlik hisoblanishini, ma’muriy huquqbuzarlikni sodir etgan shaxsga nisbatan qaysi organ (mansabdor shaxs) tomonidan qay tartibda qanaqa ma’muriy jazo qo‘llanilishi va ijro etilishini belgilaydi.
Ma’muriy majburlash — ma’muriy hokimiyatni amalga oshirish bo‘yicha maxsus vakolatlarga ega bo‘lgan ijro organlari (mansabdor shaxslar) tomonidan tashkiliy, jismoniy va ruhiy ta’sir o‘tkazish. Ta’sir o‘tkazish huquqiy ko‘rsatmalarning ijro etilishini ta’minlash maqsadida amalga oshiriladi. Ma’muriy majburlash nafaqat alohida shaxslarga, balki tashkilotlarga nisbatan ham qo‘llaniladi.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING MA’MURIY JAVOBGARLIK
Ma’muriy huquqbuzarlik deganda qonun hujjatlariga binoan ma’muriy javobgarlikka tortish nazarda tutilgan, shaxsga, fuqarolarning huquqlari va erkinliklariga, mulkchilikka, davlat va jamoat tartibiga, tabiiy muhitga tajovuz qiluvchi g‘ayrihuquqiy, aybli (qasddan yoki ehtiyotsizlik orqasida) sodir etilgan harakat yoki harakatsizlik tushuniladi..
Bilimingizni sinang! 1. Nima deb o‘ylaysiz, yuridik javobgarlik belgilayotganda qonun chiqaruvchilar qanday asosiy maqsadni ko‘zlashadi? 2. Jazoning muqarrarligi tamoyilining mohiyati nimada? 3. Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi qonun hujjatlarining asosiy maqsadini ayting. 4. Qanday harakatlar ma’muriy huquqbuzarlik (nojo‘ya harakat) deb tan olinadi? 5. Ma’muriy huquqbuzarlik va ma’muriy majburlash huquqiy tushunchalariga ta’rif bering. tahrirlovchi: Doniyorbek Isoqov Stanford Huquq
Muhim sanalar
- 1994-yil — TO‘G‘RISIDAGI KODEKSI O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksi O‘zbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrdagi Qonuni bilan tasdiqlangan.
- 1994-yil — O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1994-yil 22-sentabrdagi Qarori bilan 1995 yil 1-apreldan joriy etilgan.
- 1-apreldan — O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1994-yil 22-sentabrdagi Qarori bilan 1995 yil 1-apreldan joriy etilgan.
Bilimingizni sinang
Huquqiy javobgarlik maqsadi nafaqat huquqbuzarlikni ogohlantirish va oldini olishdan, balki yana nimadan iborat?
- Huquqbuzarni jamiyatdan ajratib qo‘yish va uni uzoq muddatga izolyatsiya qilish
- Insonni tarbiyalash, unga noqonuniy xatti-harakati xavfini anglashiga ko‘mak berish
- Davlat byudjetini to‘ldirish va jarimalar hisobidan qo‘shimcha daromad olish
- Huquqbuzardan o‘ch olish va unga nisbatan jazoni maksimal qattiqlashtirish
To‘g‘ri javob: Insonni tarbiyalash, unga noqonuniy xatti-harakati xavfini anglashiga ko‘mak berish. Javobgarlik maqsadi insonni tarbiyalash va noqonuniy xatti-harakat xavfini anglashiga ko‘mak berishni ham o‘z ichiga oladi.
Jazoning muqarrarligi nimani anglatadi?
- Jazo faqat jinoyat uchun belgilanishini, boshqa huquqbuzarlik uchun emas
- Har qanday huquqbuzarlik huquqiy javobgarlik bilan bog‘langanini
- Jazo turi qonunbuzarning o‘z xohishiga qarab tanlanishini
- Har qanday huquqbuzarlik doim eng og‘ir jazo bilan tugashini
To‘g‘ri javob: Har qanday huquqbuzarlik huquqiy javobgarlik bilan bog‘langanini. Jazoning muqarrarligi har qanday huquqbuzarlik huquqiy javobgarlik bilan bog‘langanini anglatadi.
