XotirAIJamiyat
Shaxs, jamiyat va davlat
Agar qilmadi el himoyat senga, O‘zingdin kerakdir shikoyat senga.
Faollashtiruvchi savollar
2. Ularning faoliyati to‘g‘risida o‘zingizning fikringizni bayon qilishga harakat qilib ko‘ring.
Faollashtiruvchi savollar
10. Barcha javoblarni umumlashtirib, jamiyat so‘ziga ta’rif bering.
11. Ta’rifingizni keyingi sahifada berilgan matn bilan solishtiring.
Fikrimizni tasdiqlaymiz
Ibtidoiy jamoa tuzumi davrida odamlar orasida o‘ziga xos qoidalar mavjud bo‘lgan. Odamlar ilk bora to‘da, urug‘ jamoalari va qabilalarga birlashganlarida o‘zlariga yo‘lboshchi, urug‘ va qabila boshliqlarini tayinlaganlar. Mehnat qurollarining takomil lashuv jarayoni mehnat taqsimotini keltirib chiqargan. Shuning uchun ham asosiy maqsadi va mashg‘uloti xususiy mulkchilik munosabatlari va mulkdorlar manfaatini muhofaza qilishdan iborat bo‘lgan kishilarning maxsus guruhlari vujudga kelgan.
Jamiyat odamlarning birgalikdagi hayotiy faoliyatlarida birlashgan muayyan murakkab tuzilmadir. Bu tuzilma unga kirgan a’zolar, ya’ni odamlarning oddiy guruhi yoki to‘plami emas, balki muayyan qoidalarga asosan birlashgan jamoasidir.
Fikrimizni tasdiqlaymiz
Tarixan uzoq rivojlanish bosqichlarini boshdan kechirgan insoniyat turli ijtimoiy qoidalarga rioya qilib jamiyatga birlashib kelgan.
Ibtidoiy jamoadan bugungi sivilizatsiyalashgan jamiyatgacha bo‘lgan davrda insonlar muayyan hududda turli maqsadlarga ko‘ra birlashib kelishadi. Bu esa jamiyat tushunchasining mohiyatini anglatadi.
Yodda tuting
Jamiyat — arabcha “jamoa”, “jamlangan”, “birlashgan” degan ma’nolarni bildiradi.
Yodda tuting
Jamiyat — muayyan hududda yashovchi, o‘z ehtiyoj va manfaatlariga ko‘ra bir lashgan kishilardan iborat jamoa.
Xulosa qiling
“Inson o‘z shaxsiy talablari jihatidan boshqalardan ajralgan holda yashay olmaydi, chunki u insoniyatning boshqa vakillari bilan munosabatdagina ehtiyojlarini qondira olishi mumkin. Jamoa a’zolarining barchasi uchun majburiy-huquqiy qonunlar zarur bo‘ladi. Jamoaning barcha a’zolari mehnat bilan shug‘ullanmoqlari zarur”.
Brainring daqiqa
1. “Inson — bu ijtimoiy mavjudot. U jamiyatsiz yashay olmaydi”. Ushbu fikrni asoslab bering.
5. “Ko‘zi ojizlar jamiyati”, “Iste’molchilar huquqlarini himoya qilish jamiyati” va “O‘zbekistonda fuqarolik jamiyati” tushunchalarining farqli jihatlarini yoritib bering.
Fikrimizni tasdiqlaymiz
Jamiyat turli odamlar guruhining oddiy majmuyi yoki jamoasi emas. Jamiyat — murakkab ijtimoiy tuzilma. U — odamlarning o‘zaro munosabatlari, aloqalari mahsuli. Odamlarning hayoti, eng avvalo, ishlab chiqarish, turmush farovonligini ta’minlovchi iste’mol buyumlari yaratish va ularni o‘zaro ayirboshlash bilan bog‘liq muayyan mushtarak faoliyat zamirida kechadi.
Boshqacha aytganda, jamiyat biologik qonunlar emas, balki ijtimoiy qonunlar ustuvor bo‘lgan, yuksak shakllangan mushtarak birlikdir.
Har qanday jamoa ham jamiyat bo‘lavermaydi. Lekin istalgan jamiyat jamoa hisoblanadi. Jamiyat murakkab tirik organizm kabi muttasil o‘zgarib, rivojlanib turadi.
Fikrimizni tasdiqlaymiz
Jamiyatni tashkil qiluvchi odamlar ko‘p yoki kam, boy yoki kambag‘al, teng huquqli yoki turli huquqlarga ega, o‘xshash yoki har xil bo‘lishlaridan qat’i nazar, muayyan jamiyatning a’zolari hisoblanadilar. Ya’ni jamiyat insonsiz, inson esa jamiyatsiz mavjud bo‘la olmaydi.
Izlanishda davom eting
Bilimingizni sinang
Ibtidoiy jamoa tuzumi davrida odamlar o‘zlariga yo‘lboshchi va boshliqlarni qaysi birlashmalarga birlashganlarida tayinlaganlar?
- Davlat va hududiy birlashmalarga
- To‘da, urug‘ jamoalari va qabilalarga
- Tijorat va notijorat tashkilotlarga
- Mahalla va fuqarolik jamiyati institutlariga
To‘g‘ri javob: To‘da, urug‘ jamoalari va qabilalarga. Odamlar ilk bora to‘da, urug‘ jamoalari va qabilalarga birlashganlarida o‘zlariga yo‘lboshchi, urug‘ va qabila boshliqlarini tayinlaganlar.
Jamiyatda mehnat taqsimoti nima natijasida vujudga kelgan?
- Davlat apparatining shakllanishi jarayoni natijasida
- Soliq tizimining joriy etilishi va undirilishi natijasida
- Huquqiy normalarning qabul qilinishi va qo‘llanishi natijasida
- Mehnat qurollarining takomillashuvi jarayoni natijasida
To‘g‘ri javob: Mehnat qurollarining takomillashuvi jarayoni natijasida. Mehnat qurollarining takomillashuv jarayoni mehnat taqsimotini keltirib chiqargan.
Avtobus bekatida tasodifan to‘plangan yo‘lovchilar bir-biri bilan hech qanday umumiy qoidaga va maqsadga ega emas. Vali ularni «jamiyat» deb atadi. Qaysi xulosa to‘g‘ri?
- Vali to‘g‘ri: istalgan odamlar to‘plami, ular bir joyda tasodifan to‘planganida ham, jamiyat hisoblanadi
- Vali to‘g‘ri: bir joyda turgan odamlar umumiy qoidalarsiz ham avtomatik ravishda jamiyat tashkil etadi
- Vali noto‘g‘ri: jamiyat odamlarning oddiy to‘plami emas, balki muayyan qoidalarga asosan birlashgan jamoadir
- Vali noto‘g‘ri: jamiyat faqat qabila va urug‘lardan iborat bo‘lib, hozirgi odamlar to‘plami unga kirmaydi
To‘g‘ri javob: Vali noto‘g‘ri: jamiyat odamlarning oddiy to‘plami emas, balki muayyan qoidalarga asosan birlashgan jamoadir. Jamiyat unga kirgan a’zolarning oddiy guruhi yoki to‘plami emas, balki muayyan qoidalarga asosan birlashgan jamoasidir.
«Jamiyat» so‘zi qaysi tildan olingan va qanday ma’nolarni bildiradi?
- Arabcha bo‘lib, «jamoa», «jamlangan», «birlashgan» ma’nolarini bildiradi
- Lotincha bo‘lib, «oddiy», «yagona», «bir tomonlama» ma’nolarini bildiradi
- Yunoncha bo‘lib, «xalq hokimiyati» va «boshqaruv» ma’nolarini bildiradi
- Forscha bo‘lib, «boshqaruv», «tartib» va «hokimiyat» ma’nolarini bildiradi
To‘g‘ri javob: Arabcha bo‘lib, «jamoa», «jamlangan», «birlashgan» ma’nolarini bildiradi. Jamiyat so‘zi arabcha «jamoa», «jamlangan», «birlashgan» degan ma’nolarni bildiradi.
Muayyan hududda yashovchi, o‘z ehtiyoj va manfaatlariga ko‘ra birlashgan kishilardan iborat jamoa nima deyiladi?
- Jamiyat
- Davlat
- Millat
- Oila
To‘g‘ri javob: Jamiyat. Jamiyat muayyan hududda yashovchi, ehtiyoj va manfaatlariga ko‘ra birlashgan kishilar jamoasidir.
Huquqshunoslikda jamiyat deb nimaga aytiladi?
- Faqat bir xil mol-mulkka ega bo‘lgan, o‘z ehtiyojlari doirasida mulkiy jihatdan birlashgan kishilar to‘plamiga
- Davlat hokimiyatini amalga oshiruvchi, o‘z hududida mustaqil siyosat yurituvchi suveren siyosiy tashkilotga
- Muayyan hududda yashovchi, o‘z ehtiyoj va manfaatlariga ko‘ra birlashgan kishilardan iborat jamoaga
- Muayyan sohada faoliyat yurituvchi, bir-biri bilan umumiy qoidalarsiz bog‘langan kishilarning tasodifiy guruhiga
To‘g‘ri javob: Muayyan hududda yashovchi, o‘z ehtiyoj va manfaatlariga ko‘ra birlashgan kishilardan iborat jamoaga. Jamiyat — muayyan hududda yashovchi, o‘z ehtiyoj va manfaatlariga ko‘ra birlashgan kishilardan iborat jamoa.
Qishloq jamoasi a’zolaridan ba’zilari: «Qoidalar faqat boshqalar uchun, biz esa istisnomiz», deb turib oldi. Quyidagi qaysi xulosa keltirilgan fikrga mos?
- Qoidalar faqat jamoaning kambag‘al a’zolari uchun majburiy bo‘ladi, boshqalar esa istisno bo‘la oladi
- Majburiy-huquqiy qonunlar faqat jamoa boshlig‘i uchun zarur bo‘ladi, boshqa a’zolar uchun emas
- Jamoada majburiy-huquqiy qonunlar umuman zarur emas, qoidalarni har kim o‘zi belgilashi mumkin
- Jamoa a’zolarining barchasi uchun majburiy-huquqiy qonunlar zarur bo‘ladi, istisno bo‘lmaydi
To‘g‘ri javob: Jamoa a’zolarining barchasi uchun majburiy-huquqiy qonunlar zarur bo‘ladi, istisno bo‘lmaydi. Jamoa a’zolarining barchasi uchun majburiy-huquqiy qonunlar zarur bo‘ladi.
Odamlarning o‘zaro munosabatlari va aloqalari mahsuli bo‘lgan, turli odamlar guruhining oddiy majmuyi emas, murakkab ijtimoiy tuzilma nima?
- Jamoa
- Jamiyat
- Oila
- Davlat
To‘g‘ri javob: Jamiyat. Jamiyat oddiy odamlar majmuyi emas, odamlarning o‘zaro munosabatlari mahsuli bo‘lgan murakkab ijtimoiy tuzilmadir.
XotirAI mavzuni savollar bilan so‘raydi va keyingi takrorlash vaqtini o‘zi belgilaydi.
🚀 Yodlashni boshlash