Amaliyot darsi. Konstitutsiyaviy sud majlisi

IV bo‘lim. Davlat boshqaruvi organlari

Mavzu ustida ishlash natijasida: – Konstitutsiyaviy sud majlisi o‘tkaziladigan bosqichlar ketma-ketligi haqida;

• – Konstitutsiyaviy sud ishtirokchilarini huquqlari va majburiyatlari bilan tanishtirish to‘g‘risida;
• – Sud hokimiyati organlari faoliyati konstitutsiyaviy tamoyillari xususida;
• – Omma oldida chiqishlarda o‘z mahorat va ko‘nikmalaringizni yanada takomillashtirish va olingan bilimlarni amaliyotda qo‘llash imkoniyatlari to‘g‘risida bilib olasiz.

1. Konstitutsiyaviy sud vakolatlari. 2. Sud majlisini o‘tkazishga tayyorgarlik. 3. Sud majlisini o‘tkazish. 4. Muammoni muhokama qilish. 5. Qaror qabul qilish. 6. Yakunlarni chiqarish.

1. KONSTITUTSIYAVIY SUDNING VAKOLATLARI

O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi konstitutsiyaviy nazoratning oliy sud organidir (Konstitutsiyaning 132-moddasi). Umumiy sudlar kabi u ham mamlakat aholisi huquqlarini himoya qiladi.

Biroq sudlarning boshqa turlaridan farqli o‘laroq Konstitutsiyaviy sud sudyalari alohida shaxslar o‘rtasidagi konkret ishlarni muhokama qilmaydilar.

Konstitutsiyaviy sud sudyalarining bosh vazifasi Oliy Majlis e’lon qilgan qonunlarning, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, Hukumat qarorlari va boshqa qonun hujjatlarining Asosiy qonun – mamlakat Konstitutsiyasiga muvofiqligini aniqlashdir.

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 133-moddasiga ko‘ra Konstitutsiyaviy sud:

1) O‘zbekiston Respublikasi qonunlarining va O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlarining, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, qarorlari va farmoyishlarining, hukumat, mahalliy davlat hokimiyati organlari qarorlarining, O‘zbekiston Respublikasi davlatlararo shartnomaviy va boshqa majburiyatlarining O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga muvofiqligini aniqlaydi;

2) O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan imzolanguniga qadar O‘zbekiston Respublikasi konstitutsiyaviy qonunlarining, O‘zbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalarini ratifikatsiya qilish to‘g‘risidagi O‘zbekiston Respublikasi qonunlarining O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiqligini aniqlaydi;

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 133-moddasiga ko‘ra Konstitutsiyaviy sud:

3) referendumga chiqariladigan masalalarni O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiqligi to’g’risida xulosa beradi

4) Qoraqalpog‘iston Respublikasi Konstitutsiyasining O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Qoraqalpog‘iston Respublikasi qonunlarining O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiqligi to‘g‘risida xulosa beradi;

5) O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlari normalariga sharh beradi;

6) O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining muayyan ishda qo‘llanilishi lozim bo‘lgan normativ-huquqiy hujjatlarning O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga muvofiqligi to‘g‘risida sudlar tashabbusi bilan kiritilgan murojaatini ko‘rib chiqadi;

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 133-moddasiga ko‘ra Konstitutsiyaviy sud:

7) konstitutsiyaviy sudlov ishlarini yuritish amaliyotini umumlashtirish natijalari yuzasidan har yili O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentiga mamlakatdagi konstitutsiyaviy qonuniylikning holati to‘g‘risida axborot taqdim etadi;

8) O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlari bilan berilgan vakolati doirasida boshqa ishlarni ko‘rib chiqadi.

Konstitutsiyaviy sudning hujjati rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi. Konstitutsiyaviy sudning qarori qat’iy va uning ustidan shikoyat qilinishi mumkin emas.

Topshiriq

Konstitutsiyaviy sudning majlisini o‘tkazing. Tasavvur qiling, hukumatning 12 yillik majburiy ta’limni bekor qilish to‘g‘risidagi mamlakat bozor munosabatlariga o‘tishi bilan asos qilib olingan qarori qabul qilingan, shu munosabat bilan har kim o‘zining ta’lim darajasi to‘g‘risidagi masalani o‘zi hal qilishi mumkin.

Konstitutsiyaviy sudning majlisi quyidagi tarzda o‘tkazilishi mumkin: I. Tayyorgarlik bosqichi. Sinf xonasida sud majlisi zalini eslatadigan vaziyatni yarating (ta’lim oluvchilarning besh guruhi uchun stollar – har bir guruh Konstitutsiyaviy sudning bitta sudyasini ifodalaydi, rais uchun stol, ma’ruzachilar uchun minbar).

Topshiriq

II. Majlisni o‘tkazish. Rais ta’lim oluvchilarni ko‘rib chiqiladigan masala bilan tanishtiradi, reglamentni aniqlashtiradi va guruhlarga muhokama uchun vaqt beradi. Qaror qabul qilayotganda o‘quvchilar O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining tegishli moddalariga asoslanishlari lozim.

III. Muammo muhokamasi. Har bir guruhdan ma’ruzachi belgilanadi, u 2–3 minut davomida guruhning ushbu muammo yuzasidan nuqtaiy nazarini yoritib beradi. Uni hal etish uchun o‘quvchilar qonun chiqaruvchilarga muhokama etilayotgan to‘xtamga tuzatishlar, qonunning yangi moddasi loyihasini taklif etishlari yoki ushbu to‘xtamni bekor qilishni talab qilishlari mumkin. Muhokama chog‘ida boshqa guruhlarning ishtirokchilari savol berishlari mumkin.

Topshiriq

IV. Qaror qabul qilish. Konstitutsiyaviy sudda qaror oddiy ko‘pchilik ovoz bilan qabul qilinadi.

V. Yakunlarni chiqarish. Muammo muhokamasi borishini baholang: muhokama etilayotgan qaror foydasiga yoki unga qarshi argumentlar qanchalik asosli bo‘ldi, yuzaga kelgan muammoni bunday muhokama qilish nechog‘liq samarali kechdi.

ORALIQ NAZORAT UCHUN SAVOLLAR

Qiynalganda qavs ichida ko‘rsatilgan darslik sahifalariga murojaat qiling.

ORALIQ NAZORAT UCHUN SAVOLLAR

Biz mamlakat hayotiga doir har bir qarorni xalqimiz bilan maslahatlashib, bevosita muloqot asosida qabul qilmoqdamiz.

« Xalq davlat idoralariga emas, balki davlat idoralari xalqimizga xizmat qilishi kerak» degan g‘oya bu borada faoliyatimiz mezoniga ay- lanmoqda.

Bilimingizni sinang