Savdo kompaniyasi qonun hujjatida (Kodeksda emas, alohida qonunda) ma’muriy javobgarlik nazarda tutilgan qoidani buzdi. Kompaniya «Kodeksda bu yo‘q» deb himoyalanmoqda. Qanday xulosa to‘g‘ri?
- Kodeks qoidalari faqat Kodeksning o‘zida sanab o‘tilgan huquqbuzarliklarga tatbiq etiladi, boshqalarga emas
- Boshqa qonunlardagi huquqbuzarliklar uchun faqat jinoiy javobgarlik belgilanadi, ma’muriy javobgarlik esa belgilanmaydi
- Alohida qonundagi huquqbuzarlik uchun ma’muriy javobgarlik umuman nazarda tutilmaydi va Kodeks tatbiq etilmaydi
- Kodeks qoidalari Kodeksga kiritilmagan qonun hujjatlarida nazarda tutilgan ma’muriy huquqbuzarliklarga ham taalluqli
To‘g‘ri javob: Kodeks qoidalari Kodeksga kiritilmagan qonun hujjatlarida nazarda tutilgan ma’muriy huquqbuzarliklarga ham taalluqli. Kodeks qoidalari Kodeksga kiritilmagan boshqa qonun hujjatlarida nazarda tutilgan huquqbuzarliklarga ham taalluqlidir.
O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksi qaysi yilning 1-apreldan joriy etilgan?
- 1996 yil
- 1995 yil
- 1993 yil
- 1994 yil
To‘g‘ri javob: 1995 yil. Kodeks 1994-yil 22-sentabrdagi Qonun bilan tasdiqlanib, 1995 yil 1-apreldan joriy etilgan.
Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi Kodeks qachon va qanday tasdiqlangan?
- 1994-yil 22-sentabrdagi Qonun bilan
- 1995-yil 1-apreldagi Qonun bilan
- 1994-yil 22-sentabrdagi Prezident Farmoni bilan
- 1992-yil 8-dekabrdagi Konstitutsiya bilan
To‘g‘ri javob: 1994-yil 22-sentabrdagi Qonun bilan. Kodeks O‘zbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrdagi Qonuni bilan tasdiqlangan.
Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi Kodeks qaysi sanadan boshlab joriy etilgan?
- 1994-yil 22-sentabrdan
- 1995-yil 1-yanvardan
- 1994-yil 1-apreldan
- 1995-yil 1-apreldan
To‘g‘ri javob: 1995-yil 1-apreldan. Oliy Kengashning 1994-yil 22-sentabrdagi Qarori bilan Kodeks 1995 yil 1-apreldan joriy etilgan.
Quyidagilardan qaysi biri ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi qonun hujjatlarining vazifalaridan biri?
- Ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarning o‘z vaqtida va obyektiv ko‘rib chiqilishini ta’minlash
- Jinoyat ishlari bo‘yicha dastlabki tergovni o‘z vaqtida va obyektiv olib borilishini ta’minlash
- Fuqarolik nizolarini o‘z vaqtida va obyektiv hal qilinishini ta’minlash hamda ularni tartibga solish
- Soliq stavkalarini o‘z vaqtida va obyektiv belgilanishini ta’minlash hamda ularni qat’iy undirish
To‘g‘ri javob: Ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarning o‘z vaqtida va obyektiv ko‘rib chiqilishini ta’minlash. Qonun hujjatlari ishlarning o‘z vaqtida va obyektiv ko‘rib chiqilishini o‘z oldiga vazifa qilib qo‘yadi.
Ma’muriy hokimiyatni amalga oshirish bo‘yicha maxsus vakolatli ijro organlari tomonidan tashkiliy, jismoniy va ruhiy ta’sir o‘tkazish nima deyiladi?
- Ma’muriy huquqbuzarlik
- Ma’muriy majburlash
- Ma’muriy javobgarlik
- Ma’muriy jazo
To‘g‘ri javob: Ma’muriy majburlash. Ma’muriy majburlash vakolatli ijro organlari (mansabdor shaxslar) tomonidan ta’sir o‘tkazishdir; u shaxslarga ham, tashkilotlarga ham qo‘llanadi.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash